Η ανάκτηση της αριστερής ταυτότητας

Σε ένα κλίμα εκλογολογίας που συνεχώς φουντώνει, παρατηρούμε μια έντονη αμηχανία από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ. Κι αυτό, πέρα από την απόλυτη υπεροπλία της ΝΔ στον επικοινωνιακό και δημοσκοπικό τομέα, έχει να κάνει με ένα θολό ταυτοτικό στίγμα που παρουσιάζει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Αν πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, μπορούμε να καταλήξουμε σε κάποια συμπεράσματα σε σχέση μ’ αυτή την εικόνα. Ο ΣΥΡΙΖΑ ξεκίνησε ως μια ευρύτατη ενότητα αριστερών και κινηματικών συνιστωσών, με δυνάμεις από την Ανανεωτική Αριστερά, από τον τροτσκιστικό και μαοϊκό χώρο, αποχωρήσαντες από το ΚΚΕ, οικολογικές δυνάμεις και κινήσεις πολιτών, δικαιωματικά κοινωνικά κινήματα. Με τη γρήγορη ανέλιξή του στην κυβερνητική εξουσία και την εμπλοκή του στην εφαρμογή μνημονίου, ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε την αρχική ταυτοτική του σύνθεση, περιορίστηκε μόνο σε δυνάμεις της Ανανεωτικής Αριστεράς και απέκτησε μια νέα ταυτότητα αρχηγικού κόμματος εξουσίας. Οι κομματικές οργανώσεις και τα καθοδηγητικά όργανα, απαραίτητα κύτταρα δημοκρατίας στη λειτουργία ενός αριστερού κόμματος, έπαψαν να λειτουργούν και έδωσαν τη θέση τους σε ένα αναποτελεσματικό γραφειοκρατικό μοντέλο, που έχει μοναδικό στόχο τη συντήρηση και την αναπαραγωγή του. Σ’ αυτό το τοπίο απέκτησε επιτελικό ρόλο και εξουσία μια αδιαφανής ηγετική ομάδα και ανελίχθηκαν στελέχη που αλλοιώνουν την αριστερή ταυτότητα του κόμματος, ωθώντας το σε συνδιαχειριστικές συστημικές λογικές ή σε νοοτροπίες μοντέρνου αυριανισμού, μέσω της αλόγιστης και νοσηρής χρήσης των σόσιαλ μίντια.
Στο κομβικό ζήτημα των συμμαχιών και των διευρύνσεων, ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να αποφασίσει με ποιους θα πάει και ποιους θα αφήσει. Και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ δεν γίνεται. Τα πράγματα, βέβαια, δεν είναι εύκολα. Η μονόπλευρη προσπάθεια απεύθυνσης προς το σοσιαλδημοκρατικό χώρο είχε λίγα οφέλη και απομάκρυνε ακόμη περισσότερο το ΚΙΝΑΛ, που διεκδικεί κι αυτό την ίδια δεξαμενή ψηφοφόρων, στέλνοντάς το πιο κοντά στη ΝΔ. Η στάση του ΚΚΕ απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ προσδιορίζεται, δυστυχώς, από το δικής του έμπνευσης σύνθημα «Καλύτερα τον Μπέο – Παρά τον Συριζαίο». Με το ΜΕΡΑ25 χρειάζονται γενναίες προσπάθειες για να αρθούν τα χάσματα του πρόσφατου παρελθόντος. Στον αστερισμό της Αριστεράς, ένα κόμμα που η αρχική του σύσταση βασίστηκε στην ενότητα τόσο διαφορετικών ιδεολογικών τάσεων, τώρα έχει παραμείνει απελπιστικά μόνο και με πολύ κακές σχέσεις με τις υπόλοιπες αριστερές και κινηματικές δυνάμεις. Αν δεν αλλάξει αυτό το τοπίο, ο ΣΥΡΙΖΑ είναι καταδικασμένος στη διολίσθηση προς τη σοσιαλδημοκρατία και τη διαρκή αλλοίωση της αριστερής φυσιογνωμίας του. Πώς, όμως, μπορεί να γίνει αυτό, μετά το χάσμα που επέφερε η μνημονική κυβερνητική περίοδος, τα έντονα συναισθήματα απογοήτευσης και η διάρρηξη προσωπικών και πολιτικών σχέσεων μεταξύ πρώην συντρόφων; Η απάντηση είναι μία: Ο μόνος δρόμος είναι …ο δρόμος!
Στα πρόσφατα μεγάλα συλλαλητήρια των εκπαιδευτικών ενάντια στο σκοταδιστικό νομοσχέδιο που κυοφορεί το υπουργείο Παιδείας, είδα με χαρά, ξανά στο δρόμο, κάποιο κόσμο του ΣΥΡΙΖΑ, με το πανό τους, που είχα καιρό να τους δω. Μετά από το μεγάλο διάστημα της κυβερνητικής ραστώνης, που απονεύρωσε κινηματικά ακόμα και τις πιο δυναμικές πτέρυγες του, ο κόσμος του ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να ξυπνάει; Θα το δούμε στην πορεία. Αρκεί η συνδικαλιστική του παράταξη στην ΟΛΜΕ και την ΔΟΕ να μην παραμείνει αγκυλωμένη στη νοοτροπία του πρόσφατου κυβερνητικού της εναγκαλισμού, να μη συντάσσεται με την ΔΑΚΕ, όπως έκανε πολλές φορές στο παρελθόν, να ξαναδεί με αριστερή ματιά, κι όχι με εκσυγχρονιστική κεκτημένη ταχύτητα, ζητήματα όπως η αξιολόγηση και να ανακτήσει την επικοινωνία και την αλληλοεκτίμηση με τις άλλες αριστερές παρατάξεις. Στο τελευταίο δύσκολο ζήτημα, βέβαια, πρέπει να κάνουν σημαντικά βήματα κι οι λοιπές αριστερές παρατάξεις, μακριά από σεχταριστικές αντιλήψεις αυθεντίας, στη λογική ότι κανείς δεν περισσεύει στους δύσκολους αγώνες που έχουμε μπροστά μας απέναντι στη λαίλαπα του νεοφιλελευθερισμού.
Υ.Γ. Μπορεί να φαίνεται άσχετο, αλλά είναι ενδεικτικό. Στο διαδικτυακό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, σε μια θαυμάσια ταινία για το ιστορικό περιοδικό «Βαβέλ», είδα και άκουσα τον φωτεινό και πρωτοποριακό λόγο του τότε βασικού συντελεστή του περιοδικού και μετέπειτα υπουργού Πολιτισμού της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, Νίκο Ξυδάκη. Κι έτσι, αβίαστα, έγινε η σύγκριση με τη στείρα, οπισθοδρομική σκοτεινιά της σημερινής υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη…

Ο δικηγόρος του διαβόλου