Νίκαια, Βερολίνο, Λονδίνο, Στοκχόλμη…

Αντίδραση μιας ώριμης κοινωνίας σε τρομοκρατικό χτύπημα

servetas

Του Ρένου Γεωργίου

Τέσσερις νεκρούς, ένα τρομονόμο, οπλισμένους και θωρακισμένους αστυνομικούς, αρκετό φόβο, αλλά και όλα εκείνα τα στοιχεία που δείχνουν ότι η κοινωνία της αλληλεγγύης συνεχίζει να υπάρχει, άφησε πίσω του το χτύπημα που δέχθηκαν οι κάτοικοι της Σουηδίας. Σε παρόμοιο σκηνικό με αυτά της Νίκαιας, του Βερολίνου και του Λονδίνου, ένας «μοναχικός λύκος» με κλεμμένο φορτηγό, στο τέλος της περασμένης βδομάδας, έπεσε πάνω σε πλήθος κόσμου για να σκοτώσει όσους μπορούσε περισσότερους και να προκαλέσει φόβο σε όλους.
Ποιος, συγκεκριμένα, ήταν ο δράστης θεωρείται δευτερεύον ζήτημα, καθώς «το χτύπημα από κάποιον “μοναχικό λύκο” ήταν αναμενόμενο. Έπρεπε να έχει αρχίσει ο δημόσιος διάλογος για το πώς χειριζόμαστε τους ανθρώπους που μένουν μόνιμα στη Σουηδία, φεύγουν για ένα διάστημα, πολεμάνε στις γραμμές του Ισλαμικού Χαλιφάτου και μετά επιστρέφουν», είπε στην «Εποχή» σουηδή δημοσιογράφος. «Ό,τι και να κάνεις αυτά τα χτυπήματα δεν μπορείς να τα αποτρέψεις. Οι μοναχικοί λύκοι μπορεί να ενεργήσουν χωρίς συγκεκριμένη εντολή, παροτρύνονται είτε από το μίσος τους για την κοινωνία στην οποία ζουν, είτε διότι θέλουν να γίνουν μάρτυρες του Ισλάμ», ήταν η σχεδόν κοινή δήλωση δύο διακεκριμένων εγκληματολόγων, αμέσως μετά το χτύπημα.
Γεγονός είναι ότι τα τελευταία χρόνια πληθαίνουν οι πράξεις βίας, όχι μόνο στη Στοκχόλμη, αλλά ακόμα και στις μικρές εκείνες πόλεις της Σουηδίας, οι οποίες έως πριν από μερικά χρόνια δεν είχαν καν αστυνομικό τμήμα. Αυτού του είδους η βία, όμως, θρέφει και θρέφεται από την αποδόμηση του κράτους πρόνοιας, που με τη σειρά του οδήγησε στην αύξηση της επιρροής των ακροδεξιών κομμάτων.

Το κράτος…

Δείχνουν να το έχουν κατανοήσει πλήρως αυτό, στην πλειοψηφία τους τουλάχιστον, οι σουηδοί πολιτικοί. Η πρώτη ουσιαστική αντίδραση ήρθε στο συνέδριο του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος που έγινε, όπως ήταν προγραμματισμένο, το προηγούμενο Σαββατοκύριακο. Αποφασίστηκε, πέραν όλων των άλλων, να καταθέσει το κόμμα στη Βουλή πρόταση νόμου για αύξηση του αριθμού των προσφύγων που θα δέχεται στο μέλλον η χώρα. Ένα από τα επιχειρήματα: «… η συντριπτική πλειοψηφία σέβεται, εκτιμά και προστατεύει αυτό που βρίσκει…». Ήταν η σαφής απάντηση του κυβερνώντος κόμματος στις μεμονωμένες φωνές που, ουρλιάζοντας, έδειχναν όλα ανεξαιρέτως τα μη σουηδικής καταγωγής άτομα που ζουν στη χώρα σαν υπεύθυνα για αυτό που συνέβη. «Δεν πρέπει να κυριαρχήσει ο φόβος, είμαστε και θα παραμείνουμε ενωμένοι», είπε ο πρωθυπουργός Στέφαν Λέφβεν, αμέσως μετά το χτύπημα, φροντίζοντας να θέσει τα όρια της οργανωμένης κοινωνίας.
Η πρόταση για ψήφιση τρομονόμου που προβλέπει αυστηρότερους ελέγχους στα σύνορα, περιπολίες οπλισμένων αστυνομικών, άδεια στην αστυνομία για παρακολουθήσεις ατόμων και τηλεφωνικών συνομιλιών, θα κατατεθεί σύντομα στη Βουλή μετά από συμφωνία των κομμάτων. Το μόνο που δήλωσε ότι δεν θα υπερψηφίσει την πρόταση ήταν το «Αριστερό» κόμμα.

… και οι άνθρωποι

Οι ανεπίσημες αντιδράσεις ήρθαν αμέσως μετά την είδηση ότι η αστυνομία απέκλεισε το κέντρο της Στοκχόλμης από την κυκλοφορία, καθώς και τις εισόδους και εξόδους της πόλης. Οι αρχές που διέπουν τους ανθρώπους, οι οποίοι γαλουχήθηκαν από το κράμα προτεσταντισμού και σοσιαλδημοκρατίας, τους κάνει να βιώνουν έντονα τα δράματα: ανακοινώσεις εστιατόρων για δωρεάν σίτιση παιδιών, οι γονείς των οποίων θα αργούσαν να φθάσουν, με τα πόδια, στο σπίτι, λόγω του αποκλεισμού, χάσταγκ (#) στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παροχή στέγης σε όσους δεν μπορούσαν να φθάσουν ούτε με τα πόδια, άνοιγμα ιστοσελίδων για παροχή πληροφοριών και ψυχολογικής υποστήριξης σοκαρισμένων ατόμων, συγκεντρώσεις σε αίθουσες οργανώσεων και σωματείων και συζήτηση του θέματος.
Εξαίρεση, που επιβεβαιώνει τον κανόνα της αλληλεγγύης, αλλά ταυτόχρονα δείχνει τον ηθικό ξεπεσμό στον οποίο οδηγεί το «κέρδος», ήταν η προσφορά πολυκαταστήματος, στη μισή τιμή, των ρούχων που καπνίστηκαν από τη φωτιά που προκλήθηκε στην είσοδο του πολυκαταστήματος από το χτύπημα του φορτηγού. Ο σάλος που προκλήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και άρχισε να παίρνει έκταση και στα μέσα ενημέρωσης, ανάγκασε τη διεύθυνση της αλυσίδας των πολυκαταστημάτων «Åhlens» να αποσύρει την προσφορά και να ψάχνει πλέον τρόπους να ανακτήσει το όποιο κύρος της απέμεινε.