ΗΠΑ: Το «κομψό» μίσος της αμερικανικής ιστορίας

ΗΠΑ: Το «κομψό» μίσος της αμερικανικής ιστορίας

 

Οργανωμένη εμφάνιση ακροδεξιών και νεοναζί στο Σαρλοτσβιλ Δυναμικό αντιφασιστικό κίνημα εκθέτει τον πρόεδρο Τραμπ.

kontes

Τα γεγονότα στο Σάρλοτσβιλ της Βιρτζίνιας, όπου μια αντιφασίστρια σκοτώθηκε από νεοναζί και 39 άτομα τραυματίστηκαν στις διαδηλώσεις και τις συγκρούσεις μεταξύ αντιφασιστών και νεοναζί αποκάλυψαν στο ευρύ αμερικάνικο κοινό το πραγματικό πρόσωπο ενός τμήματος της εκλογικής βάσης του Τραμπ. Η επονομαζόμενη «εναλλακτική Δεξιά» (Alt-Right) προετοίμαζε αρκετό καιρό την πρώτη της οργανωμένη εμφάνιση σε δημόσιο χώρο. Η αφορμή τής δόθηκε στο Σάρλοτσβιλ, όταν πάρθηκε η απόφαση να κατεδαφιστεί το άγαλμα του στρατηγού Ρόμπερτ Η. Λη, ο οποίος κατά τη διάρκεια του αμερικανικού εμφυλίου πολέμησε στο πλευρό των Νοτίων υποστηρίζοντας τη δουλεία. Σε μια πολιτεία του αμερικανικού Νότου με ελεύθερη την κατοχή και χρήση όπλων, οι ακροδεξιοί και νεοναζί, συμπεριλαμβανομένης της Κου Κλουξ Κλαν, υπό την σκέπη του κινήματος «Unite the Right» (Ενώστε τη Δεξιά) προχώρησαν σε διαμαρτυρία για την επικείμενη κατεδάφιση, καθιστώντας εξαρχής σαφείς τις προθέσεις τους. Έχοντας πλήρη εξάρτηση, από ασπίδες μέχρι ημιαυτόματα όπλα, ήρθαν σε σύγκρουση με αντιφασίστες και κατοίκους της Αμερικής που αντέδρασαν στη συγκέντρωση των λευκών εθνικιστών στην περιοχή τους. Το αποτέλεσμα μετά από συγκρούσεις ήταν ο θάνατος μιας διαδηλώτριας, όταν ο ακροδεξιός Τζέιμς Άλεξ Φιλντς οδήγησε το αμάξι του πάνω σε μια ομάδα αντιφασιστών με μεγάλη ταχύτητα.

 

Κερδίζοντας χώρο

 

Στόχος των νεοναζιστικών οργανώσεων ήταν μέσω της διαμαρτυρίας για το άγαλμα του στρατηγού να κερδίσουν χώρο. Αυτός ήταν και ο λόγος της μεγάλης κινητοποίησης τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό όσο και σε εξοπλισμό. Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας στο διαδίκτυο, όπου πίσω από ψηφιακές περσόνες επιδίδονταν για καιρό σε επιθέσεις μίσους, δήλωναν ότι δεν θα διστάσουν να ανοίξουν πυρ ή και να σκοτώσουν ακόμα προκειμένου να πετύχουν το στόχο τους. Η ρητορική τους δεν είναι άγνωστη και στην ελληνική πραγματικότητα: υπεροχή των λευκών αμερικανών, βιολογική κατωτερότητα των ανθρώπων με διαφορετικό χρώμα, θρήσκευμα κτλ. Άλλωστε, ένας από τους διοργανωτές παραδέχεται σε βίντεο που έχει γίνει ευρέως γνωστό ότι αντλούν την εμπειρία τους από το παράδειγμα της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς που συμπυκνώνεται στη Χρυσή Αυγή. Ακόμα και το παρουσιαστικό των συμμετεχόντων δεν μοιάζει εντελώς ξένο: άτομα της εργατικής τάξης, φτωχοί νεαροί ή άνεργοι μεσήλικες, και βετεράνοι του αμερικανικού στρατού.

Σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, βετεράνος ήταν και ο νεαρός που σκότωσε με το αμάξι του τη διαδηλώτρια. Όπως και ένας από τους διοργανωτές, ο Ντύλαν Ουλίσες Χόπερ, που ήταν μέλος του σώματος των Πεζοναυτών, και συγκεκριμένα στρατολόγος, μέχρι τον Ιανουάριο του 2017. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, από το 2016 ήταν μέλος της ηγεσίας μιας νεοναζιστικής οργάνωσης με τον τίτλο «Αμερικανική Εμπροσθοφυλακή», γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με τον κανονισμό του σώματος των Πεζοναυτών περί προώθησης της λευκής υπεροχής εντός του σώματος. Όπως αποκαλύπτει εσωτερική έκθεση του FBI από το 2008, είναι έντονο το φαινόμενο της στρατολόγησης πεζοναυτών ή βετεράνων των πολέμων του Ιράκ και του Αφγανιστάν από νεοναζιστικές και ακροδεξιές οργανώσεις μετά την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου.

 

Η μεγάλη λευκή ελπίδα

 

Ο αμερικανός ιστορικός και ακτιβιστής του κινήματος «Οccupy Wall Street» χαρακτηρίζει στο βιβλίο του για το παγκόσμιο αντιφασιστικό κίνημα, «Antifa: The Anti-Fascist Handbook», τους φασίστες του κινήματος Πεγκίντα στη Γερμανία ως κουστουμάτους. Η εικόνα ενός νεοναζί με ριγέ κουστούμι, πιο κοντά στην εικόνα της «εταιρικής» Αμερικής, δεν είναι ασφαλώς άγνωστη και στις ΗΠΑ. Χαρακτηριστικότερα παραδείγματα τόσο ο πρώην επιτελάρχης του Τραμπ, Στιβ Μπάνον, όσο και ο Μάιλο Γιάννόπουλος, που πήρε τη θέση του Μπάνον στο δημοφιλές σάιτ της «εναλλακτικής Δεξιάς», Breitbart, μέχρι να οδηγηθεί και αυτός σε παραίτηση, λόγω δηλώσεων που δικαιολογούσαν την παιδοφιλία.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντ. Τραμπ, βρέθηκε σε μια φαινομενικά δύσκολη θέση όταν κλήθηκε να χειριστεί τα γεγονότα του Σάρλοτσβιλ. Την πρώτη του ανακοίνωση, που εξίσωνε τους δολοφόνους νεοναζί με τους αντιφασίστες διαδηλωτές, ακολούθησε μια δεύτερη που καταδίκαζε τη βία των ακροδεξιών και των νεοναζιστικών οργανώσεων, μετά την γενικευμένη κατακραυγή. Στο ενδιάμεσο είχαν υποβάλει την παραίτησή τους από το αμερικανικό Βιομηχανικό Επιμελητήριο οι διευθύνοντες σύμβουλοί διαφόρων εταιρειών. Ακόμα και μετά τη διευκρινιστική ανακοίνωσή του, όμως, ο Τραμπ συνέχισε μέσω Twitter να προκαλεί με σωρεία λαϊκιστικών αναρτήσεων περί ψευδών ειδήσεων, αλλά και… μείωσης των τιμών φαρμάκων λόγω των παραιτήσεων από το επιμελητήριο.

Η Αμερική, αλλά και όλος ο κόσμος, βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν ανοιχτά ρατσιστή πρόεδρο, ίσως τον μεγαλύτερο όλων, και σίγουρα έναν που δεν μπορεί αυθεντικά να καταδικάσει ιδεολογίες και ρητορικές που τον οδήγησαν στον προεδρικό θώκο. Το πολιτισμικό και πολιτικό φορτίο των νεοναζί που συγκεντρώθηκαν με σκοπό να κάνουν την πρώτη τους οργανωμένη δημόσια εμφάνιση, ήταν παρόν στις συγκεντρώσεις του Τραμπ, έστω και μεμονωμένα. Τα ριγέ κοστούμια των κομψών ακροδεξιών ακόμα στελεχώνουν το γραφείο του, απειλώντας με εισβολή τη Βενεζουέλα και προωθώντας —ελέω Σαρλοτσβιλ— τη στρατιωτικοποίηση της αστυνομίας και τον περιορισμό των πολιτικών δικαιωμάτων, ενώ ταυτόχρονα επικροτούν την αποκήρυξη της Κου Κλουξ Κλαν και των νεοναζί.

 

Η αντιφασιστική Αμερική

 

Απέναντι στα καπελάκια της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ με σύνθημα «Να κάνουμε την Αμερική σπουδαία ξανά», που φορούσαν οι νεοναζί του Σαρλοτσβιλ, στέκεται μια νέα γενιά ακτιβιστών. Πρόκειται για ανθρώπους που πολιτικοποιήθηκαν κατά την περίοδο των προηγούμενων μεγάλων κινημάτων της αμερικανικής κοινωνικής βάσης, από το «Occupy Wall Street», μέχρι το κίνημα εναντίον της αστυνομικής αυθαιρεσίας απέναντί στους αφροαμερικανούς πολίτες των ΗΠΑ(Black Lives Matter) και το κίνημα για το ελάχιστο ημερομίσθιο στη βιομηχανία εστίασης. Πρόκειται για ανθρώπους που παρά το γεγονός ότι μερικώς στοιχήθηκαν με τον Σάντερς στους προκριματικούς των Δημοκρατικών δεν ελπίζουν ούτε περιμένουν από τους εκλεγμένους εκπροσώπους να αναλάβουν δράση, προκρίνοντας την κοινωνική δράση και την οργάνωση σε τοπικό επίπεδο.

Οι εκδηλώσεις διαμαρτυρίας δεν σταμάτησαν μετά τα γεγονότα του Σαρλοτσβιλ. Από τις 28 Αυγούστου βρίσκεται σε εξέλιξη πορεία ενάντια στη λευκή ανωτερότητα, που ξεκίνησε από την πόλη των συγκρούσεων και θα καταλήξει στην Ουάσιγκτον στις 6 του Σεπτέμβρη. Οι διοργανωτές της πορείας στην έκκληση που απευθύνουν δηλώνουν ότι «δεν μπορούμε να περιμένουμε από τον Τραμπ ή οποιονδήποτε άλλο εκλεγμένο να ηγηθεί της προσπάθειάς μας. Ενώνουμε τις φωνές μας για να αντιμετωπίσουμε τη μακρά παράδοση της λευκής υπεροχής στην αμερικανική ιστορία για να γιατρέψουμε τις πληγές του έθνους (…) απαιτούμε την απομάκρυνση του προέδρου Τραμπ από τη θέση του λόγω της ταύτισής του με την ιδεολογία του μίσους».

Οι διοργανωτές της πορείας έχουν υιοθετήσει τα 10 αιτήματα του Σαρλοτσβίλ, όπως προέκυψαν πριν ακόμα τη 12η Αυγούστου, κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας των κινητοποιήσεων εναντίων των ακροδεξιών που περιλαμβάνουν την άρση των κατηγοριών όλων των συλληφθέντων κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων πριν και μετά την 12η Αυγούστου, τη λήψη πρωτοβουλιών για τη στέγαση με οικονομικούς όρους των πολιτών με εξαιρετικά χαμηλό εισόδημα στο Σάρλοτσβιλ, την παύση της στοχοποίησης των αφροαμερικανικών οικογενειών από τις κοινωνικές υπηρεσίες και τις αστυνομικές δυνάμεις, τη αποστρατιωτικοποίηση των αστυνομικών δυνάμεων, την απόσυρση όλων των μνημείων της συνομοσπονδίας και την παραίτηση του δημοτικού συμβουλίου που αρνήθηκε να ακούσει το αίτημα των αντιφασιστών για απαγόρευση της νεοναζιστικής συγκέντρωσης.

Το αντιφασιστικό κίνημα με αφορμή το συγκρουσιακό του χαρακτήρα βρίσκεται αντιμέτωπο με την οικεία και στην ελληνική πραγματικότητα θεωρία των δύο άκρων. Με την ευλογία του εξτρεμισμού της προεδρίας Τραμπ, ο οποίος σκέφτεται ακόμα και την ένταξη των αντιφασιστικών συλλογικοτήτων στη λίστα με τις τρομοκρατικές οργανώσεις, και την κατηγορία του περιορισμού της ελευθερίας του λόγου από την πλευρά των ακροδεξιών νεοναζί προαλείφεται ο δρόμος για την περαιτέρω καταστολή του. Μπροστά στην εικόνα των κυριολεκτικά περικυκλωμένων αντιφασιστών από τις δάδες των ακροδεξιών η επιλογή πλευράς δεν φαντάζει δύσκολη.

 

Πέτρος Κοντές