ΜΑΛΤΑ: Επιτρέπει το γάμο ομόφυλων ζευγαριών, απαγορεύει τις εκτρώσεις

The Auberge de Castille, the office of Prime Minister Joseph Muscat, is lit in rainbow colours as people celebrate after the Maltese parliament voted to legalise same-sex marriage on the Roman Catholic Mediterranean island, in Valletta, Malta, July 12, 2017.  REUTERS/Darrin Zammit Lupi

Πριν λίγες μέρες η Μάλτα μπήκε στο χάρτη των χωρών όπου επιτρέπεται ο γάμος ομόφυλων ζευγαριών, μαζί με την Ολλανδία, την πρώτη χώρα στην Ευρωπαική Ένωση το 2001 που έκανε αυτή την αλλαγή, την Ιρλανδία και πιο πρόσφατα την Γερμανία, που ψήφισε ανάλογη νομοθεσία στις 30 Ιουνίου. Ο Μαλτέζος πρωθυπουργός Τζόζεφ Μουσκά, πρόεδρος του Εργατικού Κόμματος, είχε υποσχεθεί ότι θα ήταν η πρώτη νομοθετική αλλαγή που θα έφερνε στο κοινοβούλιο μετά τη δεύτερη εκλογική του νίκη τον Ιούνη. «Είναι μια ιστορική ψήφος», δήλωσε, «δείχνει ότι η δημοκρατία μας και η κοινωνία μας ωριμάζουν, έχουν φτάσει πλέον σε ένα πρωτοφανές επίπεδο ωριμότητας και είναι μια κοινωνία όπου όλοι μπορούμε να πούμε ότι είμαστε ίσοι». Παρά την ισχυρή παρουσία της καθολικής εκκλησίας στην μικρή μεσογειακή χώρα, η οποία ήταν κατά της νομοθετικής αλλαγής αρχικά, ο νόμος ψηφίστηκε στο κοινοβούλιο με μόνο έναν βουλευτή να τον καταψηφίζει, λέγοντας ότι δεν του το επιτρέπει η θρησκεία του και χαρακτηρίζοντας την νομοθεσία «ανήθικη». Η υπουργός ισότητας, Έλενα Ντάλι, δήλωσε ότι ο νόμος αποσκοπεί στην «ανανέωση του θεσμού του γάμου». Πλέον, τα ομόφυλα ζευγάρια στη Μάλτα θα έχουν το δικαίωμα να υιοθετούν παιδιά, ενώ πριν ήταν δυνατό μόνο εάν έκανε αίτηση ο ένας εκ των δυο. Επιπλέον από τα νομικά κείμενα οι όροι «πατέρας» και «μητέρα», όπως και άλλοι προσδιορισμοί με βάση το φύλο, θα αντικατασταθούν από έμφυλα ουδέτερους όρους όπως «γονιός» και «σύζυγος».

Παράδοξη χώρα

Κι ενώ μια τέτοια αισιόδοξη αλλαγή συμβαίνει, ένα άλλο φάντασμα πλανάται στη Μάλτα: αυτό της έκτρωσης. Η έντονα θρησκευόμενη καθολική και πατριαρχική κοινωνία της Μάλτας έφτασε σ’ αυτό το παράδοξο, απαγορεύοντας εντελώς τις εκτρώσεις, ενώ επιθυμεί να ανανεώσει και να ενισχύσει τον θεσμό του γάμου, εντάσσοντας τα ομόφυλα ζευγάρια. Ο νόμος στη Μάλτα απαγορεύει την άμβλωση εκτός από την περίπτωση που απειλείται άμεσα η ζωή της μητέρας ή στην περίπτωση όπου το έμβρυο έχει αποκτήσει κάποιο πρόβλημα υγείας λόγω φαρμακευτικής θεραπείας που ήταν απαραίτητο να χορηγηθεί στην μητέρα. Μάλιστα οι Μαλτέζες προκειμένου να κάνουν έκτρωση καταφεύγουν σε γειτονικές χώρες. Δεν είναι ,όμως, η μόνη κακή πρωτοτυπία της Μάλτας όσον αφορά τα δικαιώματα των πολιτών σε σεξουαλικό και αναπαραγωγικό επίπεδο. Η Μάλτα ήταν το ένα εκ των δυο κρατών στον κόσμο όπου το διαζύγιο ήταν παράνομο (το άλλο κράτος ήταν οι Φιλιπίννες) μέχρι πολύ πρόσφατα — μόλις το 2011 διεξήχθη δημοψήφισμα για την αλλαγή του νόμου. Ενώ σε κάθε δημόσια συζήτηση, όπως αυτή για την χρήση του χαπιού της επόμενης ημέρας, πάντοτε παρεμβαίνουν εκπρόσωποι της Καθολικής εκκλησίας που βεβαίως υποστηρίζουν ότι η έκτρωση ισούται με φόνο. Το κράτος μέχρι πέρυσι, όπου έγινε μια κίνηση να τοποθετηθούν μηχανήματα-πωλητές αντισυλληπτικών, δεν υποστήριζε κάποια καμπάνια πρόληψης.
Αντίστοιχα και στην εξίσου καθολική Ιρλανδία όπου νομοθετικά δικαιώνονται αγώνες της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, κάποια πράγματα δεν αλλάζουν. Το 2015 με δημοψήφισμα επιτράπηκε ο γάμος σε ομόφυλα ζευγάρια, αλλαγή που χαιρέτησαν μάλιστα και στελέχη της κυβέρνησης —ένα εκ των οποίων ο πρώτος υπουργός που έχει δηλώσει γκέι— αλλά τα αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών έχουν μείνει πίσω. Όπως και στη Μάλτα, η Καθολική εκκλησία έχει ισχυρή παρουσία σε κοινωνικό επίπεδο αλλά και ως εταίρος του κράτους. Το 1983 η ηγεσία της Καθολικής εκκλησίας στην Ιρλανδία με το φόβο ότι οι εκτρώσεις θα νομιμοποιηθούν, αποφάσισε να πιέσει ώστε να κατοχυρωθεί συνταγματικά το δικαίωμα της ζωή του εμβρύου, όπως και της μητέρας, φράζοντας τον δρόμο για οποιαδήποτε αλλαγή με την αστυνόμευση του γυναικείου σώματος και την απαγόρευση του δικαιώματος στην αυτοδιαχείριση. Η απαγόρευση των εκτρώσεων είναι σχεδόν ολοκληρωτική και μάλιστα συμπεριλαμβάνει και περιπτώσεις όπως του βιασμού, της αιμομιξίας και των σοβαρών ανωμαλιών στο έμβρυο. Η ποινή για όποια επιχειρήσει παράνομα να υποβληθεί σε έκτρωση φτάνει μέχρι τα 14 χρόνια.

Όλγα Βερελή