Δύο κινήσεις ήταν αρκετές …

Του Κωστή Γιούργου

Δύο κινήσεις «ματ» από την κυβέρνηση. Διακριτές μεταξύ τους, που όμως, όπως αποδεικνύεται, το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα της αλληλοσυμπλήρωσής τους ευνοήθηκε, σκανδαλωδώς μεροληπτικά, θα λέγαμε, από τον «δαίμονα» των χρονικών συμπτώσεων. Σκανδαλωδώς μεροληπτικά, αφενός, υπέρ της κυβέρνησης, αφού, θα ήταν ανθρωπίνως αδύνατο να επισυμβούν προσχεδιασμένα με τόση ημερομηνιακή εγγύτητα –με απόσταση μόλις τεσσάρων ημερών μια μία από την άλλη. Σκανδαλωδώς μεροληπτικά, αφετέρου, εις βάρος της αντιπολίτευσης, από την οποία στέρησε το επιχείρημα ότι πρόκειται απλώς για τις δύο πράξεις «μιας ακόμα κακοστημένης λαϊκίστικης παράστασης του Μαξίμου».
Πέμπτη, 7 Σεπτεμβρίου, μεσημέρι. Η έναρξη της διήμερης επίσκεψης του γάλλου προέδρου, μετά από πρόσκληση του έλληνα πρωθυπουργού. Επίσκεψης που συνιστά έμπρακτη επιβεβαίωση συνέχισης των καλών σχέσεων με τον έναν από τους δύο ισχυρούς πυλώνες της ΕΕ και σταθερό υποστηρικτή της Ελλάδας στις καταπονήσεις της από τους δανειστές.
Η κυβέρνηση δεν διαψεύστηκε στις προσδοκίες της. Ο Εμανουέλ Μακρόν, μόνο αισιόδοξα και ενθαρρυντικά μηνύματα για την Ελλάδα και την κυβέρνηση εξέπεμψε με κάθε ευκαιρία: στις δηλώσεις του κατά τις συναντήσεις με το πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον πρωθυπουργό, στη βαρυσήμαντη ομιλία του στην Πνύκα το απόβραδο της Πέμπτης, στη συνάντηση των επιχειρηματιών το μεσημέρι της Παρασκευής.
Ο ρεαλισμός επιβάλλει να μην μας διαφεύγουν τα ωμά συμφέροντα πίσω από τις κολακευτικές φιλοφρονήσεις. Ο ίδιος ρεαλισμός, ωστόσο, απαιτεί να παραδεχτούμε ότι η επιθυμία του προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας να μιλήσει από την Πνύκα αναβαθμίζει αισθητά τη θέση της Ελλάδας και της κυβέρνησής της σε ένα περιβάλλον όπου μέχρι προχθές εισέπρατταν μόνο περιφρόνηση και δόλια μεταχείριση. Η επιλογή του να διακηρύξει –με φόντο την Ακρόπολη, σε ένα περιβάλλον που, για την Ευρώπη του Διαφωτισμού, παραπέμπει στις καταγωγικές ρίζες της Δημοκρατίας– την ανάγκη να ξεκινήσει ένας οργανωμένος διάλογος για το μέλλον της ΕΕ, αναδεικνύει την Ελλάδα σε αυτό που ήταν και εξακολουθεί να παραμένει: χώρα-σύμβολο της ευρωπαϊκής κρίσης και άρα χώρος καταλληλότερος για να ακουστεί η διάθεση έναρξης ενός ρεαλιστικού διαλόγου για μια Ευρώπη με περισσότερη δημοκρατία στη λήψη των αποφάσεων, με περισσότερη αλληλεγγύη, περισσότερη διαφάνεια.

Χωρίς προσκόμματα, χωρίς προσχήματα

Μεγαλοστομίες; Όχι, όταν ο πρόεδρος της Γαλλίας θέτει ξεκάθαρα την επίλυση της ελληνικής κρίσης ως προϋπόθεση για να προχωρήσει η ευρωπαϊκή ενοποίηση. Όχι, όταν διαμηνύει ότι η Ελλάδα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του ευρωπαϊκού οικοδομήματος και ότι ενδεχόμενη έξοδός της από την ευρωζώνη θα σήμαινε και το τέλος του ευρώ. Όχι, όταν διαβεβαιώνει ότι η χώρα του στέκεται στο πλευρό της Ελλάδας στη διαφαινόμενη έξοδό της από την κρίση, στην ουσία διαβεβαιώνοντας τα επενδυτικά ενδιαφέροντα και τα χρηματοπιστωτικά συμφέροντα ότι η ελληνική οικονομία ανακάμπτει, ότι η ανεργία μειώνεται, ότι η χώρα διαθέτει εξαίρετο ανθρώπινο δυναμικό, μοναδικά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Όχι, όταν μεταφέρει τις διαβεβαιώσεις των γάλλων επιχειρηματιών ότι οι επενδυτικές βλέψεις τους έχουν βάθος χρόνου. Όχι, όταν συνδέει την ανάγκη να κλείσει γρήγορα η τρίτη αξιολόγηση με την ανάγκη να ξεκινήσει άμεσα η συζήτηση για το χρέος χωρίς προαπαιτούμενα –και χωρίς προσκόμματα από το ΔΝΤ, που την επέμβασή του στα ευρωπαϊκά θέματα θεωρεί υποτιμητική της Ευρώπης και του διευρυμένου ρόλου που διεκδικεί για τον εαυτό της διεθνώς.
Η επίσκεψη Μακρόν στην Αθήνα. Κίνηση «ματ», που οι συνέπειές της θα παρατείνουν την αμηχανία της αντιπολίτευσης τουλάχιστον μέχρι την έξοδο της χώρας από τα μνημόνια, αν όχι μέχρι τις επόμενες εκλογές.
Κυριακή, 3 Σεπτεμβρίου, πρωί. Άρθρο του πρωθυπουργού με τίτλο «Τελικά πόσο ψεύτης ήταν ο Ανδρέας;» σε κυριακάτικη εφημερίδα, με αφορμή τη συμπλήρωση 43 χρόνων από τη «Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη», ιδρυτική πράξη του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος από τον Ανδρέα Παπανδρέου.

Ένα άρθρο, πολλές αναταράξεις

Μια κίνηση που προκάλεσε αναταράξεις στο εσωτερικό του κυβερνητικού κόμματος, που επικροτήθηκε αλλά και προκάλεσε συγκρατημένα ανήσυχες δηλώσεις. Επικροτήθηκε ως προς τις θετικές, όπως εκτιμήθηκαν, προθέσεις της, συγκεκριμένα ως προς την απεύθυνσή της σε ένα διευρυμένο ακροατήριο. Αντιμετωπίστηκε επιφυλακτικά ως προς τους κινδύνους που (θεωρήθηκε ότι) καιροφυλακτούν στα (αχαρτογράφητα;) διευρυμένα πεδία στα οποία απευθύνεται το άρθρο, κινδύνους «πασοκοποίησης», προσβολής ενός δυναμικά εξελισσόμενου και ανοιχτού στις προκλήσεις αριστερού εγχειρήματος από τον ιό του κυβερνητισμού.
Δικαιολογημένοι φόβοι; Υπερβολικές ανησυχίες;
Δυσκολίες. Προκλήσεις. Που η θετική τους έκβαση είναι δική μας υπόθεση. Ποιος ήταν που είπε ότι, «Αυτό που μας ξεχωρίζει είναι η ετοιμότητα να σκεφτόμαστε σαν να είμαστε, μαζί και ταυτοχρόνως, πρωθυπουργός της χώρας, πρόεδρος του κόμματος, μέλος της ΚΕ, μέλος της ΚΟ και μέλος μιας μικρής ΟΜ»;
Ξεκινώντας από αυτό, κρίνουμε πως το άρθρο λιγότερο λοξοκοιτάει προς την κάλπη και περισσότερο στοχεύει την «κεντροαριστερά», που ερωτοτροπεί με την ιδέα απαξίωσης του αντιδεξιού ΠΑΣΟΚ. Περισσότερο εξαπολύει προειδοποιητικές βολές στις εμφανείς διαθέσεις το «κεντροαριστερό» εγχείρημα να καταλήξει προσδεδεμένο στο άρμα της ΝΔ. Περισσότερο απλώνει χείρα συνάντησης σε υπαρκτά κοινά πεδία, συμπόρευσης με δυνάμεις και κοινωνικά στρώματα με τα οποία ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να επικοινωνεί χωρίς συμπλέγματα.
Ειδυλλιακές αναπολήσεις;
Ρεαλισμός. Το άρθρο του Αλ. Τσίπρα δεν γυρεύει να καπηλευτεί τη μνήμη της «3ης του Σεπτέμβρη». Δεν τον ορίζει αυτή η μνήμη. Τη αποτιμά, όπως το δικαιούται, στην ουσία της. Όσο δεν σκοτίζονται να την αποτιμήσουν τα κέντρα των «κεντροαριστερών» ζυμώσεων. Αυτά τα κέντρα στοχεύει με το άρθρο του. Το κατάλαβαν οι παραλήπτες , γι’ αυτό και κλώτσησαν τόσο βίαια, τόσο προσβλητικά και αγοραία: Να προκληθεί βεντέτα και να κλείσουν οι δρόμοι. Εμείς θέλουμε να κλείσουν;
Το άρθρο του πρωθυπουργού. Κίνηση «ματ», που θα παρατείνει τη νευρικότητα της αντιπολίτευσης τουλάχιστον μέχρι την έξοδο της χώρας από τα μνημόνια, αν όχι μέχρι τις επόμενες εκλογές…