Αναγνωρισμένος πρόσφυγας σε κράτηση

Συνελήφθη ξανά ο τούρκος στρατιωτικός, παραβιάζοντας εκ νέου τα δικαιώματα των αιτούντων άσυλο και προσφύγων

 

Νόμιμη έκρινε το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών, την Τρίτη 16 του μηνός, την κράτηση του τούρκου αξιωματικού, που προσήλθε στην Ελλάδα τον Ιούλιο του 2016 με σκοπό να ζητήσει άσυλο, μαζί με 7 συναδέλφους του, υπό το φόβο διωγμού στη γείτονα χώρα, και που τελικά κατέληξαν «θύματα» των διμερών σχέσεων των δύο κρατών.
«Η απόφαση αυτή δυστυχώς είναι στο πλαίσιο μιας συνήθους πρακτικής των ελληνικών δικαστηρίων να επικυρώνουν τις αποφάσεις κράτησης της αστυνομίας χωρίς να προβαίνουν σε καμία ουσιαστική επανεξέταση των προϋποθέσεων της κράτησης και στην παρούσα υπόθεση, ακόμα και της ίδιας της νομιμότητας», σημειώνει στην «Εποχή» ο Βασίλης Παπαδόπουλος, συντονιστής της νομικής υπηρεσίας του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ), που έχει αναλάβει τις υποθέσεις των 8 τούρκων αξιωματικών.
Μετά την αίτηση ακύρωσης που κατέθεσε η ελληνική κυβέρνηση δια μέσω του υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής, Γ. Μουζάλα, για το άσυλο που έλαβε ο εν λόγω στρατιωτικός από τις αρμόδιες επιτροπές ασύλου, και την απόφαση για αναστολή του από το Διοικητικό Εφετείο, τη Δευτέρα 8 Ιανουαρίου, ο τούρκος αξιωματικός μετέβη στην υπηρεσία ασύλου, προκειμένου να λάβει το δελτίο αιτούντος άσυλο πάλι (σημειώνεται, όμως, πως παραμένει αναγνωρισμένος πρόσφυγας παρά την αναστολή). Εκεί συνελήφθη από την αστυνομία και αποφασίστηκε η κράτησή του, παρότι, όπως υπογραμμίζει το ΕΣΠ, το γεγονός αυτό συνιστά παρανομία, αφού «αιτών άσυλο, στον οποίο μάλιστα έχει χορηγηθεί το σχετικό δελτίο, ενόσω δεν τελεί σε διοικητική κράτηση, είναι δηλαδή ελεύθερος όπως ο ανωτέρω στρατιωτικός, δεν μπορεί να τεθεί σε κράτηση, εκτός αν συντρέχει στο πρόσωπό του εφαρμογή ποινικών διατάξεων».

Ακατανόητη απόφαση

Παρόλα αυτά, η απόφαση του δικαστηρίου συντάχθηκε όπως φαίνεται με το σκεπτικό της αστυνομίας. «Με δυσκολία αντιλαμβάνομαι τον ισχυρισμό που διατυπώνει ο δικαστής για τη νομιμότητα της κράτησης. Πρώτον, αν πρόκειται για προστασία του ίδιου, τότε σε καμία περίπτωση και για κανέναν άνθρωπο δεν είναι κατάλληλο μέτρο ο εγκλεισμός. Πρακτική που ούτως ή άλλως δεν προβλέπεται για τους λόγους αυτούς από τους κανόνες δικαίου μας. Δεύτερον, διατυπώνεται πως ο εν λόγω στρατιωτικός μπορεί να είναι επικίνδυνος για την ασφάλεια της χώρας. Από πού προκύπτει αυτό; Όταν λέμε ότι κάποιος είναι επικίνδυνος για την τάξη και την ασφάλεια, θα πρέπει ο κίνδυνος να προέρχεται από το ίδιο το πρόσωπο και τις ενέργειές του. Αν τα 8 αυτά πρόσωπα συνιστούν κίνδυνο για τις διμερείς σχέσεις της χώρας, δεν ευθύνονται οι ίδιοι, δεν θα είναι εξαιτίας δικών τους πράξεων, αλλά της γείτονος χώρας», σχολιάζει και η Κλειώ Παπαπαντολέων, πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Άλλωστε, για την περίπτωση της δικής του προστασίας, αλλά και της ασφάλειας της χώρας υπάρχουν εναλλακτικές πρακτικές περιορισμού της ελευθερίας, τις οποίες πρότεινε το ΕΣΠ, αλλά που εν γένει η αστυνομία δεν αρέσκεται σε αυτές, προκρίνοντας σχεδόν πάντα την κράτηση σαν λύση.
Η περιπέτεια, πάντως, των 8 τούρκων αξιωματικών φαίνεται ότι θα λάβει μεγάλης συνέχειας, καθώς «σε σύντομο διάστημα πρόκειται να λήξει το ανώτατο χρονικό όριο οποιασδήποτε νομικής διαδικασίας κράτησης μπορεί να εφαρμοστεί σε βάρος των υπόλοιπων 7 αξιωματικών, ενώ το ζήτημα του ασύλου τους δεν θα έχει αποφασιστεί μέχρι τότε. Θα πρέπει, λοιπόν, να υπάρξει σχετική μέριμνα για αυτούς. Όταν μιλάμε για άσυλο, μιλάμε πρωτίστως για προστασία που πρέπει να παρέχει η πολιτεία», υπενθυμίζει ο Βασίλης Παπαδόπουλος.

Τα ατοπήματα της κυβέρνησης

Γεγονός που στη συγκεκριμένη περίπτωση κάθε άλλο παρά τηρείται, αφού ένας εκ των δρώντων της πολιτείας, η κυβέρνηση, είναι αυτή που έχει προβεί σε κινήσεις κατά των τούρκων αξιωματικών, προκειμένου να μην ταράξει τις διμερείς σχέσεις με την Τουρκία. Κινήσεις, όμως, που δεν φαίνεται να μπορούν να εξυπηρετήσουν ούτε αυτό το σκοπό, ενώ ταυτόχρονα καταπατούν τα δικαιώματα 8 ανθρώπων.
«Η παράνομη σύλληψη και κράτηση εντάσσεται σε μια σειρά παραβιάσεων που τελούνται από όργανα της εκτελεστικής εξουσίας σε βάρος των δικαιωμάτων των 8 τούρκων στρατιωτικών αιτούντων άσυλο και προσφύγων (…) Σηματοδοτούν, δε, τη συνέχιση της διολίσθησης της κυβέρνησης και του υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής σε πολιτικές, προφανώς, σκοπιμότητας σε βάρος της νομιμότητας», τονίζει σε ανακοίνωσή της η Καμπάνια για την Πρόσβαση στο Άσυλο (αποτελούμενη από τις οργανώσεις: Αίτημα, Άρσις, Δίκτυο Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων & Μεταναστών, Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων, Κόσμος χωρίς Πολέμους και Βία, Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων, Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο). Υπογραμμίζουν δε όσον αφορά την αίτηση ακύρωσης του ασύλου του τούρκου αξιωματικού, που κατέθεσε ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής, ότι πρόκειται για απροκάλυπτη σκοπιμότητα από τη μία ο ίδιος να αλλάζει, παρά τις αντιρρήσεις του νομικού κόσμου, τη σύνθεση των δευτεροβάθμιων επιτροπών εξέτασης ασύλου (όταν οι αποφάσεις της προηγούμενης σύνθεσης δεν ήταν αρεστές), θέτοντας δύο δικαστές ώστε να έχουν «δικαιοδοτικό χαρακτήρα», και όχι απλά διοικητικό. Και από την άλλη να κρίνει ότι σε αυτή την περίπτωση είναι διοικητικές και άρα πρέπει να κριθεί το άσυλο του τούρκου αξιωματικού από δικαστήριο.
«Ο Ερντογάν διατυμπανίζει ότι επιθυμεί την επιστροφή των 8 στην Τουρκία και τίποτα άλλο. Άρα, οποιαδήποτε άλλη κίνηση πέραν της έκδοσης, του είναι ούτως ή άλλως αδιάφορη. Αν, λοιπόν, η ελληνική κυβέρνηση σέβεται την αμετάκλητη απόφαση του Αρείου Πάγου και δεν τους απελάσει, τότε ποιος ο σκοπός της αίτησης ακύρωσης ασύλου; Να εκπέσουν στο καθεστώς του παράτυπου μετανάστη, χωρίς όμως να μπορούν να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους, όπως γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις, και απλά να περιφέρονται αόρατοι εδώ; Η κυβέρνηση προέβηκε εξαρχής σε ατόπημα σε αυτή την ιστορία, με δηλώσεις ότι δεν είναι ευπρόσδεκτοι κτλ. Η μόνη δήλωση που έπρεπε να κάνει είναι ότι στην Ελλάδα υπάρχουν αρμόδια ανεξάρτητα όργανα που αποφασίζουν και ότι δεν μπορούμε να παραβιάσουμε και να υπονομεύσουμε τους κανόνες δικαίου του συντεταγμένου κράτους μας», επισημαίνει η Κλειώ Παπαπαντολέων.

Το ενδεχόμενο της ποινικής δίωξης

Μέσα στα ατοπήματα της κυβέρνησης σε αυτή την υπόθεση εντάσσεται και η δήλωση του υπουργού Δικαιοσύνης, Σταύρου Κοντονή, ότι η κυβέρνηση θα εξέταζε την περίπτωση εκδίκασης των 8 Τούρκων υπό την κατηγορία συμμετοχής στο πραξικόπημα της γείτονος χώρας, σε περίπτωση που το ζήταγε η Τουρκία. «Όσον αφορά την πιθανότητα ποινικής δίωξης των 8 στην Ελλάδα, ακόμα και αν κάτι τέτοιο προβλέπεται, γεγονός που αμφισβητείται σοβαρά από απόψεως διεθνούς ποινικού δικαίου, πέραν του ότι σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον και του Αρείου Πάγου, που αποφάσισε για τη μη έκδοσή τους, αλλά και ενώπιον των επιτροπών ασύλου, δεν στοιχειοθετείται το οποιοδήποτε στοιχείο, ούτε καν υπόνοια, ούτε καν ένδειξη συμμετοχής τους σε πράξη εναντίον της πατρίδας τους, επιπρόσθετα οποιαδήποτε τέτοια σκέψη θα έπρεπε να αποκλειστεί και για το λόγο μεγαλύτερης διατάραξης των σχέσεων της χώρας από αυτή που επικαλείται η κυβέρνηση για να ασκήσει πίεση στα δικαστήρια με την αίτηση ακύρωσης που υπέβαλλε σε βάρος της απόφασης αναγνώρισης του ασύλου ενός εκ των 8», εξηγεί ο συντονιστής της νομικής υπηρεσίας του ΕΣΠ.
Προς το παρόν το ΕΣΠ κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά κατά παντός υπευθύνου για την παράνομη σύλληψη και θέση υπό κράτηση του τούρκου αξιωματικού, με τον Βασίλη Παπαδόπουλο να καταλήγει πως «σε κάθε περίπτωση η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να αποφασίσει αν στο βωμό των σκοπιμοτήτων θα θυσιαστεί η συμμετοχή της Ελλάδας ως μέλος διεθνών οργανισμών και της ΕΕ και ως μέλος της διεθνούς κοινότητας που σέβεται το κράτος Δικαίου και τα δικαιώματα του ανθρώπου».

Τζέλα Αλιπράντη