Νέες άδειες για τους ίδιους, παλιούς καναλάρχες

xatzopoulos

Του Ορέστη Αθανασίου

Η ιστορία επαναλαμβάνεται έλεγε ο Κάρολος, αντιγράφοντας τον Χέγκελ που πρώτος είχε επισημάνει το ρόλο της επανάληψης στην ιστορία: «μια επανάσταση επικυρώνεται γενικά από τη γνώμη των ανθρώπων μόνον όταν ανανεώνεται» -δηλαδή μπορεί να επιτύχει μόνον ως επανάληψη μιας πρώτης αποτυχημένης προσπάθειας. Μια διατύπωση που ταιριάζει απόλυτα και στην περίπτωση της νέας δημοπρασίας για τις τηλεοπτικές άδειες.
Η νέα διαδικασία που είναι προγραμματισμένη να αρχίσει στις 11 Ιανουαρίου είναι μια επανάληψη της αποτυχημένης προσπάθειας του περασμένου χρόνου, που ακυρώθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Επανάληψη που είναι «αντικειμενικά» καταδικασμένη να επιτύχει, επειδή θα επικυρώσει αυτά που επιζητούσαν εξαρχής οι βαρώνοι των media. Να αυξηθεί -αλλά όχι υπέρμετρα- ο αριθμός των αδειοδοτούμενων καναλιών και να διασφαλιστεί πως δεν θα εισέλθουν στο κλειστό κλαμπ των καναλαρχών καινούργιοι παίκτες, που θα απειλήσουν τις ισορροπίες. Αιτήματα τα οποία σε μεγάλο βαθμό ικανοποίησε η κυβέρνηση, αλλά που δεν συνέβαλαν στην επίτευξη του βασικού της στόχου: τη σύναψη μιας συμφωνία που θα θεσπίζει κανόνες στην τηλεοπτική αγορά με κάποιες μίνιμουμ προϋποθέσεις διαφάνειας και αντικειμενικότητας. Διαβάζοντας κανείς τις ανακοινώσεις της Ένωσης ιδιοκτητών Τηλεοπτικών Σταθμών και των πολιτικών της εκπροσώπων, της Νέας Δημοκρατίας και των Α. Λοβέρδου και Γ. Μανιάτη από τη Δημοκρατική Συμπαράταξη, διαπιστώνει πως για τους καναλάρχες τρώγοντας έρχεται η όρεξη. Εκεί που έλεγαν ότι οι τέσσερις άδειες είναι λίγες, τώρα που έγιναν 7 (πανελλαδικές) + 3 (θεματικές) διαμαρτύρονται γιατί δεν προβλέπονται 16, εκεί που δεν ήθελαν πόθεν έσχες στην προηγούμενη δημοπρασία, τώρα ζητούν να υποβληθεί πόθεν έσχες μόνο για τους νεοφερμένους (λέγε με Ιβάν Σαββίδη) και γκρινιάζουν πάλι για το τίμημα των 35 εκατ., τη στιγμή που η κυβέρνηση στο όνομα της διατήρησης θέσεων εργασίας μείωσε από 20 σε 5% τον ειδικό φόρο τηλεόρασης.
Αυτή είναι με λίγα λόγια η εικόνα της επικείμενης δημοπρασίας. Μια επανάληψη της προηγούμενης, περισσότερο προσαρμοσμένης στα μέτρα των καναλαρχών αυτή τη φορά. Τον Σεπτέμβριο του 2016, καθώς οι διεκδικητές ήταν περισσότεροι από τις δημοπρατούμενες άδειες, ορισμένοι αναγκάστηκαν να πληρώσουν πολύ υψηλό τίμημα για να κερδίσουν την παρτίδα. Τότε ο ΣΚΑΙ είχε καταβάλει 43,6 εκατ. ευρώ, ο ΑΝΤ1 75,9 εκατ., η Alter Ego του Μαρινάκη 73,9 εκατ. και ο Χρ. Καλογρίτσας 52,6 εκατ. ευρώ. Είχαν μείνει εκτός ο Alpha του Δ. Κοντομηνά, παρότι κατέθεσε προσφορά ύψους 61 εκατ. ευρώ, και το Star της οικογένειας Βαρδινογιάννη, που δεν ανέβηκε πάνω από τα 13 εκατ. ευρώ. Μετά την απόσυρση Καλογρίτσα, υπερθεματιστής είχε ανακηρυχθεί ο Ιβάν Σαββίδης με την Dimera Media Investments που είχε υποβάλει προσφορά 61,5 εκατ. ευρώ. Μια άλλη εταιρεία συμφερόντων της οικογένειας Βαρδινογιάννη, η κυπριακή ITV, είχε υποβάλει προσφορά 18 εκατ. ευρώ. Μεγάλος απών το Mega που είχε αποκλειστεί από τη διαδικασία, αφού οι βασικοί μέτοχοι δεν είχαν καταφέρει ή δεν ήθελαν να προχωρήσουν σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου. Από τη δημοπρασία είχε αποκλειστεί ο Φ. Βρυώνης του ETV, καθώς δεν είχε καταθέσει εγγυητική επιστολή.

Επανάληψη

Μια ματιά στις εταιρείες που εκπροσωπήθηκαν την περασμένη Δευτέρα στα γραφεία του ΕΣΡ για να παραλάβουν τους όρους του νέου διαγωνισμού κάνει αμέσως φανερό γιατί μιλάμε για επανάληψη. Εμφανίστηκαν οι εκπρόσωποι των τηλεοπτικών σταθμών ETV, ALPHA, ANT1, STAR, SKAI και δύο άγνωστες εταιρείες, η Proteas Production Media και η MIXTA. Το ETV ανήκει πλέον στον Ιβάν Σαββίδη, η Proteas φέρεται να ανήκει στο Φίλιππο Βρυώνη και έναν ακόμη κύπριο επιχειρηματία, ενώ η MIXTA φαίνεται να έχει έδρα τη Βενεζουέλα. Κάποιες πληροφορίες, που μένει να αποδειχθεί η βασιμότητά τους, αναφέρουν πως πρόκειται για το όχημα με το οποίο θα συμμετάσχουν στη δημοπρασία οι Μαρινάκης και Βαρδινογιάννης, δύο από τους νυν εταίρους του Mega. Σύνολο επτά ενδιαφερόμενοι, όσες και οι άδειες. Πράγμα που σημαίνει πως αν δεν παρουσιαστεί κανείς άλλος, δεν θα έχουμε δημοπρασία πολλών γύρων που θα ανέβαζε το τίμημα. Οι ενδιαφερόμενοι θα καταβάλουν -σε βάθος δεκαετίας- το μίνιμουμ τίμημα των 35 εκατ. ευρώ και θα κατοχυρώσουν την άδεια χρήσης της τηλεοπτικής συχνότητας. Και για να συμπληρωθεί το παζλ των ομοιοτήτων με την προηγούμενη δημοπρασία, να σημειώσουμε πως και αυτή τη φορά θα απουσιάζει το Mega. Αλλά μόνο τυπικά.
Η «Τηλέτυπος» δεν μπορεί να συμμετάσχει στη δημοπρασία, αλλά οι μεγαλομέτοχοι του Mega Βαρδινογιάννης και Μαρινάκης έχουν προχωρήσει σε μια καταρχήν συμφωνία με τις τράπεζες, η οποία προβλέπει κούρεμα υποχρεώσεων προς τους προμηθευτές (παραγωγοί τηλεοπτικών προγραμμάτων και εργαζόμενοι), μείωση των επιτοκίων δανεισμού και αίτηση υπαγωγής στο άρθρο 106Β του πτωχευτικού κώδικα. Αν αυτό το σχέδιο εγκριθεί από τις διοικήσεις των ελληνικών τραπεζών και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, τότε μια άλλη εταιρεία που θα πάρει τηλεοπτική άδεια (η MIXTA φερ’ ειπείν) θα συγχωνευτεί με την «Τηλέτυπος» παίρνοντας προίκα την υποδομή, τις σειρές και τη συσσωρευμένη τεχνογνωσία του προσωπικού του «μεγάλου καναλιού». Στο παράδειγμα του Χέγκελ για την επανάληψη στην ιστορία η δολοφονία του Ιούλιου Καίσαρα σηματοδοτεί το πέρασμα από τον Καίσαρα (το όνομα ενός ατόμου) στον καίσαρα (τον τίτλο του Ρωμαίου αυτοκράτορα) και στην εγκαθίδρυση του καισαρισμού. Στην περίπτωση των τηλεοπτικών αδειών ο θάνατος του Mega σηματοδοτεί το πέρασμα στη νέα ολιγαρχία των ΜΜΕ.
Και αυτό μπορεί να γίνει ανεξάρτητα από τις προθέσεις των αυτουργών: του Βρούτου και του Κάσσιου στην περίπτωση του Ιούλιου Καίσαρα, του ακήρυκτου πολέμου με τη διαπλοκή που διακήρυττε και εξακολουθεί να διακηρύττει η κυβέρνηση. Η πανουργία του λόγου και της ιστορίας που έλεγε ο Χέγκελ.

Οι συμμαχίες

Δεν πρέπει, όμως, να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο τα πράγματα να μην εξελιχθούν έτσι αυτήν τη φορά. Μπορεί οι υπόλοιποι καναλάρχες να αντιδράσουν στην επιστροφή ενός τόσο ισχυρού ανταγωνιστή, μπορεί να μην κρατήσει μέχρι το τέλος η συμμαχία Βαρδινογιάννη – Μαρινάκη, μπορεί κάποιος από αυτούς ή και οι δύο να παίξουν σε διπλό ταμπλό. Θυμηθείτε ότι στην προηγούμενη δημοπρασία ο Όμιλος Βαρδινογιάννη συμμετείχε με δύο εταιρείες το Star και την ITV.
Μπορεί τέλος, όλοι μαζί οι καναλάρχες να συνασπιστούν μπροστά στο νέο ανταγωνιστή, όπως έγινε και πέρσι. Τότε το μέτωπο ήταν απέναντι στον Καλογρίτσα, τώρα τα τύμπανα του πολέμου θα ηχήσουν με στόχο τον Σαββίδη. Τότε ο ιδιοκτήτης του ΠΑΟΚ, της ΣΕΚΑΠ, του ΟΛΘ και άλλων εταιρειών Ιβάν Σαββίδης είχε ομολογήσει ότι συμμετείχε στη δημοπρασία με σκοπό να ανεβάσει το τίμημα. Τώρα έχοντας αγοράσει το «Έθνος» και το Epsilon από τον Βρυώνη (πόσοι άραγε θυμούνται ότι πρόκειται γα τη συχνότητα του 902TV που από το 1993 ως σήμερα άλλαξε πολλές φορές χέρια μέσω offshore και παρένθετων προσώπων;) παίζει στα σοβαρά. Συνεργάζεται με τον Δ. Μάρη της 24Media στο μάνατζμεντ του «Έθνους». Δηλώνει πως θέλει να επενδύσει στην ενημέρωση και στην ψυχαγωγία. Νοίκιασε τις παλιές εγκαταστάσεις του Mega στην Παιανία (τις οποίες είχε κλείσει και ο Μαρινάκης για τα δικά του τηλεοπτικά σχέδια) και φέρεται αποφασισμένος να ρίξει λεφτά για να να κερδίσει μεγάλο μερίδιο τηλεθέασης.
Για τον Φ. Βρυώνη πάλι τι να πει κανείς; Εξ ονόματος ποίων δρα αυτή τη φορά; Γιατί είναι σίγουρο πως δεν θα επενδύσει στην τηλεοπτική αγορά τα λεφτά που πήρε από τον Σαββίδη. Είναι δυνατόν η αισθητική του Epsilon με τις τηλεπωλήσεις και την Αννίτα Πάνια να πάρει τηλεοπτική άδεια; Μπορεί, αρκεί να μην πάει μετά η επιθεώρηση εργασίας να ελέγξει αν απασχολεί 400 εργαζόμενους με σύμβαση εργασίας. Μάλλον δεν θα βρει κανέναν. Μια άλλη εκδοχή είναι να μη μείνει μέχρι τέλους στη δημοπρασία, με αποτέλεσμα να περισσέψει μια άδεια, η οποία θα προκηρυχθεί αργότερα, όταν εκδηλωθεί σχετικό ενδιαφέρον.
Η δημοπρασία είναι μόνο ένα από τα μέτωπα στο μεγάλο παζάρι των ΜΜΕ. Οι καναλάρχες δεν έχουν παραιτηθεί από την προσπάθεια δικαστικής ανατροπής των εξελίξεων που δεν τους συμφέρουν απόλυτα. Κατέθεσαν ήδη προδικαστική προσφυγή στο ΕΣΡ και νέες προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Και το παιχνίδι μόλις άρχισε. Μετά τις επτά πανελλαδικές θα προκηρυχθούν και οι τρεις θεματικές άδειες. Και εκεί μπορεί να εμφανιστούν νέοι -και πολύ ισχυροί οικονομικά- διεκδικητές όχι μόνο από την Ελλάδα, αλλά και από το εξωτερικό. Και όπως έλεγε και ο Σπύρος Καλογήρου «είναι πολλά τα λεφτά…».