Ένα επίκαιρο εκδοτικό εγχείρημα

«Πανδημία – Κλιματική αλλαγή. Ενάντια στον καπιταλισμό της καταστροφής»

Κυκλοφόρησε πρόσφατα από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο ένα επίκαιρο συλλογικό βιβλίο, που διερευνά το μείζον θέμα της κλιματικής αλλαγής σε αναφορά και με τη σύγχρονη πανδημία του Covid-19. Οι συγγραφείς του: Πάνος Γκαργκάνας, Γιώργος Ράγκος, Μαρία Ντάσιου, Γιώργος Πίττας, Κώστας Πολύδωρας, Λέανδρος Μπόλαρης, Λένα Βερδέ, Ορέστης Ηλίας, Εύα Παπαϊωάννου, Δήμητρα Κυρίλλου, Κώστας Πίττας, Εμμανουέλλα Τερζοπούλου, Λουΐζα Γκίκα συμμετέχουν ενεργά, όπως και ο χώρος με τον οποίο συνδέονται, στο σύγχρονο κίνημα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και της περιβαλλοντικής κρίσης.
Στην Ελλάδα οι σχετικές κινητοποιήσεις ξεκίνησαν με την Παγκόσμια Παρασκευή για το Κλίμα το 2019 και σήμερα κλιμακώνονται πανελλαδικά από τα Άγραφα μέχρι την Τήνο και από την Κέρκυρα μέχρι την Ιεράπετρα. Στην Αθήνα, δύο πολυπληθείς συγκεντρώσεις κινημάτων πλημύρισαν το Σύνταγμα ενάντια στο αντι-περιβαλλοντικό νομοσχέδιο, καθώς και στις 5 Ιουνίου, παγκόσμια ημέρα για το περιβάλλον.
Τα γενικού χαρακτήρα κείμενα συνδιαλέγονται με την ιστορική παράδοση των κλασικών του μαρξισμού και με τον επιστημονικό λόγο σύγχρονων ερευνητών με στόχο να φωτίσουν τη δομική επενέργεια του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού στην περιβαλλοντική κρίση, την καταστροφή του κλίματος και τις σύγχρονες πανδημίες, οι οποίες συνδέονται άρρηκτα με τη λεηλασία της φύσης και την κατάργηση των ορίων ανάμεσα στη φύση και τον κατοικημένο κόσμο της θηριώδους αστικοποίησης.
Η εμφάνιση ιών, όπως ο Covid-19, συνδέονται στενά με την παραγωγή τροφίμων και την κερδοφορία των πολυεθνικών, συγκεκριμένα με το βιομηχανικό μοντέλο της γεωργίας και ειδικότερα της κτηνοτροφίας, η οποία έχει αποψιλώσει μια έκταση ίση με την αφρικανική ήπειρο προκειμένου να εκθρέψει στοιβάζοντας εκατοντάδες χιλιάδες ζώα. Εξίσου καταστροφικές είναι οι πολυεθνικές της ενέργειας με την αποψίλωση των δασών στη Σιβηρία και τον Αμαζόνιο και την προσπάθειά τους να ελέγξουν εναλλακτικές πηγές ενέργειας, όπως τα βιοκαύσιμα. Αντίστοιχα, ο καπιταλισμός των ορυκτών καυσίμων και της εξορυκτικής βιομηχανίας συγκαταλέγονται στις πρώτες αιτίες της κλιματικής καταστροφής.
Το κόκκινο νήμα που συνδέει όλα αυτά τα φαινόμενα και τις καταστροφές που προκαλούν είναι η υπερθέρμανση του πλανήτη. Και μπορεί στις παγκόσμιες διασκέψεις του ΟΗΕ να αποφασίστηκε ότι η άνοδος της θερμοκρασίας θα συγκρατηθεί στους 1,5ο C αλλά τίποτε ουσιωδώς πρακτικό δεν έγινε για την επίτευξη αυτού του στόχου.
Το δεύτερο μέρος του βιβλίου εστιάζει σε συγκεκριμένα παραδείγματα, με αναφορές μεταξύ άλλων στα κινήματα για τη σωτηρία των ρεμάτων και κατά των εξορύξεων.

Ελένη Πορτάλιου