Περί… σκουπιδιών

Του Στάθη Λουκά

Τα αστικά απόβλητα, δηλαδή τα σκουπίδια, αποτελούν το αντικείμενο -δηλαδή την πρώτη ύλη- μιας παραγωγικής διαδικασίας που έρχεται από το παρελθόν (χωματερές, χώροι εργασίας και επιβίωσης απόκληρων της κοινωνίας), μα έχει εκσυγχρονισθεί και αντηχεί με το όνομα «ανακύκλωση». Αποτελεί πια έναν από τους σύγχρονους παραγωγικούς κύκλους, με θετικές επιπτώσεις στην εργασία, στην ενέργεια, στην προστασία του περιβάλλοντος και, με λίγα λόγια, στη διαδικασία διαμόρφωσης ενός μοντέλου ανάπτυξης ποιοτικά διαφορετικού.
Είναι πια κοινό αποδεκτό ότι -πέρα από τις δεσμεύσεις των μνημονίων- ένα από τα ελλείμματα του ΣΥΡΙΖΑ είναι η αδυναμία του να οργανώσει πολιτική στο χώρο και στα προβλήματα, που να στοχεύει στη λύση τους. Και για έναν παραπάνω λόγο: να είναι σε θέση να αντιπαρατεθεί «στα τηλεοπτικά παράθυρα», που αφαιρούν συστημικά το δημόσιο χώρο από το λόγο και την οργάνωση της πολιτικής, και βασικά της Αριστεράς. Πέφτει στην Αριστερά το «καθήκον» να οργανώσει πολιτική στο χώρο και στα προβλήματα, μια και την κεντροδεξιά την ευνοεί o ούριος άνεμος που πνέει, όπως και η παραθυριακή λειτουργία.
Κατά συνέπεια, θα περίμενε κανείς ότι ο υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος θα προσπαθούσε να βάλει στο «παράθυρο» της συζήτησης, πέρα από το κυρίαρχο θέμα της ανανέωσης των συμβάσεων, κλπ, τη σύγχρονη διάσταση της αντιμετώπισης του θέματος των σκουπιδιών. Η αντιμετώπιση αυτή συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος, στην εξοικονόμηση ενέργειας και στη δημιουργία επιπλέον θέσεων εργασίας σε σχέση με την επικρατούσα κατάσταση.

Η άλλη διάσταση του θέματος

Σύμφωνα με στοιχεία της Lega Ambiente (Ιταλική Οικολογική Οργάνωση), μια εγκατάσταση αναερόβιας διαδικασίας κοστίζει λιγότερο από ένα εργοστάσιο θερμοηλεκτρικής εκμετάλλευσης, απασχολεί περισσότερους εργαζόμενους (τρεις προς έναν) και το κόστος της ανά τόνο, για τους τοπικούς θεσμούς, είναι μικρότερο κατά 20%. Αποφεύγονται και οι δαπάνες για τη διάθεση των στερεών και υγρών αποβλήτων.
Παράλληλα, μια αντίστοιχη συγκριτική μελέτη μεταξύ ανακύκλωσης και ενεργειακής εκμετάλλευσης του Ιδρύματος για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (Fondazione Sviluppo Sostenibile), για τη διάθεση 400.000 τόνων -το χρόνο- άχρηστων ελαστικών αυτοκινήτων δείχνει τα εξής:
Η ανακύκλωση κατά 100% δημιουργεί μια προστιθέμενη αξία 400 εκατ. ευρώ και 6.000 θέσεις εργασίας, ενώ η ενεργειακή εκμετάλλευση δημιουργεί μια προστιθέμενη αξία 30 εκατ. ευρώ και 500 θέσεις εργασίας. Θα μπορούσε να προστεθούν ακόμη οι 477.000 τόνοι ισοδύναμοι διοξειδίου του άνθρακα που δεν προστίθενται στην ατμόσφαιρα, η εξοικονόμηση 1.163 εκατ. κυβ. μέτρα νερού κλπ. Πρόκειται για τη λεγόμενη «κυκλική οικονομία», που είναι σημαντική για την επίτευξη των στόχων της Cop21, που δημιουργεί θέσεις εργασίας και δίνει και μια εντελώς νέα διάσταση σε μια εργασιακή διαδικασία σε περιφρόνηση, κατά κάποιον τρόπο, μέχρι σήμερα.
Έτσι μόνον θα μπορέσουμε να ξεφύγουμε από την τετριμμένη απάντηση «φταίει η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ»: αυτό είναι γεγονός, γιατί χρειάζεται χρόνος για να «επικρατήσει» η εναλλακτική διαδικασία εκμετάλλευσης αυτής της «πλουτοπαραγωγικής πηγής». Άνθρακες ο θησαυρός: καμιά απάντηση, μια και η αναφορά στις οδηγίες της ΕΕ δεν είναι απάντηση.