Κινηματογράφος

«ΑΦΑΝΕΙΣ ΗΡΩΙΔΕΣ»
Ρατσιστικές και σεξιστικές συμπληγάδες

kers1

Του Στράτου Κερσανίδη

Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 τα πράγματα ήταν πολύ διαφορετικά για μια μαύρη γυναίκα στις ΗΠΑ. Αφενός οι ρατσιστικοί νόμοι που ίσχυαν σε πολλές πολιτείες, αφετέρου ο σεξισμός και η θέση της γυναίκας στην κοινωνία, δεν αποτελούσαν το καλύτερο πλαίσιο για μια μαύρη γυναίκα η οποία ονειρευόταν κάτι περισσότερο από μια συνηθισμένη ζωή.
Αυτήν είναι η ιστορία της Κάθριν Τζόνσον, της Ντόροθι Βον και της Μέρι Τζάκσον, όπως την μετέφερε στον κινηματογράφο ο Θίοντορ Μέλφι, με την ταινία «Αφανείς ηρωίδες» (Hidden figures).
Το 1961 ο σοβιετικός κοσμοναύτης Γιούρι Γκαγκάριν έγινε ο πρώτος άνθρωπος ο οποίος πέταξε στο διάστημα. Ήταν τα χρόνια του ψυχρού πολέμου και του μεγάλου ανταγωνισμού ανάμεσα στις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ για την κατάκτηση του διαστήματος. Τελικά ύστερα από 10 μήνες, στις 20 Φεβρουαρίου 1962, ο αμερικανός αστροναύτης Τζον Γκλεν, αποκατέστησε μέχρι ένα βαθμό την πληγωμένη περηφάνια των Αμερικανών, κάνοντας τρεις περιφορές γύρω από τη Γη, με το θαλαμίσκο «Φιλία». Πόσοι άνθρωποι γνωρίζουν τρεις αφροαμερικανίδες, οι οποίες εργαζόταν στη ΝΑΣΑ, συνέβαλαν τα μέγιστα στην επιτυχία εκείνης της αποστολής αλλά και σε όλο το διαστημικό πρόγραμμα των ΗΠΑ; Η Κάθριν, η Ντόροθι και η Μέρι ήταν τρεις γυναίκες οι οποίες από μικρή ηλικία έδειξαν ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά. Έτσι κατάφεραν να προσληφθούν στη ΝΑΣΑ και να αναδειχθούν χάρη στις ικανότητές τους. Ο αγώνας που έδωσαν ήταν πολλαπλάσιος, αφού έπρεπε να αντιμετωπίσουν το ρατσισμό και το σεξισμό της εποχής, που αποτελούσαν αληθινές συμπληγάδες.
Καλοσχεδιασμένη ταινία, η οποία κρατώντας μια αισθητική εποχής μάς μεταφέρει με τρόπο πειστικό στο κλίμα των αρχών της δεκαετίας του 1960. Βασισμένη, επιπλέον, σε αληθινά γεγονότα και καταστάσεις που σημάδεψαν την αμερικανική κοινωνία δεν στερείται ενδιαφέροντος. Ο σκηνοθετικός ρυθμός αποφεύγει τους πλατειασμούς και τα χάσματα διατηρώντας μια στρωτή και ισορροπημένη αφηγηματική φόρμα.
Παίρνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, η ταινία κερδίζει το μέσο θεατή, ο οποίος θέλει να δει τα γεγονότα μέσα από το πρίσμα του χολιγουντιανού φακού. Αποδεικνύοντας έτσι, για μια ακόμη φορά, πως το αμερικάνικο σινεμά γνωρίζει πολύ καλά να πλάθει ιστορίες οι οποίες γοητεύουν το κοινό.
Ενώ όμως το θέμα της ταινίας είναι πολύ σοβαρό, ο σκηνοθέτης το προσεγγίζει επιφανειακά. Επιλέγει τον εύκολο δρόμο, φλερτάροντας με το διδακτισμό, αποφεύγοντας μια αιχμηρή κριτική ματιά στο ρατσιστικό παρελθόν (και παρόν;) των ΗΠΑ. Ταυτόχρονα, εκμεταλλευόμενος την ιστορική περίοδο στην οποία αναφέρεται, δηλαδή την εποχή του ψυχρού πολέμου, αφήνει, με διακριτικότητα είναι η αλήθεια, να αναδειχτεί ο αμερικανικός πατριωτισμός αλλά και ο αντικομουνισμός, σε απόλυτη ταύτιση με τη εποχή μας.

strakersan@gmail.com
kersanidis.wordpress.com

 

 

«ΓΙΑΤΡΟΣ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ»
Ένας δικός μας άνθρωπος

kers2

 

«Πρέπει να αποτρέψουμε την ιατρική ερημοποίηση της επαρχίας και να βεβαιωθούμε ότι αυτοί οι άνθρωποι συνεχίζουν να υπάρχουν», λέει ο σκηνοθέτης Τομά Λιλτί, της ταινίας «Γιατρός στο χωριό» (Medecin de campagne). Με αυτά τα λόγια δίνει το στίγμα του τι σημαίνει για τους ανθρώπους του χωριού ο γιατρός, ο οποίος συνήθως θεωρείται «ένας δικός τους άνθρωπος». Έτσι βλέπουν το γιατρό Ζαν-Πιερ οι κάτοικοι του απομακρυσμένου χωριού όπου αυτός εργάζεται ως γιατρός. Τους επισκέπτεται στο σπίτι, τους δέχεται στο ιατρείο, τους εξετάζει, τους συμβουλεύει, είναι κοντά τους όταν τον χρειάζονται.
Όμως ακόμη και ο γιατρός μπορεί να αρρωστήσει και να χρειαστεί την ανάγκη ιατρικής φροντίδας. Έτσι ο Ζαν-Πιερ μαθαίνει από έναν συνάδελφό του πως πάσχει από μια δύσκολη αρρώστια και πρέπει να ξεκινήσει θεραπεία. Πρώτα απ’ όλα πρέπει να σταματήσει να εργάζεται και να ζητήσει κάποιον αντικαταστάτη. Έτσι θα καταφθάσει μια νέα συνάδελφός του, η Ναταλί. Ο Ζαν-Πιερ, χωρίς να της αποκαλύψει το λόγο που ζήτησε αντικατάσταση, αρχίζει να ξεναγεί τη Ναταλί στα μυστικά της δουλειάς ενός γιατρού στο χωριό.
Ταινία χαρακτήρων, η οποία προσεγγίζει με ευαισθησία μερικά σημαντικά ζητήματα που απασχολούν όλους τους ανθρώπους. Κυρίαρχο, βέβαια, είναι εκείνο του θανάτου και όλα όσα σημαίνει αυτό. Ο Ζαν-Πιερ ανακαλύπτει πως πρέπει να ασχοληθεί με τη δική του ζωή. Πώς μπορεί όμως να αφήσει αυτό το οποίο αγαπά, πως μπορεί να αφήσει τους ανθρώπους που βασίζονται επάνω του; Και η Ναταλί πώς θα μπορέσει να προσαρμοστεί αλλά, κυρίως, να πείσει το γιατρό πως μπορεί να είναι άξια αντικαταστάτριά του;
Όπως είναι φανερό, αυτοί οι δύο χαρακτήρες είναι εκείνοι που κυριαρχούν στην ταινία. Ο σκηνοθέτης με αυτούς ασχολείται, με τις σκέψεις και τις αγωνίες τους αλλά και με τη μεταξύ τους λεπτής ισορροπίας σχέση.
Τρυφερή ταινία, με ένα σενάριο το οποίο δεν κρύβει ιδιαίτερες εκπλήξεις. Οι ερμηνείες είναι στρωτές, χωρίς εξάρσεις και το στοιχείο το οποίο κυριαρχεί είναι η ευαίσθητη ματιά του σκηνοθέτη επάνω στα συναισθήματα και τις σκέψεις του ανθρώπου που βρίσκεται αντιμέτωπος με μια δύσκολη αρρώστια, τις προσωπικές επιλογές, τις σχέσεις και τις απροσδόκητες εκπλήξεις της ζωής.
Ο Τομά Λιτλί πριν γίνει σκηνοθέτης ήταν γιατρός. Είχε μάλιστα εργαστεί σε αγροτικές περιοχές. Έτσι αποφάσισε να γυρίσει αυτήν την ταινία στην οποία περιλαμβάνει και προσωπικές εμπειρίες.

Στρα.Κερ.

 

 

 

ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

 

«Ο άνθρωπος με τα χίλια πρόσωπα» (Eh hombre de las mil caras) του Αλμπέρτο Ροντρίγκεζ: Ο Φρανθίσκο Παέζα, πρώην πράκτορας, με τη βοήθεια του οποίου η ισπανική κυβέρνηση κατάφερε ένα ισχυρό πλήγμα εναντίον της βασκικής οργάνωσης ΕΤΑ είναι επιχειρηματίας, μπλεγμένος σε περίεργες δουλειές, όπως εμπόριο όπλων, γυναικοκατακτητής, πλέι μπόι αλλά και με ένα μυαλό που κινείται από την ίντριγκα στη ραδιουργία και τούμπαλιν. Το 1986 η ισπανική κυβέρνηση δεν τον χρειαζόταν πια και κυνηγημένος έφυγε από την Ισπανία. Είχε όμως έναν πιστό φίλο: τον Χέσους Καμόες, που ήταν πιλότος και στενός του συνεργάτης. Μετά από καιρό ο Παέζα επιστρέφει στην Ισπανία, φτωχός αλλά έχει ένα μόνο σκοπό: την εκδίκηση. Σύντομα θα βρει την ευκαιρία να καταστρώσει το σχέδιό του όταν ο Λουίς Ρολντάν, πρώην διοικητής της αστυνομίας, ζητά τη βοήθειά του. Ο τελευταίος έχει υπεξαιρέσει ένα τεράστιο ποσό και, για να αποφύγει την τιμωρία, ζητά από τον Παέζα να τον φυγαδεύσει και να σώσει τα χρήματά του. Έτσι το σχέδιο μπαίνει σε εφαρμογή και ο Φρανσίσκο Παέζα, με τη βοήθεια του Χέσους Καμόες στήνουν μια ευφυή και περίπλοκη επιχείρηση, ξεγελώντας τους πάντες. Νομίζω πως πρόκειται για μια ταινία που τα έχει όλα. Από τη μια δείχνει πως είναι στημένο ένα ολόκληρο σύστημα απάτης, το οποίο αφορά πολλές περιπτώσεις παραγόντων. Από την άλλη, έχει ρυθμό, πλοκή, ένταση, σασπένς και ό,τι χρειάζεται μια ταινία για να καθηλώσει. Προσωπικά την απόλαυσα.

«Ο ιδρυτής μιας αυτοκρατορίας» (The founder) του Τζον Λι Χάνκοκ: Ο Ρέι Κροκ είναι πωλητής αλλά οι δουλειές του δεν πηγαίνουν καθόλου καλά. Μια μέρα, ενώ αναζητά κάτι να φάει, πέφτει επάνω στην καντίνα των αδελφών Ντικ και Μακ Ντόναλντ. Τα δυο αδέλφια εφαρμόζουν ένα αυτοματοποιημένο σύστημα παρασκευής και διακίνησης χάμπουργκερ και κάνουν χρυσές δουλειές. Ο Κροκ τους προτείνει συνεργασία με την ιδέα του φρανσάιζ και της επέκτασης των καταστημάτων. Οι δουλειές πηγαίνουν πολύ καλά αλλά τα δύο αδέλφια νιώθουν παραγκωνισμένα καθώς ο Κροκ κάνει κουμάντο σε όλα. Τελικά, χρησιμοποιώντας διάφορα νομικά τερτίπια, αγοράζει το όνομα, έναντι ενός σημαντικού ποσού, και στήνει μια ολόκληρη αυτοκρατορία ταχυφαγείων που συνεχίζουν να ταΐζουν εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο μέχρι σήμερα. Μια πολύ ενδιαφέρουσα ταινία η οποία αποθεώνει το αμερικάνικο όνειρο και τη λατρεία του ελεύθερου ανταγωνισμού. Βέβαια ο σκηνοθέτης κρατά κριτική στάση απέναντι σε όλο αυτό ενώ αναδεικνύει τον Κροκ ως έναν ικανό μεν, αδίστακτο δε, άνθρωπο.

«Κωδικός 999» (Triple 9) του Τζον Χίλκοτ: Μια ομάδα διαφθαρμένων αστυνομικών δουλεύει για λογαριασμό της ρώσικης μαφίας. Όταν αισθάνονται πως δεν αντέχουν άλλο να δουλεύουν για λογαριασμό των Ρώσων, αποφασίζουν να στήσουν ένα σχέδιο απεμπλοκής. Για θύμα χρησιμοποιούν ένα νέο αστυνομικό αλλά εκείνος καταφέρνει να επιζήσει.

Σινεφίλ