Κινηματογράφος

«Η ΠΡΟΣΒΟΛΗ»
Το παρελθόν στο παρόν

Επιμέλεια: Στράτος Κερσανίδης

Από το 1975 ως το 1990, ο Λίβανος γνώρισε έναν αιματηρό εμφύλιο πόλεμο ο οποίος άφησε πίσω του 120.000 νεκρούς, 75.000 εσωτερικούς πρόσφυγες, ενώ περίπου 1 εκατομμύριο άνθρωποι εγκατέλειψαν τη χώρα. Σήμερα, 30 περίπου χρόνια μετά το τέλος του, οι πληγές που άφησε είναι ακόμη ευδιάκριτες στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Ο Ζιλάντ Ντουερί, στην ταινία του «Η προσβολή» (L’ insulte), μας μεταφέρει στη σύγχρονη Βηρυτό για να μας θυμίσει πως ο εμφύλιος πόλεμος μπορεί να τελείωσε αλλά το σώμα της λιβανέζικης κοινωνίας ακόμη αιμορραγεί.
Όλα ξεκινούν από μiα παρεξήγηση ανάμεσα στον Τόνι, έναν Χριστιανό Λιβανέζο, και τον Γιάσερ, έναν Παλαιστίνιο Μουσουλμάνο. Μια προσβολή του Τόνι προς τον Γιάσερ θα δημιουργήσει τεράστια ένταση με αποτέλεσμα οι δύο άνδρες να οδηγηθούν στα δικαστήρια. Σύντομα η δίκη θα γίνει θέμα στη χώρα, τα ΜΜΕ προβάλουν το γεγονός και η κοινωνία διχάζεται. Οι παλιές έριδες και τα μίση έρχονται στο φως φέρνοντας στη μνήμη τις πληγές του εμφυλίου. Μέσα σε αυτό το κλίμα οι δύο άνδρες καλούνται να αναμετρηθούν με το παρελθόν, με τις επιλογές τους και τις προκαταλήψεις τους.
Ο σκηνοθέτης, Ζιάντ Ντουερί, σε συνέντευξή του, είπε πως η ιδέα για το σενάριο του ήρθε από κάτι που συνέβη στον ίδιο: «Είχα μια διαφωνία για κάτι ασήμαντο με έναν υδραυλικό στο σπίτι μου, αλλά η ένταση κλιμακώθηκε, τα αίματα άναψαν και κατέληξα να πω κάτι που τον προσέβαλε.. Το συμβάν μπορεί να ήταν τυχαίο, αλλά τα υποσυνείδητα συναισθήματα υπήρχαν. Όταν ξεστομίζεις τέτοιες λέξεις σημαίνει ότι έχουν παγιωθεί μέσα σου συγκεκριμένα συναισθήματα. Η Ζοελί Τούμα, η συνσεναριογράφος μου στην ταινία, ήταν παρούσα εκείνη τη μέρα που πρόσβαλλα τον υδραυλικό. Με έπεισε να πάω να του ζητήσω συγνώμη. Όμως, ο υδραυλικός δεν την δέχτηκε. Κατέληξα να πάω στο αφεντικό του για να πω ότι θέλω να ζητήσω συγνώμη από τον υπάλληλό του. Κι όταν το αφεντικό χρησιμοποίησε το γεγονός αυτό μαζί με άλλες δικαιολογίες για να απολύσει τον υδραυλικό, τον υπερασπίστηκα κατευθείαν. Έτσι συνειδητοποίησα πως όλο αυτό ήταν πολύ καλό υλικό για σενάριο ταινίας».
Σε άλλο σημείο, λέει: «Η Ζοελί κι εγώ γνωρίζουμε από πρώτο χέρι την ιστορία του εμφυλίου στο Λίβανο. Το τίμημα το πλήρωσαν όλες οι πλευρές. Εγώ κι εκείνη προερχόμαστε από οικογένειες με βαθιές πολιτικές πεποιθήσεις κι έχουμε διαφορετική θρησκεία. Η Ζοελί προέρχεται από οικογένεια Χριστιανών Φαλαγγιτών. Η οικογένειά μου είναι όλοι Σουνίτες και υπερασπιζόμαστε τον αγώνα των Παλαιστινίων με έναν έντονο τρόπο. Ως νεαροί ενήλικες προσπαθήσαμε, μέσα στο πέρασμα των χρόνων, να κατανοήσουμε τον τρόπο σκέψης ο ένας του άλλου. Εντέλει καταλήξαμε πως στην ιστορία του Λιβάνου τίποτα δεν μπορεί να χωριστεί σχηματικά σε άσπρο και μαύρο. Είναι αδύνατον να πεις: ‘αυτοί ήταν οι καλοί και αυτοί ήταν οι κακοί’».
Σε ερώτηση για τη σύγχρονη λιβανέζικη κοινωνία και για το πώς την επηρεάζει το παρελθόν, σημειώνει: «Ο πόλεμος στον Λίβανο τερματίστηκε το 1990. Δεν υπήρξαν νικητές και ηττημένοι. Οι πάντες αθωώθηκαν. Η γενική αμνηστία μετατράπηκε δυστυχώς σε γενική αμνησία. Κρύψαμε τη βρωμιά κάτω από το χαλί. Δεν μπορεί όμως να υπάρξει εθνική ίαση αν δεν συζητήσουμε φανερά για το τι ακριβώς συνέβη».

strakersan@gmail.com
kersanidis.wordpress.com

 

ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

Προβάλλονται απίσης οι ταινίες:

«Κυρία Χάιντ» (Madame Hyde) του Σερζ Μποζόν: Περίεργη και εκκεντρική η κυρία Τζεκίλ, καθηγήτρια σε λύκειο, δεν είναι ιδιαίτερα συμπαθής ούτε από τους συναδέλφους της ούτε από τους μαθητές της. Όταν όμως κάποιο βράδυ με καταιγίδα θα την χτυπήσει κεραυνός, η κυρία Τζεκίλ θα μεταμορφωθεί! Μόλις συνέρχεται νιώθει εντελώς διαφορετική και γεμάτη ενέργεια. Δεν είναι μονάχη της αλλά υπάρχει μέσα της και η κυρία Χάιντ! Πως θα μπορέσει θα ισορροπήσει ανάμεσα στις δύο αυτές προσωπικότητες και πώς θα καταφέρει να περιορίσει την επικίνδυνη κυρία Χάιντ; Βραβείο γυναικείας ερμηνείας για την υπέροχη Ιζαμπέλ Ιπέρ στο 70ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου στο Λοκάρνο. Η ταινία είναι εμπνευσμένη από το γνωστό μυθιστόρημα του Ρόμπερτ Λούις Στίβενσονς «Δρ Τζέκιλ, κύριος Χάιντ».

«Η υπόσχεση της αυγής» (Le promesse de l’ aube) του Ερίκ Μπαρμπιέ: Ο Ρομέν Γκαρί είναι ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς της Γαλλίας. Στο αυτοβιογραφικό του βιβλίο το οποίο μεταφέρει στον κινηματογράφο ο Ερίκ Μπαρμπιέ, αφηγείται τα δύσκολα παιδικά του χρόνια στην Πολωνία, την εφηβεία του στη Νίκαια, τη θητεία του ως πιλότου κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στην Αφρική αλλά πάνω απ’ όλα την έντονη σχέση που είχε με τη μητέρα του, Νίνα. Σε αυτήν την εκκεντρική και στοργική γυναίκα οφείλει κατά ένα μεγάλο βαθμό ό,τι κατάφερε στη ζωή του. Στην ταινία βλέπουμε την ταραχώδη και γεμάτη ανατροπές και πάθη ζωή του Ρομέν Γκαρί.Πρόκειται για μια πλούσια, χορταστική και επικών διαστάσεων ταινία η οποία γυρίστηκε σε 5 χώρες, από την Πολωνία του 1920 ως το Μεξικό του 1950 και ενδιαμέσως στην αφρικανική έρημο, τη Νίκαια, το Παρίσι και το Λονδίνο.

«Ο ήλιος του μεσονυκτίου» (Midnight sun) του /Σκοτ Σπιρ: Μια σπάνια ασθένεια κρατά τη 17χρονη Κέιτι μακριά από το φως του ήλιου. Έτσι μένει στο σπίτι παρέα με τον πατέρα της και την καλύτερή της φίλη. Τα βράδια όμως όλα αλλάζουν και η Κέιτι χαίρεται να βρίσκεται στο σιδηροδρομικό σταθμό και να παίζει κιθάρα. Ένα καλοκαιριάτικο βράδυ θα συναντήσει τον Τσάρλι και θα τον ερωτευτεί. Πώς όμως η Κέιτι θα μπορέσει να ζήσει τον έρωτα; Η ταινία είναι η χολιγουντιανή εκδοχή της ομώνυμης ιαπωνικής ταινίας που σκηνοθέτησε ο Νοριχίρο Κοϊζούμι, το 2006.

«Η μέρα της επιστροφής μου» (The mercy) του Τζέιμς Μαρς: Το 1968, ο Ντόναλντ Κρόουχερτς, ερασιτέχνης ναυτικός, ξεκινά μόνος του μια επικίνδυνη αποστολή: Να κάνει το γύρο του κόσμου με το σκάφος του στο οποίο έχει προσαρμόσει μια νέα συσκευή πλοήγησης και ένα δικό του σύστημα σταθεροποίησης. Το ταξίδι είναι δύσκολο, μοναχικό και τον φέρνει αντιμέτωπο με πολλούς κινδύνους. Η ταινία είναι βασισμένη σε αληθινή ιστορία.

«Συνωμοσία» (Ulocked) του Μάικλ Άπντεντ: Η Άλις Ρέισιν, η οποία εργαζόταν ως ανακρίτρια στη Σι Άι Έι, έχει αποσυρθεί και ζει ήρεμα στο Λονδίνο. Ο λόγος της παραίτησής της ήταν η αποτυχία της να αποσπάσει πληροφορίες από κάποιον κρατούμενο, με αποτέλεσμα αρκετοί άνθρωποι να πεθάνουν. Όταν συλλαμβάνεται κάποιος για τον οποίο πιστεύεται πως γνωρίζει για επικείμενο τρομοκρατικό χτύπημα, η Άλις ανακαλείται στην υπηρεσία. Όμως από μια παλιά συνάδελφο πληροφορείται πως όλη η υπόθεση ήταν στημένη με σκοπό να την βγάλουν από τη μέση. Κυνηγημένη πλέον, η πρώην ανακρίτρια προσπαθεί να ανακαλύψει τους υπευθύνους αλλά και να αποτρέψει μια φονική βιολογική επίθεση.

«Rambage: Το απόλυτο χάος» (Rambage) του Μπραντ Πέιτον: Ο Ντέιβιντ Οκόγιε, μοναχικός επιστήμονας, φροντίζει από τη γέννησή του έναν πανέξυπνο γορίλα. Μετά από ένα γενετικό πείραμα, όμως, ο ήρεμος γορίλας μεταμορφώνεται σε επικίνδυνο τέρας. Αποκαλύπτεται πως υπάρχουν κι άλλα τέτοια ζώα που έχουν δημιουργηθεί με παρόμοιο τρόπο. Ο Οκόγιε πρέπει να σταματήσει την καταστροφή και να σώσει τον αγαπημένο του γορίλα.

«The day after» (Geu-Hu) του Χονγκ Σανγκ-σου: Ο Μπονγκουάν είναι κριτικός λογοτεχνίας και ιδιοκτήτης ενός μικρού εκδοτικού οίκου. Είναι παντρεμένος με την Χαεγιού, αλλά αυτό δεν τον εμπόδισε να δημιουργήσει ερωτική σχέση με την υπάλληλό του, Τσανγκσούκ. Όμως ο έρωτας τελείωσε, χώρισε με την ερωμένη του και εκείνη έφυγε και από τη δουλειά. Έτσι ο Μπονγκουάν προσέλαβε μια νέα υπάλληλο, την όμορφη Αρεούμ, η οποία φιλοδοξεί να γίνει συγγραφέας. Την πρώτη μέρα που η κοπέλα είναι στη δουλειά, η Χαεγιού βρίσκει μια ερωτική επιστολή στα πράγματα του άνδρα της και ορμάει θυμωμένη στο γραφείο του. Εκεί θα συναντήσει την νέα υπάλληλο και πιστεύει πως αυτή είναι η ερωμένη του. Έτσι η σύζυγος επιτίθεται στην Αρεούμ. Μια παρεξήγηση, η οποία θα δημιουργήσει ένα γαϊτανάκι αλλεπάλληλων γεγονότων με την Αρεούμ να παραιτείται, τον Μπονγκουάν να τα ξαναφτιάχνει με την Τσανγκσούγκ κ.ο.κ. Έξι μήνες μετά ο άνδρας συναντιέται ξανά με την Αρεούμ και αναπολούν τα όσα συνέβησαν και σημάδεψαν τις ζωές τους. Ασπρόμαυρη κομεντί, με μινιμαλιστική σκηνοθεσία που θυμίζει το σινεμά του Ερίκ Ρομέρ.

«Οι νέοι μεταλλαγμένοι» (The new mutants) του Τζος Μπουν: Πέντε νεαροί μεταλλαγμένοι ανακαλύπτουν για πρώτη φορά τις ικανότητες τους. Οδηγούνται σε μια κρυφή εγκατάσταση, δίχως τη θέληση τους, παλεύοντας τώρα να ξεφύγουν από τις αμαρτίες τους, προσπαθώντας να σώσουν τους εαυτούς τους.

Σινεφίλ