Μουσικές Προτάσεις

Επιμέλεια: Λιάνα Μαλανδρενιώτη
lianam@otenet.gr

Συμφωνικά ζωγραφικά soundtracks

Αν η φαντασία έχει χρώματα, τότε αυτά έχουν τη δική τους μουσική. Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου εμπνέεται από τους πίνακες επτά σπουδαίων ζωγράφων, από αυτούς αντλεί τη δική του έμπνευση και δημιουργεί τα «Συμφωνικά ζωγραφικά soundtracks», έργο συμφωνικό που θα παρουσιαστεί σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο συνθέτης περιηγείται στις διάφορες εποχές της ζωγραφικής τέχνης για να συνθέσει ένα μουσικό έργο. Αυτή τη φορά, όμως, εμβαθύνει στην ιδέα της συμπόρευσης των τεχνών. Αναπτύσσει, σαν ταινίες, τους πίνακες στην κρυμμένη τους διάσταση, αυτήν του χρόνου, και ντύνει τη μουσική µε τα χρώματα που γεννά ο ήχος. Μα, πάνω από όλα, η μεγαλοφυής ματιά των ζωγράφων, διαφορετική αλλά συγκλίνουσα τελικά στη μουσική, γεννά τις συνθέσεις του.
Οι «κόσμοι» επτά σπουδαίων ζωγράφων σκιαγραφούνται µε τις νότες, μεταμορφώνονται σε μουσικά πορτρέτα και µας αποκαλύπτονται ως αυτόνομα μουσικά έργα. Δύο από αυτά αντλούν την έμπνευσή τους από συγκεκριμένους πίνακες και στη συναυλία παρουσιάζονται με τον αρχικό τους τίτλο. Πρόκειται για την «Παιδική συναυλία» του Γιώργου Ιακωβίδη και «Το νησί των νεκρών» του Άρνονλντ Μπαίκλιν. Τα υπόλοιπα πέντε μέρη αποτελούν την οπτική του συνθέτη πάνω στο σύνολο του έργου των ζωγράφων που ενέπνευσαν τη μουσική του και τιτλοφορούνται Κλοντ Μονέ: Αντικατοπτρισμοί του φωτός στο χρόνο, Τζάκσον Πόλλοκ: Οι διαδικασίες του Χάους & Οι παράξενοι Ελκυστές, Έντουαρντ Χόπερ: Η στιγμή ως νεκρά φύση, Ανρί ντε Τουλούζ-Λοτρέκ: Χορεύτριες και ακροβάτισσες και Ιβάν Αϊβαζόφσκι: Μεταλλάξεις του θανάτου στη θάλασσα.
Με τα «Συμφωνικά ζωγραφικά soundtracks», η συνεχής αλληλεπίδραση των τεχνών συντελεί εκ νέου στη γένεση του προσωπικού μουσικού υλικού του συνθέτη, αποκαλύπτοντας την ιδιαίτερη σχέση του με τα εικαστικά αλλά και τον κινηματογράφο.
Ερμηνεύει: η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών – ΚΟΑ, διεύθυνση ΚΟΑ: Γιώργος Μπαλατσινός.
Τρίτη 6 και Τετάρτη 7 Μαρτίου, στις 8.30μμ, στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, Κεντρική Σκηνή. Τιμή εισιτηρίου: από 7 έως 25.

Μηνάς Μπορμπουδάκης, «Ζ»

Το εμβληματικό μυθιστόρημα του Βασίλη Βασιλικού Ζ γίνεται όπερα μετά από παραγγελία της Εναλλακτικής Σκηνής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στον διακεκριμένο Έλληνα συνθέτη Μηνά Μπορμπουδάκη. Μια από τις σημαντικότερες στιγμές της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας της χώρας, η δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ, Γρηγόρη Λαμπράκη, «εντάσσεται» για πρώτη φορά στο λυρικό ρεπερτόριο.
H νέα όπερα «Ζ» σε λιμπρέτο του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη, μουσική διεύθυνση Μηνά Μπορμπουδάκη και Νίκου Βασιλείου και με την αιχμηρή σκηνοθετική ματιά της Κατερίνας Ευαγγελάτου.
Ο Μηνάς Μπορμπουδάκης είναι ένας συνθέτης με μεγάλες διεθνείς επιτυχίες που ζει και εργάζεται στη Γερμανία. Εν προκειμένω συνέθεσε μια όπερα που εξερευνά τα ηχοτοπία της ταραγμένης δεκαετίας του 1960, βασισμένος στο λιμπρέτο του βραβευμένου και πολυμεταφρασμένου συγγραφέα, Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη.
Ο συνθέτης αναφέρει για το ηχητικό τοπίο του έργου: «Γκάζια, ο ψίθυρος μιας γυναίκας, παραμορφωμένες φωνές στα μεγάφωνα, πέτρες που χτυπάνε κλειστά παντζούρια, εσωτερικές φωνές και ρυθμικοί θόρυβοι από τις ράγες ενός τρένου μας ταξιδεύουν σε ηχότοπους που ξεδιπλώνονται σε δύο επίπεδα: στον κόσμο των σκέψεων και την πραγματικότητα, θέτοντας το αναπάντητο ερώτημα: Γιατί;».
Μπαίνοντας στο πολυδαίδαλο μυθιστόρημα του Βασιλικού και με την πεποίθηση πως με βάση το υλικό αυτό θα έπρεπε να χτιστεί ένα λιμπρέτο σαφώς πιο περιορισμένο σε έκταση, ο λογοτέχνης Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης όρισε ως βασικό κλειδί τη λέξη «οικονομία»: «Οικονομία στους ρόλους, στα λόγια, στις πληροφορίες. Οικονομία όχι όμως και στα αισθήματα ή στους κρυφούς συλλογισμούς των προσώπων».
Το ποιητικό στοιχείο διαπερνά το σκηνικό της Εύας Μανιδάκη, μιας από τις πιο περιζήτητες σκηνογράφους. Στην παραγωγή του Ζ συμμετέχει ένα καστ αναγνωρισμένων λυρικών πρωταγωνιστών. Στο ρόλο του Ζ ο ηθοποιός Δημήτρης Παπανικολάου, Γυναίκα, Ψυχή: Τζίνα Φωτεινοπούλου, Αρχιδεινόσαυρος: Γιάννης Γιαννίσης, Κάβουρας: Aρκάδιος Ρακόπουλος, Γρύλος: Χρήστος Κεχρής, Ανακριτής: Βαγγέλης Μανιάτης, Τίγρης: Διονύσης Τσαντίνης, Νικήτας: Γιώργος Παπαδημητρίου, Δημοσιογράφος: Βασίλης Δημακόπουλος, Ράφτης, Ιατροδικαστής: Μιχάλης Κατσούλης, Πτεροδάκτυλος: Ιωάννης Κάβουρας, Αδελφή Νικήτα: Διαμαντή Κριτσωτάκη, Αναστασία Κότσαλη, Μάνα Νικήτα: Βασιλική Κατσουπάκη, Όλγα Μπαλωμένου, Φωνητικό σύνολο: Διαμάντη Κριτσωτάκη, Αναστασία Κότσαλη, Βασιλική Κατσουπάκη, Όλγα Μπαλωμένου, Ιωάννης Κάβουρας, Νικόλας Μαραζιώτης, Βασίλης Δημακόπουλος, Μιχάλης Κατσούλης. Συμμετέχει το Ergon Ensemble
Στις 2, 3, 8, 10, 11, 15, 17, 18 Μαρτίου & 14, 15, 17, 18 Απριλίου, στις 8.30μμ, στην Εναλλακτική Σκηνή Εθνικής Λυρικής Σκηνής, Κέντρο Πολιτισμού, Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Τιμή εισιτηρίου: 18 και 25 ευρώ, 12 ευρώ φοιτητικό – παιδικό.

Μαγεύοντας με την άμμο, τη ζωγραφική και τη μουσική

Το 2009, η Ουκρανέζα Ξένια Σιμόνοβα άφησε άφωνους 13.000.000 τηλεθεατές, «αφηγούμενη» την ιστορία της πατρίδας της με μια νέα τέχνη που έμελλε να γίνει παγκόσμια γνωστή: sand animation, αλλιώς το σμίλεμα, η «εμψύχωση» της άμμου. Τα οπτικοακουστικά αριστουργήματά της, μικρά έργα τέχνης που η Σιμόνοβα δημιουργεί επάνω στην άμμο με τα χέρια της υπό τη συνοδεία μουσικής μπροστά στα μάτια των θεατών. Με σπουδές στην Ψυχοφυσιολογία και στις Καλές Τέχνες, ανακαλύπτει το δρόμο της, όταν ο άνδρας της πουλά τις εκτυπωτικές εγκαταστάσεις του και αγοράζουν τρία κιλά μιας πανάκριβης ηφαιστειακής άμμου. Τις νύχτες, στο ημίφως μέσα σε μια μυστηριακή αύρα, θα εμβαθύνει σε αυτήν την τέχνη, οι ρίζες της οποίας ίσως βρίσκονται στο ιαπωνικό μπονσέκι του 7ου αιώνα μ.Χ., όπου η σκόνη του χαλαζία σμιλεύεται από τον ζωγράφο-γλύπτη πάνω σε μαύρο λακαρισμένο δίσκο σχηματίζοντας παράξενα τοπία-μινιατούρες. Ο δυτικός κόσμος θα γνωρίσει αυτή τη μαγική τέχνη πολύ αργότερα, μέσα από τη δουλειά του Ούγγρου Ferenc Cakó (γενν. 1950) και της Καναδής Caroline Leaf που χρησιμοποιεί την άμμο σε κινηματογραφικά κινούμενα σκίτσα. Mια τέχνη που θα αναδειχθεί διεθνώς χάρη στη φαντασία και στην ποιητικότητα της Ξένιας Σιμόνοβα.
Η διάσημη καλλιτέχνις, που έχει περιοδεύσει σε περισσότερες από 40 χώρες σε όλο τον κόσμο, θα μαγέψει τώρα το ελληνικό κοινό με τις υπέροχες δημιουργίες της, και έχει ετοιμάσει ένα νέο έργο από άμμο το οποίο συνδέεται με την Ελλάδα.
Την Τετάρτη 7 Μαρτίου, στις 8.30μμ, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, αίθουσα Banquet. Τιμή εισιτηρίου: 10 και 15 ευρώ, 7 ευρώ (φοιτητές, άνεργοι, ΑΜΕΑ), 5 ευρώ (παιδικά, μαθητικά).

Μεγάλες ορχήστρες, μεγάλοι ερμηνευτές

Δύο συναυλίες με διαφορετικό πρόγραμμα που συνδυάζουν αριστουργήματα του ευρωπαϊκού πιανιστικού και συμφωνικού ρεπερτορίου, ερμηνευμένα από δύο καλλιτέχνες διεθνούς ακτινοβολίας και από μια κορυφαία ευρωπαϊκή ορχήστρα.
Το δεξιοτεχνικό Δεύτερο κοντσέρτο του Σεργκέι Ραχμάνινοφ από τη σούπερ σταρ του πιάνου Κάτια Μπουνιατισβίλι. Μια σολίστ με φλογερό ταμπεραμέντο δίνει τη δική της εκρηκτική εκδοχή σε «ένα από τα δημοφιλέστερα έργα του 20ού αιώνα που έχει “λεηλατηθεί” από συνθέτες “ελαφρών” μελωδιών περισσότερο απ’ όσο ο Μότσαρτ ή ο Τσαϊκόφσκι» (Χ. Ξανθουδάκης). Το Κοντσέρτο για το αριστερό χέρι του Μορίς Ραβέλ από τον Γιώργο-Εμμανουήλ Λαζαρίδη. Ο έλληνας δεξιοτέχνης που λάτρεψε η διεθνής κριτική, αναμετριέται με ένα κοντσέρτο υψηλών απαιτήσεων γραμμένο για τον αυστριακό πιανίστα Πάουλ Βιτγκενστάιν (αδερφό του γνωστού φιλοσόφου), ο οποίος έχασε το δεξί του χέρι στον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο.
Τους δύο βιρτουόζους του πιάνου πλαισιώνει η διάσημη Ορχήστρα της Γαλλικής Ραδιοφωνίας υπό τον μαέστρο Mikko Franck περιζήτητο συνεργάτη μεγάλων ορχηστρικών συνόλων και λυρικών θεάτρων ανά τον κόσμο.
Τετάρτη 7 και Πέμπτη 8 Μαρτίου, στις 8.30μμ, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης. Τιμή εισιτηρίου: από 21 έως 75 ευρώ, 14 ευρώ (φοιτητές, νέοι, άνεργοι, ΑΜΕΑ, 65+, πολύτεκνοι).