Κινηματογράφος

«USSAK» ΚΑΙ «Ο ΓΙΟΣ ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ»
Το βροντερό «παρών» του ελληνικού σινεμά

Του Στράτου Κερσανίδη

Δύο σημαντικές ταινίες, οι οποίες προβλήθηκαν στο 58ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, προβάλλονται αυτήν την εβδομάδα. Πρόκειται για τις ταινίες «USSAK» του Κυριάκου Κατζουράκη και «Ο γιος της Σοφίας» της Ελίνας Ψύκου.

«USSAK, χρόνια μετά»

Ο χρόνος μας μεταφέρει στο μέλλον. Η εξουσία της εκμετάλλευσης και του τρόμου έχει εγκαθιδρυθεί και η πλειοψηφία των ανθρώπων ζει μέσα στη μιζέρια. Μια γυναίκα, η Ιωάννα, η οποία εργάζεται σε ένα κακόφημο μπαρ, απολύεται. Φεύγοντας κλέβει ένα πιστόλι και το ταμείο. Καταφέρνει να ξεφύγει και ζητά καταφύγιο κοντά σε έναν παλιό της φίλο, τον Ζάφο. Την ίδια ώρα η οικονομική ελίτ σχεδιάζει πώς θα αυξήσει τα κέρδη της σε βάρος του πληθυσμού, αντικαθιστώντας τους φυσικούς σπόρους με μεταλλαγμένους, ενώ συμμορίες αλωνίζουν τους δρόμους και οι άνθρωποι προσπαθούν να βρουν διάφορους τρόπους για να επιβιώσουν. Ο Ζάφος βρίσκει ένα μέρος για να μείνει η Ιωάννα, ένα κοινόβιο περιθωριακών. Εκεί θα γνωρίσει δύο ηλικιωμένους άνδρες, τον Πάνο και τον Σωκράτη, οι οποίοι θα έχουν θετική επίδραση επάνω της και θα την κάνουν να δει τη ζωή διαφορετικά. «Για μένα είναι συγγενείς μου. Μέχρι να τους γνωρίσω ήμουν μισός άνθρωπος», λέει.
«Το μέλλον είναι εδώ», διακηρύσσει ξεκάθαρα η ταινία του Κυριάκου Κατζουράκη. Ένα μέλλον κατάμαυρο, πνιγηρό, εφιαλτικό. Η κοινωνία των ανθρώπων σαπίζει, το ίδιο και οι άνθρωποι οι οποίοι σταδιακά χάνουν την ανθρωπιά τους. Το χάσμα ανάμεσα στους πλούσιους και τους φτωχούς, τους εξουσιαστές και τους εξουσιαζόμενους μεγαλώνει διαρκώς. Όμως πάντα υπάρχει ελπίδα και έρχεται από εκείνους που διεκδικούν την Ουτοπία. «Ο ουτοπιστής είναι ο απόλυτος υλιστής. Ποτέ δεν λέει: «αυτό δεν αλλάζει». Νιώθει πως αν το πει, παύει νά’ ναι άνθρωπος», λέει στο φινάλε η αφηγήτρια.
Ταινία πολιτική με άμεσες αναφορές στην οικονομική κρίση αλλά περισσότερο στην κρίση ηθικής και στην καταστροφή του κοινωνικού ιστού. Ο σκηνοθετικός ρυθμός δεν χάνεται, οι διάλογοι είναι ουσιαστικοί και οι ερμηνείες πολύ καλά δουλεμένες καθώς όλοι οι ηθοποιοί ανταποκρίνονται στους δύσκολους ρόλους τους. Υψηλής αισθητικής είναι και το εικαστικό αποτέλεσμα της ταινίας κάτι στο οποίο δίνει μεγάλη σημασία ο Κυριάκος Κατζουράκης, καθώς «παρεμβαίνει» ο εικαστικός του εαυτός. Η δράση έχει ροή και ουσία, η κάμερα κυκλοφορεί ανάμεσα στους ηθοποιούς, δεν μένει στατική. Πολύ καλή δουλειά έχει γίνει στα σκηνικά και τα κοστούμια αλλά και στο ρεπεράζ, αφού βρέθηκαν οι ιδανικοί χώροι για τις ανάγκες της ταινίας. Όπως λέει ο Κυριάκος Κατζουράκης «βρήκα τις τοποθεσίες σε παλιές γειτονιές στο κέντρο της Αθήνας. Πάντοτε πίστευα πως στο μέλλον οι πόλεις μας θα θυμίζουν περισσότερο τις πόλεις όπως ήταν τη δεκαετία του 1950».
«Ο γιος της Σοφίας»

Καλοκαίρι 2004, η Ελλάδα ζει το όνειρο των Ολυμπιακών Αγώνων. Ο 11χρονος Μίσα φτάνει στην Αθήνα από τη Ρωσία για να ζήσει μαζί με τη μητέρα του, την Σοφία, η οποία είχε φύγει μερικά χρόνια πριν. Πηγαίνουν να μείνουν στο σπίτι του Νίκου, ενός ηλικιωμένου συνταξιούχου στρατιωτικού, για τον οποίο η Σοφία έχει πει στο γιο της πως ζει μαζί του για να τον φροντίζει. Σύντομα όμως αποκαλύπτεται πως ο Νίκος είναι άνδρας της. Μάλιστα ο ηλικιωμένος άνδρας παρά τις ιδιομορφίες και την αυστηρότητα του αγαπά με τον τρόπο του τον Μίσα, θεωρώντας τον γιο του. Όμως ο 11χρονος δεν συμφωνεί καθόλου με το γάμο της μητέρας του, μισεί τον Νίκο και προσπαθεί να βρει τρόπο να τον εκδικηθεί.
Όταν ένα παιδί μεγαλώνει χωρίς τη μητρική αγάπη, όταν θα την βρει δε θα την μοιραστεί με κανέναν. Μάλιστα ένα παιδί σε ευαίσθητη ηλικία μπορεί να φτάσει ακόμη και στα άκρα. Η ταινία της Ελίνας Ψύκου είναι, λοιπόν, μια ιστορία ζήλειας, μίσους και εκδίκησης. Με μια ένσταση στα κομμάτια των ονείρων, τα οποία λειτουργούν αρνητικά για την αφήγηση, η ταινία έχει ρυθμό και ακολουθεί μια πορεία διογκούμενης έντασης. Ο νεαρός Βίκτορ Κόμουτς στο ρόλο του Μίσα είναι συγκλονιστικός. Αγέλαστος, ανέκφραστος και με ένα απειλητικό βλέμμα από την αρχή ως το τέλος.

strakersan@gmail.com
kersanidis.wordpress.com

 

«ΛΑΙΔΗ ΜΑΚΜΠΕΘ»
Καταστροφικό πάθος

Οταν σφραγίζουμε μια κατσαρόλα με νερό που βράζει, δεν θα αργήσει η στιγμή της έκρηξης. Το ίδιο συμβαίνει και με τις καταπιεσμένες επιθυμίες, τα καταπιεσμένα πάθη των ανθρώπων. Έρχεται η στιγμή που εξωτερικεύονται και συχνά με τρόπο βίαιο.
Πώς μπορεί, λοιπόν, να αντιδράσει μια νέα γυναίκα, φυλακισμένη σε έναν υποχρεωτικό γάμο, με έναν άνδρα που δεν αγαπά, ο οποίος δεν τη σέβεται, την υποτιμά, την καταπιέζει και της φέρεται με σκαιότητα; Μια τέτοια γυναίκα είναι η νεαρή Κάθριν, η ηρωίδα της ταινία «Λαίδη Μάκμπεθ», του Ουΐλιαμ Ολντρόιντ. Βρισκόμαστε στα μέσα του 19ου αιώνα, σε μια έπαυλη στην εξοχή της Αγγλίας. Εκεί ζει η Κάθριν με τον άνδρα της και τον πεθερό της, σε ένα πνιγηρό και καταπιεστικό περιβάλλον. Όταν οι δύο άνδρες θα λείψουν για μερικές μέρες, η Κάθριν θα νιώσει για πρώτη φορά τι σημαίνει να αναπνέεις ελεύθερα. Γοητευμένη από έναν νεαρό εργάτη στο κτήμα, τον Σεμπάστιαν, θα αρχίσει μια παθιασμένη ερωτική σχέση μαζί του. Ο ενθουσιασμός της είναι τόσο μεγάλος και το πάθος της τόσο δυνατό που δυσκολεύεται να κρατήσει κρυφή της σχέση της. Ο πεθερός της και ο σύζυγός της προσπαθούν να την περιορίσουν όμως εκείνη αντιδρά. Η αντίδρασή της θα αγγίξει τα άκρα μετατρέποντας το πάθος της σε καταστροφή.
Ένα δραματικό θρίλερ εποχής, μια παθιασμένη ερωτική ιστορία μιας γυναίκας, μιας τραγικής ηρωίδας η οποία είναι θύμα και θύτης ταυτόχρονα. Μοναδικές στιγμές που ο χώρος φωτίζεται, ζεσταίνεται και γίνεται φιλικός είναι όταν σμίγει η Κάθριν με τον Σεμπάστιαν. Αμείωτο το ενδιαφέρον με το οποίο ο θεατής παρακολουθεί τη εξέλιξη της δράσης, με το σκηνοθέτη να έχει ενορχηστρώσει τα πάντα με προσοχή. Στο πρόσωπο της Κάθριν βλέπουμε εκατομμύρια γυναίκες οι οποίες υπέστησαν -και υφίστανται- βία και κακοποίηση, οι οποίες έζησαν κλεισμένες στη σιωπή. Η Φλόρενς Που δίνει μια συγκλονιστική ερμηνεία, ως Κάθριν, καθώς μετατρέπεται από βουβή και άβουλη σύζυγος σε μια δυναμική, σκληρή, ανελέητη και γεμάτη πάθος γυναίκα.
Η ταινία είναι βασισμένη στο μυθιστόρημα του Νικολάι Λέσκοφ «Η λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ», το οποίο μάλιστα, έγινε και όπερα από το Ντμίτρι Σοστακόβιτς.

Στρα. Κερ.

 

ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

Προβάλλονται επίσης οι ταινίες:

«Μανιφέστο» (Manifesto) του Γιούλιαμ Ρόζεφελντ: Μια ταινία για την τέχνη, μια ταινία που είναι σινεμά αλλά είναι και περφόρμανς. Μέσα από 13 «εικόνες», ο σκηνοθέτης διατρέχει τα σημαντικά κινήματα τέχνης, εν είδη μανιφέστου. Μπροστά από τα μάτια μας περνούν κινήματα όπως ο ντανταϊσμός, ο φουτουρισμός, το Δόγμα 95, η ποπ αρτ, το Φλούξους, ο σιτουσιανισμός κ.λπ. Μοναδική ερμηνεύτρια η συγκλονιστική Κέιτ Μπλάνσετ. Μια ταινία «μωσαϊκό», ένα έργο τέχνης το οποίο χρησιμοποιεί τα κινηματογραφικά μέσα έκφρασης.

«Όλα από την αρχή» (The bachelors) του Κερτ Βέλκερ: Ο Μπιλ Πόντερ και ο 17χρονος γιος του, Γουές φεύγουν από τη μικρή τους πόλη και μετακομίζουν στη μεγαλούπολη. Ο Μπιλ προσπαθεί να κάνει μια νέα αρχή, για τον ίδιο και το γιο του, μετά το θάνατο της συζύγου του. Ενώ προσπαθούν να προσαρμοστούν και να ξεπεράσουν τον πόνο της απώλειας, θα γνωρίσουν δύο ξεχωριστές γυναίκες οι οποίες θα τους δείξουν την αισιόδοξη πλευρά της ζωής. Μια ταινία ρεαλιστική, με επίκεντρο τη σχέση πατέρα-γιου, την απώλεια και την αντιμετώπιση της θλίψης.

«Thank you for your service» του Τζέισον Χολ: Ο λοχίας Άνταμ Σούμαν επιστρέφει από τον πόλεμο στο Ιράκ στην πατρίδα με την ελπίδα να συνεχίσει τη ζωή του. Μόνο που η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική, καθώς ο πόλεμος έχει επιδράσει καταλυτικά στη ψυχοσύνθεσή του. Το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζουν κι άλλοι στρατιώτες που επέστρεψαν από τον πόλεμο.

«Ξαναγύρισε ο μπαμπάς» (Daddy’s home 2) των Σον Άντερς και Τζον Μόρις: Κωμωδία καταστάσεων με πατεράδες και παππούδες, συνέχεια της πρώτης ταινίας του 2015.

«Πάντιγκτον 2» (Paddington 2) του Πολ Κινγκ: Ο αρκούδος Πάντιγκτον αναζητά ένα βιβλίο που έχει κλαπεί για να το χαρίσει στην 100χρονη θεία του.

Σινεφίλ