Μουσικές Προτάσεις

Επιμέλεια: Λιάνα Μαλανδρενιώτη
lianam@otenet.gr

 

Μεγάλες ορχήστρες – μεγάλοι ερμηνευτές

Μια πολυαναμενόμενη συναυλία με το ιστορικό μουσικό σύνολο Συμφωνική Ορχήστρα της Πράγας με μαέστρο τον Πετρ Αλτρίχτερ και σολίστα στο βιολί τον διεθνή μας Σίμο Παπάνα, πρόκειται να απολαύσει το αθηναϊκό αλλά και το θεσσαλονικιώτικο κοινό. Θα παρουσιάσει δύο εμβληματικά έργα της Εθνικής Τσεχικής Σχολής: ο «Μολδάβας» του Σμέτανα και η «Συμφωνία του Νέου Κόσμου» του Ντβόρζακ. Η Συμφωνική Ορχήστρα της Πράγας είναι γνωστή σε όλο τον κόσμο και ως FOK (Film-Opera-Κoncert), με το ακρωνύμιό της να παραπέμπει στην πλούσια συναυλιακή δραστηριότητά της αλλά στις επιτυχίες της στο χώρο της κινηματογραφικής και οπερατικής μουσικής. Το διάσημο σύνολο, στη μία και μοναδική συναυλία υπό τον τσέχο μαέστρο Πετρ Αλτρίχτερ, συμπράττει με τον βιρτουόζο βιολονίστα Σίμο Παπάνα, ο οποίος θα ερμηνεύσει το υψηλών δεξιοτεχνικών απαιτήσεων Κοντσέρτο για βιολί, έργο 64 του Μέντελσον που θα ακουστεί στο πρώτο μέρος της βραδιάς. Ο Θεσσαλονικιός πολυτάλαντος μουσικός Σίμος Παπάνας, σπούδασε βιολί, μπαρόκ βιολί, σύνθεση και μαθηματικά. Άρχισε τις σπουδές του στο Νέο Ωδείο Θεσσαλονίκης και τις ολοκλήρωσε στο Κολέγιο Όμπερλιν και στο Γέιλ (ΗΠΑ). Καθηγητές του υπήρξαν ο Πέταρ Αρναούντοβ, ο Τάρας Γκαμπόρα, ο Έρικ Φρίντμαν (βιολί), η Μέριλιν Μακ Ντόναλντ (μπαρόκ βιολί) και ο Χρήστος Σαμαράς (σύνθεση). Έχει μια ζηλευτή διεθνή καριέρα καθώς έχει συμπράξει ως σολίστ με πολλές ορχήστρες, μεταξύ άλλων: Στάτσκαπελε της Δρέσδης, Ορχήστρα του Θεάτρου Μπολσόι, Ορχήστρα Δωματίου της Ζυρίχης, Ορχήστρα Δωματίου της Βασιλείας, Καμεράτα της Γενεύης, ΚΟΑ, ΚΟΘ, Καμεράτα, Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ, Φιλαρμονική της Σόφιας, Σολίστ της Σόφιας, Συμφωνική Ορχήστρα της Κύπρου, Συμφωνική του Μονάχου, Φιλαρμονική της Νοτιοδυτικής Γερμανίας, οι American Bach Soloists, Philharmonia Moments Musicaux κ.ά. Έχει ηχογραφήσει ως σολίστ για τις εταιρείες Deutsche Grammophon, BIS και Centaur. Όσο για τις συνθέσεις του έχουν ερμηνευτεί και ηχογραφηθεί σε πολλά μέρη του κόσμου (ΗΠΑ, Ρωσία, Καναδάς, Περού, Ιράν, Ιαπωνία, Ταϊβάν και τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες), Από το 2003 είναι μόνιμος εξάρχων της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης. Στη συναυλία συμμετέχουν επίσης μέλη της Συμφωνικής Ορχήστρας Νέων του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης (MOYSA). Αρχιμουσικός της είναι ο μαέστρος, συνθέτης και βιολοντσελίστας Θοδωρής Παπαδημητρίου. Η μετάκληση της Συμφωνικής Ορχήστρας της Πράγας πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Τσεχικής Δημοκρατίας στην Ελλάδα και το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης και με την υποστήριξη του ΟΠΑΠ.
Την Τρίτη 22 Μαΐου, στις 8.30μμ, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης. Τιμές εισιτηρίων: από 14 έως 50 ευρώ, 9 ευρώ (φοιτητές, νέοι, άνεργοι, ΑΜΕΑ, 65+, πολύτεκνοι).
Την Τετάρτη 23 Μαΐου, στις 9μμ, στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης: Κτίριο Μ1 – Αίθουσα Φίλων Μουσικής. Τιμές εισιτηρίων: από 10 έως 25 ευρώ, 8 ευρώ (μειωμένο).

 

Αφιέρωμα στην κρητική μουσική

Διακεκριμένοι μουσικοί και έμπειροι οργανοποιοί παρουσιάζουν την αστείρευτη παράδοση της Κρήτης μέσα από μια σειρά συναυλιών και έκθεση μουσικών οργάνων. Το αφιέρωμα «Ο ήχος των Ανωγείων» περιλαμβάνει τις συναυλίες του δεξιοτέχνη μαντολινίστα Μιχάλη Κονταξάκη, του βιρτουόζου της κιθάρας Χρίστου Τζιφάκι, καθώς και των σπουδαίων Xylouris White, το δυναμικό ντουέτο του δεξιοτέχνη του λαούτου Γιώργου Ξυλούρη, ή αλλιώς Ψαρογιώργη, και του εξαιρετικού Αυστραλού ντράμερ των Dirty Three, Τζιμ Γουάιτ, «ένα από τα πιο συναρπαστικά fusion ντουέτα που θα συναντήσετε», όπως έγραψε ο «The Guardian».
Στη διάρκεια του αφιερώματος θα πραγματοποιηθεί παρουσίαση κρητικών οργάνων από οργανοποιούς της Κρήτης, η οποία θα φιλοξενηθεί και τις δύο ημέρες στο Φουαγέ και στο VIP Lounge της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, όπου θα εκτεθούν και όργανα από το Μουσείο Παραδοσιακών Οργάνων Έρευνας και Τεκμηρίωσης Θύραθεν. Την πρώτη ημέρα του αφιερώματος (26/5) θα εμφανιστούν ο Μιχάλης Κονταξάκης και ο Χρίστος Τζιφάκις. Ο Μιχάλης Κονταξάκης θα παρουσιάσει ένα πρόγραμμα βασισμένο στο μαντολίνο, εμπνευσμένο από ήχους της Κρήτης και του κόσμου. Το πρόγραμμα της συναυλίας θα περιλαμβάνει ρεπερτόριο από τη μουσική παράδοση της Κρήτης -διασκευασμένο και μη- και συνθέσεις του Μιχάλη Κονταξάκη. Το μαντολίνο, ένα όργανο που δύσκολα πρωταγωνιστεί στην ελληνική μουσική σκηνή και δισκογραφία, μας ταξιδεύει μέσα από πρωτότυπους ήχους και λιτούς συνδυασμούς οργάνων. Ο Μιχάλης Κονταξάκης ασχολείται με τη μελέτη και έρευνα του μαντολίνου, τόσο ως ένα όργανο που έχει ενταχθεί στην βιωματική του μουσική (τη μουσική της Κρήτης) αλλά και ως ένα μέσο για να εκφράσει ο ίδιος τη μουσική του. Ο ίδιος έχει παίξει ένα πολύ σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη και διεύρυνση του κρητικού παιξίματος στο μαντολίνο, αλλά ταυτόχρονα με σεβασμό στο παραδοσιακό ύφος και την τεχνοτροπία που έχει αναπτυχθεί στην Κρήτη. Εισάγοντας νέες τεχνικές και εκφραστικά στοιχεία, ανοίγει νέους ορίζοντες και προοπτικές για το όργανο αυτό. Ο Χρίστος Τζιφάκις θα παρουσιάσει σε πρώτη εκτέλεση ένα νέο κύκλο κομματιών με τίτλο «Επιστροφή» που έχει συνθέσει και διασκευάσει με βασικό εργαλείο την κιθάρα. Έχοντας περιπλανηθεί σε διαφορετικούς τόπους, επιστρέφει στη μουσική της ιδιαίτερης πατρίδας του της Κρήτης, κρατώντας μια επίγευση διάφορων ιδιωμάτων, όπως τζαζ και φλαμένκο, δημιουργώντας έτσι μια προσωπική μουσική προφορά που πατάει με το ένα πόδι στην ανατολή και με το άλλο στη δύση. Οδηγό του αποτέλεσαν οι καταγραφές του μουσικολόγου Baud Bovy που έγιναν σε ορεινές περιοχές της Κρήτης το 1953-54, οι μελωδίες που ηχογράφησαν οι πρωτομάστορες της κρητικής λύρας, τα ηχοχρώματα της μικρασιατικής μουσικής παράδοσης που έφεραν στην Κρήτη οι πρόσφυγες, αλλά και θέματα που βρίσκουμε στο ρεπερτόριο της τζαζ και που θυμίζουν παλιούς τρόπους.
Τη δεύτερη ημέρα του αφιερώματος (27.5) θα εμφανιστούν οι σπουδαίοι Xylouris White, δηλαδή ο Γιώργος Ξυλούρης, γνωστός και ως Ψαρογιώργης, μοναδικός δεξιοτέχνης του λαούτου και τραγουδιστής της κρητικής μουσικής, και ο κορυφαίος Αυστραλός ντράμερ των Dirty Three, Τζιμ Γουάιτ. Οι ίδιοι χαρακτηρίζουν τη μουσική τους «Goatish» («κατσικίσια», δανεισμένη από τον τίτλο του πρώτου τους εξαιρετικού δίσκου «Goats»), θέλοντας με αυτό τον τρόπο να τονίσουν την ατίθαση κατεύθυνσή της και το ελεύθερο πνεύμα της.
Οι Xylouris White, μέσα από μια πρωτόγνωρη ελευθερία και δημιουργικότητα, σπάνε τα όρια της τοπικότητας. Χωρίς εμμονές, μας θυμίζουν ότι αυτό που ονομάζεται παράδοση δεν είναι έννοια στατική και παγιωμένη, αλλά μια δυναμική διαδικασία που εκτυλισσόταν στο παρόν, ενώ χωρίς στερεότυπα και μέσα από τον αυτοσχεδιασμό μας συγκινούν θυμίζοντάς μας την πλήρη ελευθερία της μουσικής έκφρασης.
Στις 26 και 27 Μαΐου, στις 8.30μμ, στην Εναλλακτική Σκηνή Εθνικής Λυρικής Σκηνής, Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Τιμές εισιτηρίων: 10 και 12 ευρώ, 8 ευρώ (φοιτητικό – παιδικό).

 

«Πάνος Γαβαλάς – Μια φωνή όλο φως»

Ο εκδοτικός οργανισµός Λιβάνη θα παρουσιάσει το βιβλίο του Δηµήτρη Μανιάτη «Πάνος Γαβαλάς – Μια φωνή όλο φως», την Τετάρτη 23 Μαΐου, στις 8.30μμ, στο Αµφιθέατρο του Ιδρύµατος Εικαστικών Τεχνών & Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη (Βασ. Σοφίας 9 & Μέρλιν 1). Για το βιβλίο θα µιλήσουν οι: Κώστας Μπαλαχούτης, δηµοσιογράφος – συγγραφέας, Θανάσης Πολυκανδριώτης, μουσικοσυνθέτης, Γιώργος Τσάµπρας, δηµοσιογράφος και ο συγγραφέας του βιβλίου Δηµήτρης Μανιάτης. Θα τραγουδήσουν οι: Γιώτα Γιάννα, Φοίβος Δεληβοριάς, Σταµάτης Κραουνάκης, Γιώργος Μαργαρίτης, Σοφία Παπάζογλου.
Θα συµπράξει η ορχήστρα του κ. Γιώργου Αλτή. Αποσπάσµατα της βιογραφίας του Πάνου Γαβαλά θα διαβάσει ο ηθοποιός κ. Μιχάλης Σαράντης.