Βαρύ το τίμημα της ανεξαρτησίας του ΕΔΟΕΑΠ

hatzopoulos

Του Δήμου Κυνικού

Προς μια λεόντεια λύση οδηγείται ο ΕΔΟΕΑΠ, το μεγαλύτερο ταμείο ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και επικούρησης στο χώρο των ΜΜΕ που μέχρι τώρα κάλυπτε μόνο τους μισθωτούς δημοσιογράφους των εφημερίδων και τους διοικητικούς. Λύση αναγκαστική, υπαγορευμένη από την χρηματοδοτική ασφυξία που επέβαλε στο Ταμείο το κούρεμα των αποθεματικών του (το περίφημο PSI) και η συστηματική άρνηση των εργοδοτών να καταβάλλουν την εισφορά τους σ’ αυτό μέσω του αγγελιοσήμου. Πρόκειται κυριολεκτικά για το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου αφού όλοι (δηλαδή και οι ασφαλισμένοι του ΕΔΟΕΑΠ) γνώριζαν εδώ και αρκετά χρόνια τον επικείμενο θάνατο αυτού του ιδιότυπου πόρου, του αγγελιοσήμου. Από αύριο έως την Τετάρτη, δημοσιογράφοι και διοικητικοί καλούνται να επικυρώσουν στην κάλπη αυτή την ετεροβαρή συμφωνία, για να σώσουν τα απομεινάρια του άλλοτε γενναιόδωρου σε παροχές ασφαλιστικού τους φορέα, αφού ο συνταξιοδοτικός τους φορέας έχει ενταχθεί ήδη στον ΕΦΚΑ.

Ετεροβαρής συμφωνία

Πρόκειται για μια λύση που είναι ετεροβαρής για τους ήδη ασφαλισμένους στον ΕΔΟΕΑΠ επειδή:
α) Αντί του 20% του διαφημιστικού τζίρου που, θεωρητικά, παρείχε στο Ταμείο το αγγελιόσημο, οι εργοδότες θα καταβάλλουν 8,05% των μηνιαίων αποδοχών του εργαζομένου και οι εργαζόμενοι καλούνται να ισοφαρίσουν την απώλεια αυτή με την παρακράτηση του 7,05% του μισθού τους. Αν συνυπολογίσει κανείς το έλλειμμα του ταμείου από τη μη καταβολή του αγγελιοσήμου είναι βέβαιο πως σε μερικά χρόνια πάλι ο ΕΔΟΕΑΠ θα βρεθεί σε δυσχερή θέση.
β) Η απώλεια αυτή δεν πρόκειται να αντισταθμιστεί με την πρόβλεψη για την επιπλέον εργοδοτική εισφοράς της τάξεως του 2% επί του ετήσιου κύκλου εργασιών κάθε επιχείρησης ΜΜΕ. Και αυτό όχι μόνο γιατί το ποσό είναι μικρότερο από το εισπράξιμο αγγελιόσημο (υπολογίζεται σε 6% από το σύνολο του 20%) αλλά και επειδή ήδη μια μερίδα των εκδοτών αντιδρά απειλώντας με κλείσιμο των εντύπων τους και προσφυγές στα ευρωπαϊκά και ελληνικά δικαστήρια. Αυτοί που δεν πλήρωναν τίποτε τόσα χρόνια δηλώνουν τώρα πως δεν θέλουν να αναλάβουν «ένα βάρος που δεν τους αναλογεί και επίσης δεν αντέχουν να σηκώσουν» (Κοινή ανακοίνωση των Μαρινάκη, Αλαφούζου, Κουρτάκη, εκδοτών του Πρώτου Θέματος και Θεοχάρη Φιλιππόπουλου). Παρά τα όσα διακήρυξε πριν μερικές μέρες στη Βουλή ο Ν. Παππάς το τζάμπα στα ΜΜΕ αρνείται να πεθάνει.
Να σημειώσουμε ότι η ΕΣΗΕΑ είχε ζητήσει, για να αντισταθμιστεί το βάρος που φορτώνονται οι εργαζόμενοι, να αυξηθεί σε 5% το ποσοστό της εισφοράς των επιχειρήσεων μέσων ενημέρωσης (δηλαδή να είναι μεγαλύτερη αναλογικά η εισφορά για τα κανάλια που έχουν περισσότερη διαφήμιση) και να χρηματοδοτηθεί ο ΕΔΟΕΑΠ με μέρος της ενίσχυσης που δίνεται στον ΕΟΠΥΥ από τον κρατικό προϋπολογισμό. Αίτημαπου δεν έγινε δεκτό όπως και η πρόταση να μην παραγραφούν τα οφειλόμενα ποσά του αγγελιοσήμου από τα οποία υπήρχε η προσδοκία να εισρεύσουν στον ΕΔΟΕΑΠ 10-15 εκατομμύρια ευρώ την επόμενη διετία.
γ) Αλλάζει η δομή και η λειτουργία του νέου ΕΔΟΕΑΠ. Το Ταμείο θα λειτουργεί από δω και στο εξής «με βάση το διανεμητικό σύστημα προκαθορισμένων εισφορών με νοητή κεφαλαιοποίηση. Οι ασφαλιστικές εισφορές για εφάπαξ παροχή που καταβάλλονται για κάθε ασφαλισμένο τηρούνται σε ατομικές μερίδες. Με βάση την αρχή της ισοδυναμίας το ποσό της εφάπαξ παροχής ισούται με τη συσσωρευμένη αξία των εισφορών κατά την ημερομηνία αποχώρησης» (οι φράσεις σε εισαγωγικά είναι τμήμα της τελικής συμφωνίας της ΕΣΗΕΑ με την κυβέρνηση). Επιπλέον, οι παροχές του Οργανισμού θα αναπροσαρμόζονται με βάση αναλογιστικές μελέτες. Δηλαδή αν δεν επαρκούν τα έσοδα θα περικόπτονται παροχές.
δ) Ο νέος φορέας δεν θα διοικείται αποκλειστικά από εκπροσώπους των Ενώσεων των ασφαλισμένων αφού στο ΔΣ θα συμμετέχει και ένας εκπρόσωπος των εργοδοτών. Τη μειοψηφική του θέση στο ΔΣ (ένας στους έντεκα) αντισταθμίζει και με το παραπάνω η πρόβλεψη πως για οποιαδήποτε υπέρβαση του προϋπολογισμού (δηλαδή επιπλέον παροχή) απαιτείται ομόφωνη απόφαση του ΔΣ.

Πρόβλεψη για το σύνολο των εργαζομένων

Συμπερασματικά, το τίμημα για να παραμείνει ο ΕΔΟΕΑΠ ξεχωριστό Ταμείο (σύνθημα που συγκινεί όχι μόνο δεξιές αλλά και αριστερές παρατάξεις του κλάδου) είναι υπερβολικά βαρύ.
Ένα από τα λίγα θετικά που υπάρχει στη συμφωνία για τον νέο ΕΔΟΕΑΠ είναι η πρόβλεψη πως σ’ αυτόν εντάσσεται το σύνολο των εργαζομένων στον χώρο της ενημέρωσης και μάλιστα από την πρώτη ημέρα της πρόσληψής τους. Όμως η ρητή αναφορά σε «μισθωτούς σε επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης» δεν διασφαλίζει την κάλυψη των ανέργων, ούτε όσων εργάζονται με μπλοκάκι. Στην πράξη αυτό συνεπάγεται αποκλεισμό ενός μεγάλου μέρους του κλάδου που αναγκάζεται να δουλεύει είτε με μπλοκάκι είτε χωρίς καθόλου ασφάλιση. Ταυτόχρονα ανοίγει το δρόμο στους εργοδότες να επεκτείνουν αυτού του είδους τις εργασιακές σχέσεις στις επιχειρήσεις τους καταργώντας μετά από τις συλλογικές και τις ατομικές συμβάσεις μισθωτής εργασίας.
Επιπρόσθετα, καταργείται μεν και ορθώς, η προϋπόθεση εγγραφής στην ΕΣΗΕΑ ως προϋπόθεση για ένταξη στον ΕΔΟΕΑΠ αλλά καταργείται ταυτόχρονα η ενίσχυση του σωματείου από το αγγελιόσημο. Χωρίς πόρους και χωρίς θεσμικό ρόλο, αφού δεν υπογράφονται κλαδικές συλλογικές συμβάσεις, η ΕΣΗΕΑ αποδυναμώνεται ακόμη περισσότερο και κινδυνεύει να καταντήσει συνδικαλιστική σφραγίδα.
Τέλος, στο τελικό σχέδιο ΕΣΗΕΑ-κυβέρνησης δεν περιλαμβάνεται η πρόταση Καπάκου για διασύνδεση του ΕΔΟΕΑΠ με τον ΕΟΠΥΥ που είχε κάνει πολλούς στον δημοσιογραφικό κλάδο να ανατριχιάσουν. Στο σκεπτικό του Καπάκου η διασύνδεση αυτή θα πρόσφερε στον ΕΔΟΕΑΠ τη δυνατότητα για αγορά με φθηνότερο κόστος από το σημερινό υπηρεσιών υγείας, παρακλινικών εξετάσεων και φαρμακευτικής περίθαλψης. Έως πρόσφατα ο ΕΔΟΕΑΠ υπέγραφε συμβάσεις σχεδόν αποκλειστικά με ιδιωτικά νοσοκομεία και κλινικές. Ακόμη και στις σημερινές συνθήκες, δεν είναι λίγοι αυτοί που θέλουν να διατηρήσουν το προνόμιο να νοσηλεύονται σε μονόκλινα δωμάτια ιδιωτικών νοσοκομείων φθάνει να καλύπτει το σύνολο των εξόδων ο ΕΔΟΕΑΠ.

Λύση συρρίκνωσης δικαιωμάτων και παροχών

Είναι συνεπώς φανερό πως η λύση η οποία υπάρχει στο τραπέζι για τον ΕΔΟΕΑΠ συρρικνώνει τα ασφαλιστικά δικαιώματα και τις παροχές των εργαζομένων στον Τύπο. Αλλά αυτή δεν είναι μια πραγματικότητα που δημιουργήθηκε την τελευταία διετία. Δημιουργήθηκε στα χρόνια της χρηματιστηριακής φούσκας και κατέρρευσε μαζί με αυτήν. Εκείνα τα χρόνια η πλειονότητα στον κλάδο ούτε ήθελε να ακούσει για ενιαίο Ταμείο στα ΜΜΕ και αδιαφορούσε για τα χαμηλά ποσοστά είσπραξης του αγγελιοσήμου. Τότε ήταν που ήθελαν να παραμείνουν «περιούσιοι» και όχι τώρα που καλούνται να ψηφίσουν μια κακή λύση όπως γράφτηκε κάπου (Οι δημοσιογράφοι ψηφίζουν τον αυτοεξευτελισμό τους για να παραμείνουν “περιούσιοι”, http://mediatvnews.gr).
Με το νέο ΕΔΟΕΑΠ οι δημοσιογράφοι, κυρίως αυτοί, θα συνειδητοποιήσουν πως η λαίλαπα δεν χτυπά μόνο τις «συντεχνίες» των άλλων αλλά και τη δικιά τους. Ο εξισωτισμός προς τα κάτω δεν ωφέλησε ποτέ κανέναν αλλά ούτε και οι κραυγαλέες ανισότητες των λίγων έναντι των πολλών. Ας το κρατήσουν αυτό, ως παρακαταθήκη για τους καιρούς που έρχονται, όσοι εργαζόμενοι στα ΜΜΕ επιμένουν να στέκονται όρθιοι και να υπερασπίζονται την αξιοπρέπεια∙ τη δική τους και του κλάδου.