Μουσικές Προτάσεις

Επιμέλεια: Λιάνα Μαλανδρενιώτη
lianam@otenet.gr

Αφιέρωμα στην Σεζάρια Εβόρα

Η παράσταση αφιέρωμα στην ξυπόλητη ντίβα Σεζάρια Εβόρα, με μουσική, τραγούδια και βιντεοπροβολές παρουσιάζει την υπέροχη αλλά και τόσο συγκινητική ζωή της. Με αφορμή τη συμπλήρωση 30 χρόνων από την κυκλοφορία του πρώτου της άλμπουμ που είχε τίτλο «Ξυπόλητη ντίβα», η διάσημη ορχήστρα που έχει το όνομα της, η Cesaria Evora Orchestra, έρχεται από το Πράσινο Ακρωτήριο και φέρνει στις αποσκευές της τα τραγούδια, το συναίσθημα, το Sodade.
Στο αφιέρωμα συμμετέχει η μεγάλη ντίβα των φάντο της Πορτογαλίας Ντούλτσε Πόντες, η οποία είχε συμπράξει πολλές φορές με την Σεζάρια σε μεγάλα φεστιβάλ και συναυλίες ενώ την Σεζάρια Εβόρα Όρκεστρα θα συνοδεύουν και νέες φωνές του Πράσινου Ακρωτηρίου, μεταξύ των οποίων η Νάνσυ Βιέιρα, η εκπληκτική τραγουδίστρια που η ίδια η Σεζάρια είχε χρίσει άξια διάδοχό της. Συγκινητική στιγμή της παράστασης που περιοδεύει με επιτυχία σε όλη την Ευρώπη, είναι η παρουσία του αγαπημένου ανιψιού της Σεζάρια, του Γκρέις Εβόρα, ο οποίος δημιούργησε ένα εκπληκτικό οπτικοακουστικό αφιέρωμα με φωτογραφίες και βίντεο από τη ζωή της αλλά και τις καλύτερες στιγμές της σπουδαίας καριέρας της. Συμμετέχουν επίσης η Λουσιμπέλα και η Ελίδα Αλμέιντα.
Η Σεζάρια Εβόρα εκτοξεύτηκε στο διεθνές μουσικό στερέωμα με το τραγούδι Sodade, που έγινε η πρώτη διεθνής επιτυχία της και έχει πούλησε πάνω από 500.000 αντίτυπα μέχρι σήμερα. Η πορτογαλική λέξη saudade έχει περίπλοκη σημασία, που είναι δύσκολο να μεταφραστεί. Σημαίνει γενικά νοσταλγία, πόθο, λύπη και μετάνοια. Η έκφραση της sodade αποτελεί λέξη που δημιουργήθηκε από πρόσμιξη των Πορτογαλικών και της τοπικής διαλέκτου. Όπως είπε αργότερα είναι η λέξη που περιγράφει την ίδια. Η ξυπόλυτη ντίβα, προσωνύμιο που της δόθηκε από τη μόνιμη συνήθειά της να τραγουδά ανυπόδητη εκφράζοντας την αντίθεσή της προς τη συνεχιζόμενη φτώχεια της πατρίδας της, γεννήθηκε το 1941 στο Σάο Βινσέντε του Κάπε Βέρντε. Σύντομα έγινε η αδιαφιλονίκητη βασίλισσα της μόρνα (morna), των τραγουδιών της πατρίδας της, που συνδυάζουν τους ρυθμούς της Δυτικής Αφρικής, τα πορτογαλικά φάντο, τα βραζιλιάνικα μοντχίνα και τους αγγλικούς ναυτικούς σκοπούς (sea shanty). Το συγκεκριμένο μουσικό ιδίωμα, διαδεδομένο στα νησιά του αρχιπελάγους ανοιχτά της Σενεγάλης, γεννήθηκε από την καταπίεση των ευρωπαίων αποικιοκρατών. Η θεματολογία του περιγράφει τη νοσταλγία της ελευθερίας, τα σκλαβοπάζαρα, την προδομένη αγάπη, τα ακυρωμένα όνειρα, μεταδίδοντας στους ερμηνευτές του, έναν αέρα εξωτικής θλίψης.
H Σεζάρια έφυγε πριν 6 χρόνια. Η τελευταία της περιοδεία ήταν στην Πορτογαλία και είχε τραγουδήσει δίπλα στην Ντούλτσε Πόντες.
Το Σάββατο 18 Νοεμβρίου, στις 9μ.μ., στο Gazi Live. Και έξτρα παράσταση την Κυριακή 19 Νοεμβρίου, στις 8μ.μ. Τιμές εισιτηρίων: 50, 40 και 35 ευρώ και όρθιοι 30 και 25 ευρώ.

 

Τα Χάλκινα της Γουμένισσας

Μια μεγάλη γιορτή για τα πνευστά του τόπου μας από τους καλύτερους πρεσβευτές της πλούσιας παράδοσής μας, τα Χάλκινα της Γουμένισσας, με ξέφρενους ρυθμούς από κλαρίνα, τρομπέτες, τρομπόνια, ευφώνια και σαξόφωνα. Η περιοχή της Γουμένισσας, είναι γνωστή στην Ελλάδα και ευρύτερα στον κόσμο για την παράδοση, την ιστορία, και για τους περίφημους μουσικούς της. Είναι οι άνθρωποι, στις φλέβες των οποίων –από γεννησιμιού τους– κυλά και η μουσική μαζί με το αίμα. Είναι αυτοί που τους αναγνωρίζουν όλοι με το όνομα «Τα Χάλκινα της Γουμένισσας». Οι άνθρωποι αυτοί, που ασχολούνται με πάθος και μεράκι με τη μουσική, συνεχίζουν μια μεγάλη παράδοση διαιωνίζοντας εμπειρικά τη γνώση και τη δεξιοτεχνία. Διασώζουν και διαδίδουν ανά τον κόσμο τα μουσικά χρώματα του τόπου τους αλλά και τη μουσική κληρονομιά των Βαλκανίων. Στο πρόγραμμα, σκοποί της Κεντρικής Μακεδονίας από τοπικούς οργανοπαίχτες και αγαπημένα τραγούδια από τους Διονύση Σαββόπουλο, Δημήτρη Μπάση και Αρετή Κετιμέ, τους εκλεκτούς προσκεκλημένους της βραδιάς. Στη μουσική διεύθυνση, ο Ελευθέριος Δίγκας.
Το Σάββατο 18 Νοεμβρίου, στις 8.30μ.μ., στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης. Tιμές εισιτηρίων: από 14 έως 50 ευρώ, 9 ευρώ (φοιτητές, νέοι έως 25 ετών, άνεργοι, ΑΜΕΑ, 65+, πολύτεκνοι).

 

Υο-κι-χι, από την παράδοση του Νο

Ενα έργο της ιαπωνικής παράδοσης του θεάτρου Νο, ένα κόσμημα καθαρής ποίησης με Έλληνες ηθοποιούς παρουσιάζει ο Μιχαήλ Μαρμαρινός. Ο Μιχαήλ Μαρμαρινός, μετά την εξαιρετική Νέκυια που παρουσιάστηκε στην Επίδαυρο με ηθοποιούς του θεάτρου Νο (βραβείο καλύτερης παράστασης αρχαίου δράματος 2015), επανέρχεται στο είδος, αυτή τη φορά από την αντίθετη κατεύθυνση. Έτσι, επιλέγει να ανεβάσει με Έλληνες ηθοποιούς, ένα έργο της παράδοσης του Νο, σε μια παράσταση που, αν και διατηρεί απολύτως τη δομή, τους σκηνικούς συμβολισμούς και τη βασική αισθητική μιας παράστασης Νο, δεν έχει σκοπό να μιμηθεί το είδος, κρατώντας προσωπικές αποστάσεις. Ο σκηνικός χώρος είναι λιτός, όπως ορίζεται από τις αρχές αυτού του θεάτρου, ενώ τα κοστούμια έχουν ιδιαίτερη σημασία. Ο συνθέτης Φίλιππος Τσαλαχούρης, που συνέθεσε πρωτότυπη μουσική για την παράσταση έχοντας ως γνώμονα τη συγκεκριμένη οπτική του σκηνοθέτη, επιλέγει τη μεταφορά της κύριας μουσικής απόδοσης σε ένα σύνολο μουσικής δωματίου. Κρίσιμο συστατικό της σύνθεσης, ο χορός, αποτελείται από έξι άτομα και ολοκληρώνει φωνητικά την αφήγηση, όπως προσδιορίζεται από τη δραματουργία του κειμένου.
Η Υο-κι-χι αποδίδεται, στο συγγραφέα Komparu Zenchiku [1405-1468 μ.Χ.] – ο οποίος μαζί με τον Zeami [1363-1443 μ.Χ.] θεωρείται απ’ τους σημαντικότερους ποιητές, σκηνοθέτες, ηθοποιούς και θεωρητικούς στην ιστορία του θεάτρου Νο. Σύμφωνα με το μύθο, η εξαιρετικής ομορφιάς πριγκίπισσα Υο-κι-χι έχασε τη ζωή της στην κοιλάδα Μπέγκαϊ. Ο αυτοκράτορας της Κίνας Γκένσο, συντετριμμένος από την απώλεια, αναθέτει σε έναν μοναχό του Ταό να αναζητήσει τον τόπο που κατοικεί το πνεύμα της. Με τη βοήθεια ενός Χωρικού, ο Μοναχός φθάνει στην Κατοικία της Μεγάλης Αγνότητας. Είναι δύσκολο να περιγράψει κανείς με λόγια τη συνάντησή τους… Η ποίηση συγκινεί και συγκλονίζει, η αλήθεια και η φαντασία υπονομεύουν το χρόνο. Ο μοναχός, όμως, πρέπει να φύγει. Εκείνη, καταρρέει και μένει, στον πύργο της Αιώνιας Ζωής.
Μετάφραση – σκηνοθεσία: Μιχαήλ Μαρμαρινός, μουσική: Φίλιππος Τσαλαχούρης. Πρόσωπα: Πνεύμα της Υο-κι-χι: Ρένη Πιττακή, Μοναχός του Ταό – Μάγος: Ανθή Ευστρατιάδου, Χωρικός: Άρης Νινίκας, Πρόσωπο της σκηνής: Τάσος Καραχάλιος, Χορός: Θανάσης Ακοκκαλίδης, Νίκος Ζιάζιαρης, Στέλιος Θεοδώρου-Γκλίναβος, Παναγιώτης Ιωσηφίδης, Ιώκο-Ιωάννης Κοτίδης, Φοίβος Μαρκιανός. Μουσικοί: Παναγιώτης Γιοχάλας (κλαρινέτο), Άλκηστις Μισούλη (βιόλα), Θεανώ Παπαδάκη (βιολί), Φίλιππος Τσαλαχούρης (φλάουτο).
Στις 16, 17, 22, 23, 29, 30 Νοεμβρίου και 1, 6, 7, 8, 9, 10, 13, 14, 15, 16 Δεκεμβρίου, στις 8.30μ.μ., στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, Τιμές εισιτηρίων: 15 και 20 ευρώ, φοιτητικό – παιδικό: 10 ευρώ.

 

Γυναίκες συνθέτριες από τα Βαλκάνια

Εξι πολυβραβευμένες συνθέτριες του 21ου αιώνα από τα Βαλκάνια σε ένα οδοιπορικό στη σύγχρονη μουσική: Ντάρια Αντόφσκα από την ΠΓΔΜ, Ζεϋνέπ Γκεντιζλίογλου από την Τουρκία, Μίλιτσα Τζόρτζεβιτς από την Σερβία, Ντιάνα Ροτάρου από τη Ρουμανία, Αλεξάνδρα Καραστογιάνοβα από τη Βουλγαρία και Λίνα Τόνια από την Ελλάδα. Δημιουργίες γυναικών ερμηνευμένες από ένα σύνολο ειδικευμένο στη νέα μουσική, το Ergon Ensemble, και από τη σοπράνο Άρτεμη Μπόγρη υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Βλαδίμηρου Συμεωνίδη,
Την Tετάρτη 15 Νοεμβρίου, στις 8.30μ.μ., στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος. Tιμές εισιτηρίων: 10 + 15 ευρώ, 7 ευρώ (φοιτητές, νέοι).