Κινηματογράφος

«ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ»
Το μικρό είναι πιο καλό

Επιμέλεια: Στράτος Κερσανίδης

Το 1726 ο ιρλανδός κληρικός Τζόναθαν Σουίφτ, στο μυθιστόρημά του «Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ», περιελάμβανε ένα κεφάλαιο, στο οποίο ο ήρωάς του μετά από ένα ναυάγιο αιχμαλωτιζόταν από μια φυλή λιλιπούτειων ανθρώπων που το μέγεθός τους δεν ξεπερνούσε τα 15 εκατοστά! Μάλιστα, το 1939, η περιπέτεια αυτή μεταφέρθηκε για πρώτη φορά στον κινηματογράφο από τον Μαξ Φλάισερ. Έκτοτε ακολούθησαν κι άλλες κινηματογραφικές αλλά και τηλεοπτικές μεταφορές.
Το 1989, ο Τζο Τζόνστον, σκορπούσε γέλιο με την κωμωδία του «Αγάπη μου, συρρίκνωσα τα παιδιά». Στην ταινία εκείνη ο εφευρέτης Γουέιν Σαλίνσκι προσπαθεί να κατασκευάσει ένα μηχάνημα το οποίο θα συρρικνώνει την ύλη. Όμως από λάθος τα δυο παιδιά του μαζί με δυο φίλους τους, βάζουν σε λειτουργία το μηχάνημα με αποτέλεσμα να συρρικνωθούν!
Το 2017, ο ελληνικής καταγωγής σκηνοθέτης, Αλεξάντερ Πέιν, επαναφέρει το θέμα της τεχνητής συρρίκνωσης ή σμίκρυνσης, με την ταινία «Μικρόκοσμος» (Downsizing), η οποία έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ της Βενετίας και τον περασμένο Νοέμβριο προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.
Ο «Μικρόκοσμος», που προβάλλεται πλέον κανονικά στις αίθουσες, είναι μια ταινία επιστημονικής φαντασίας, αν και ο ίδιος ο Αλεξάντερ Πέιν, λέει πως «ποτέ δεν είπα ότι είναι ταινία επιστημονικής φαντασίας. Πάντα έλεγα ότι κάνω κωμωδία». Και συνεχίζει: «Προσποιούμαι ότι κάθε ταινία που κάνω είναι κωμωδία. Σίγουρα και η ταινία μου αυτή είναι κωμωδία, αλλά έχει και σκοτεινά στοιχεία. Κάθε φορά που τελειώνω μια ταινία με ρωτάνε για την ισορροπία ανάμεσα στην κωμωδία και το δράμα ή το πάθος. Αυτό απλά συμβαίνει. Έτσι κι αλλιώς, οι ταινίες μου που έχουν προκαλέσει το μεγαλύτερο θαυμασμό έχουν αυτά τα στοιχεία, μαζί χιούμορ και πάθος, αυτό συμβαίνει ακόμη και σε ταινίες του Τσάπλιν».
Το γεγονός της συρρίκνωσης των ηρώων σίγουρα προκαλεί γέλιο. Όταν όμως αυτή η σμίκρυνση είναι αποτέλεσμα επιστημονικών ερευνών με σκοπό να δοθεί λύση στα προβλήματα της ανθρωπότητας, μπαίνει έντονα και το στοιχείο της επιστημονικής φαντασίας. Γιατί ο Πολ Σάφρανεκ και η γυναίκα του Όντρεϊ, ένα ζευγάρι από την Ομάχα, ονειρεύονται μια καλύτερη ζωή. Και αυτό ενώ ο πλανήτης αντιμετωπίζει τον κίνδυνο του υπερπληθυσμού και ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ενώ η επιστήμη προσπαθεί να βρει λύσεις, κάποιοι επιστήμονες στη Νορβηγία ανακάλυψαν μια μέθοδο με την οποία συρρικνώνουν τους ανθρώπους σε μέγεθος 10-15 εκατοστών. Κι αυτό είναι ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο διάρκειας 200 ετών που όταν περάσουν θα έχει ολοκληρωθεί η σμίκρυνση όλου του κόσμου. Οι άνθρωποι σύντομα θα ανακαλύψουν πόσο πολύ συμφέρει οικονομικά αυτή η λύση, το ίδιο κι ο Πολ και η Όντρεϊ, οι οποίοι θα αποφασίσουν να επιχειρήσουν αυτή την αλλαγή που θα μεταβάλλει τη ζωή τους για πάντα. Αυτό σημαίνει πως οι άνθρωποι χρειάζονται λιγότερο ζωτικό χώρο, λιγότερη τροφή, λιγότερη ενέργεια, λιγότερα σκουπίδια.
Να λοιπόν, που η επιστημονική φαντασία μπορεί να προτείνει λύσεις ακόμη και για τη σωτηρία του πλανήτη! Βέβαια, σε αυτή τη μικρότερη κοινωνία με τους μικρότερους ανθρώπους, δεν θα πάψουν τα προβλήματα, καθώς οι άνθρωποι παραμένουν άνθρωποι!
Τελικά η ταινία είναι μια κοινωνική σάτιρα επιστημονικής φαντασίας, η οποία αφενός είναι διασκεδαστική αφετέρου διεισδύει εντέχνως στην πραγματικότητα και αναδεικνύει το μέγεθος των προβλημάτων, τα οποία αν και σε σμίκρυνση παραμένουν… τεράστια και δυσεπίλυτα!
Για την αναγκαστική χρήση οπτικών εφέ, ο Αλεξάντερ Πέιν, μιλώντας στη συνέντευξη Τύπου στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, είπε: «Ήταν η πρώτη εμπειρία μου με τα ειδικά εφέ. Σκέφτηκα: πόσο δύσκολο μπορεί να είναι; Τόσοι το κάνουν. Το θέμα είναι ο χρόνος που χρειάζεσαι να γυρίσεις μια σκηνή, αφού πολλές φορές την επαναλαμβάνεις τρεις και τέσσερις φορές. Κι επιπλέον, στο μοντάζ χρειάζεσαι ώρες για να πετύχεις τα εφέ. Τα ειδικά εφέ δεν στερούν τη σημασία της ιστορίας και της υποκριτικής στην ταινία. Είναι σαν να κάνεις μια τεχνική δουλειά στο σπίτι σου: ξεκινάει καλά, μετά τραβάει σε μάκρος, και έρχεται η στιγμή που λες στο μάστορα «ή θα τελειώσεις ή θα σε πληρώσω να τελειώνεις»».
Επίσης στο Φεστιβάλ της Βενετίας, μιλώντας στους δημοσιογράφους, σημείωσε: «Συμβουλεύτηκα επιστήμονες, φυσικούς, στην προετοιμασία της ταινίας, που κράτησε δέκα χρόνια, αλλά μετά αποφάσισα να αγνοήσω τις πληροφορίες. Εάν ήσουν πραγματικά τόσο μικροσκοπικός όσο οι ήρωες της ταινίας, θ’ άλλαζε η φωνή σου, το βάδισμά σου θα ήταν διαφορετικό. Θα γλίτωνες αν έπεφτες από μεγάλο ύψος. Αν έδενες ξύλα στα χέρια σου, μπορεί και να πετούσες λιγάκι. Αλλά σε κάποιο σημείο χρειάστηκε να πάψουμε να νοιαζόμαστε γι’ αυτά, γιατί πραγματικά μας ενδιέφερε μόνο η ιστορία μας».
Στην ταινία πρωταγωνιστούν οι Ματ Ντέιμον, Κρίστοφ Γουόλτζ, Χονγκ Τσάου, Τζέισον Σουντέικις, Κρίστεν Γουίγκ.

strakersan@gmail.com
kersanidis.wordpress.com

 

ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

Προβάλλονται επίσης οι ταινίες:

«Molly’s game» του Άαρον Σόρκιν: Το 2014, η Μόλι Μπλουμ συλλαμβάνεται από το Εφ Μπι Άι. Η Μόλι, ταλαντούχος σκιέρ με συμμετοχή στους Ολυμπιακούς Αγώνες, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τον αθλητισμό μετά από τραυματισμό. Αν η καριέρα της στον αθλητισμό τελείωσε, μια νέα καριέρα άρχισε για την όμορφη Μόλι. Όχι στις χιονισμένες πίστες αλλά σε μια αίθουσα όπου διάφοροι άνθρωποι της «καλής» κοινωνίας έστηναν παρτίδες πόκερ με πολύ υψηλά πονταρίσματα. Ανάμεσά τους αστέρια του Χόλιγουντ, επιχειρηματίες αλλά και μαφιόζοι! Η Μόλι ως υπεύθυνη αυτού του χώρου για δέκα ολόκληρα χρόνια βρισκόταν στον αφρό και απολάμβανε αρκετών προνομίων, ενώ κέρδιζε και κάμποσα χρήματα. Όταν όμως το παιχνίδι της μπήκε στο μάτι της ρώσικης μαφίας, η καριέρα της τελείωσε άδοξα. Μια νύχτα 17 πράκτορες του Εφ Μπι Άι μπουκάρουν και την συλλαμβάνουν και η Μόλι Μπλουμ παραπέμπεται με βαρύτατες κατηγορίες. Με μοναδικό σύμμαχό της το δικηγόρο της, Τσάρλι Τζάφι, η Μόλι αντιμετωπίζει τη δικαιοσύνη αλλά και τα ΜΜΕ.  Η ταινία η οποία έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ του Τορόντο το Σεπτέμβριο, είναι υποψήφια για δύο Χρυσές Σφαίρες. Καλύτερου Σεναρίου για τον Άαρον Σόρκιν και Α΄ Γυναικείου Ρόλου για τη Τζέσικα Τζάστεϊν. Είναι η πρώτη σκηνοθετική δουλειά του Άαρον Σόρκιν ο οποίος κέρδισε Όσκαρ διασκευασμένου σεναρίου για την ταινία «The social network» (2010).

«Παγιδευμένη ψυχή: Το τελευταίο κλειδί» (Insidious: The last key) του Άνταμ Ρόμπιτελ: Η δρ Ελίζ Ράινερ στο πιο τρομακτικό κυνήγι φαντασμάτων της ζωής της. Το κακό που αναζητά βρίσκεται μέσα στο πατρικό της σπίτι και τώρα είναι πλέον αναγκασμένη να βρεθεί αντιμέτωπη με τον οικογενειακό της δαίμονα. Μια δύσκολη και πολύ επικίνδυνη αποστολή και όχι μόνο για την ίδια. Ταινία τρόμου, η οποία είναι πρίκουελ της γνωστής σειράς ταινιών. Η εν λόγω μάλιστα, τοποθετείται χρονικά ανάμεσα στην πρώτη και τη δεύτερη ταινία.

«Ζάμα» της Λουκρέσια Μαρτέλ: Ο Ζάμα, αξιωματικός του ισπανικού στέμματος, υπηρετεί σε κάποια επαρχία στην Αργεντινή, περιμένοντας με αγωνία μια επιστολή από το βασιλιά με την προαγωγή του και τη μετάθεσή του στο Μπουένος Άιρες. Και ενώ η επιστολή αργεί ο Ζάμα αναλαμβάνει μια αποστολή που του αναθέτει ο κυβερνήτης. Να ηγηθεί μιας ομάδας στρατιωτών και να καταδιώξει έναν επικίνδυνο ληστή. Κατά τη διάρκεια της καταδίωξης όμως ο Ζάμα αιχμαλωτίζεται. Η ταινία είναι βασισμένη στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Αντόνιο Ντι Μπενεντέτο, ένα από τα κορυφαία έργα της λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας. Και είναι μια από τις πλέον αναμενόμενες ταινίες της χρονιάς σκηνοθετημένη από τη Λουκρισία Μαρτέλ, μια από τις πιο σημαντικές σκηνοθέτιδες του αργεντίνικου κινηματογράφου. Η Μαρτέλ βρίσκεται ξανά πίσω από την κάμερα, εννιά χρόνια μετά την προηγούμενη ταινία της «Η ακέφαλή γυναίκα» (La mujer sin cabeza) με ένα ιστορικό έπος που εκτυλίσσεται το 18ο αιώνα.

Σινεφίλ