Πιο κοντά στον επιδιωκόμενο στόχο

Είχαμε μια σημαντική απόφαση στο Eurogroup της Πέμπτης, σίγουρα. Διότι, πράγματι, ύστερα από το 2010, για πρώτη φορά, δρομολογείται, για να περάσει μέσα από μεγάλες δυσκολίες πάντα, η πορεία της χώρας προς την έξοδο από τα μνημόνια. Ταυτόχρονα, όμως, να σπεύσουμε να πούμε ότι πρέπει να προφυλαχτούμε όλοι από πανηγυρισμούς, από βολικές απλοποιήσεις, συνήθειες που μας χαρακτήρισαν συχνά έως τώρα και το πληρώσαμε αδρά.
Στο Eurogroup αυτό καταφέραμε να βελτιώσουμε την πρόταση που είχε κατατεθεί στο προηγούμενο —και δεν αποδεχθήκαμε—, και να παρθεί μια απόφαση που βελτιώνει, έστω και λίγο ακόμη και την απόφαση βάσης του Μαΐου του 2016 που επικαλούνταν εμμονικά ο κ. Σόιμπλε. Ήταν το αποτέλεσμα πολλών παραγόντων, πέρα από την προετοιμασία της ελληνικής πλευράς και των συμμαχιών, που όλο και περισσότερο κάνουν αισθητή την επιρροή τους στις εξελίξεις.

Ο ρόλος της νέας γαλλικής ηγεσίας

Η συγκυρία, επίσης, όχι τόσο για τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις, αλλά για την προοπτική της Γερμανίας ως χώρας που ασκεί ηγεμονία στη Ευρώπη, οδήγησε την κ. Μέρκελ να αποδεχθεί διακριτό ρόλο στην νέα γαλλική ηγεσία σε ένα ζήτημα, το ελληνικό, που και γι’ αυτή είχε δυο αναγνώσεις. Ως αποτέλεσμα ήταν η Γερμανία να απομακρυνθεί από την μονόχορδη προσέγγιση του κ. Σόιμπλε με την τιμωρητική οπτική ως το τέλος και να αναζητήσει στην βάση της ολοκλήρωσης του ελληνικού προγράμματος θετική επιρροή στο εκλογικό σώμα, εν όψει εκλογών.
Δεν έχουμε, ωστόσο, μια συμφωνία που ανταποκρίνεται στις θυσίες του ελληνικού λαού, και πολύ σωστά το έθεσε αυτό το ζήτημα ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, ευθύς αμέσως, όπως και άλλα στελέχη της κυβέρνησης. Ούτε άλλαξε η χώρα σελίδα, όπως επίσης ειπώθηκε από ανώτατα στελέχη της. Ας μην βιαζόμαστε: «Το βασικό στοιχείο της απόφασης είναι ότι δημιουργεί συνθήκες σταθερότητας, προοπτικής για να συντελεστεί η αλλαγή σελίδας», σημείωσε ο Γιάννης Δραγασάκης.
«Η απόφαση απέχει από αυτό που εμείς θα επιθυμούσαμε, ωστόσο είναι μια απόφαση με θετικά στοιχεία, τα οποία αναγνωρίζονται διεθνώς. Το ένα είναι ότι διευκολύνει εμάς, ως κυβέρνηση, να υλοποιήσουμε το σχέδιό μας για τη θεσμική και παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, διότι αυτό είναι το κύριο ζητούμενο. Η δημοσιονομική προσαρμογή έχει συντελεστεί. Το δεύτερο είναι ότι καθιστά πιο ορατή την πορεία προς τη διέξοδο από τα μνημόνια, παύει κάθε συζήτηση για 4ο μνημόνιο» επισήμανε ο Γ. Δραγασάκης. Επίσης ο υπουργός Εσωτερικών, Π. Σκουρλέτης, εκτίμησε ότι «είχαμε την πιο λογική κατάληξη, που μας φέρνει πιο κοντά στον επιδιωκόμενο στόχο, είναι αυτό που μπορούσε να υπάρξει με βάση την ισορροπία ανάμεσα στο γερμανικό παράγοντα και το ΔΝΤ.»

Αρκετές αβεβαιότητες

Η συμφωνία έχει αρκετές αβεβαιότητες και πολλά θα κριθούν στην πορεία, με τους δανειστές να έχουν πάντοτε το πάνω χέρι στις διαπραγματεύσεις ασκώντας πίεση, μέσω του χρέους ως μηχανισμού πειθάρχησης και επιβολής διαφόρων καταναγκασμών. Είναι χαρακτηριστική η δήλωση του γάλλου προέδρου, κ. Μακρόν, ότι η συμφωνία αυτή «δεν είναι οριστική», αν και τη χαιρέτησε ως «καλή » σε «αυτό το στάδιο». Οι δηλώσεις του κ. Σόϊμπλε στην Ντόιτσε Βέλλε, μετά το Eurogroup, επιβεβαιώνουν του λόγου το αληθές. Κατ’ αρχάς μάς υπενθύμισε ότι η τιμωρία είναι πάντα το όπλο του. «Η Ελλάδα αποφάσισε τώρα βαθιές μεταρρυθμίσεις και υπ’ αυτή την έννοια επέδρασε θετικά η σκληρότητα, την οποία επιδείξαμε, και για την οποία κατηγορηθήκαμε από πολλούς. Όλ’ αυτά είναι προς το συμφέρον της Ελλάδας, ώστε να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά της».
Στη συνέχεια και παρά την απόφαση του Eurogroup επανέφερε τη γνωστή του θέση, ως προς την ελάφρυνση του χρέους, το «εάν και εφόσον». Εξέφρασε την ελπίδα να οδηγήσουν όλα αυτά στο να επιτευχθεί ο στόχος του τρέχοντος προγράμματος, να έχει δηλαδή η Ελλάδα την επόμενη χρονιά ένα βιώσιμο χρέος και να αποκτήσει πρόσβαση στις αγορές. Εμμέσως ο κ. Σόϊμπλε επανέλαβε την πάγια θέση του ότι οι αποφάσεις για το χρέος θα ληφθούν μετά το 2018 και εφόσον κριθεί αναγκαίο. Ο ίδιος, βέβαια, εκτιμά και ελπίζει ότι δεν θα χρειαστεί ούτε ελάφρυνση του χρέους, αλλά ούτε και νέο πρόγραμμα στήριξης. «Αυτός είναι ο στόχος, να σταθεί και πάλι η Ελλάδα στο πόδια της από τα μέσα του επόμενου χρόνου», όπως είπε.
Ο κ. Σόϊμπλε εκτιμά, όμως, ότι θα πρέπει να γίνουν ακόμη πολλά και ότι η Ελλάδα συνεχίζει να έχει δύσκολο δρόμο μπροστά της. «Γι’ αυτό», όπως χαρακτηριστικά λέει, «δεν θα πρέπει να δίνουμε στους έλληνες πολίτες την ψευδαίσθηση ότι όλα έχουν τελειώσει και ότι δεν χρειάζεται να συνεχίσουν στο δρόμο της εξυγίανσης».

Ο δρόμος από δω κι εμπρός

Η παρέμβαση του πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, στις συζητήσεις μετά τις αποφάσεις του Eurogroup έγινε με δήλωσή του αργά το απόγευμα της Παρασκευής. Κρατήθηκε σε πιο ήπιους και συγκρατημένους τόνους από την αρχική του τοποθέτηση στο τουίτερ, αν και πάντοτε σε τόνους νίκης. Με τη δήλωσή του επεδίωκε, ερμηνεύοντας τις τελευταίες σημαντικές εξελίξεις, να διαμορφώσει το δρόμο που θα κινηθεί από δω και πέρα η κυβέρνηση. «ανοίγει ο δρόμος για την έξοδο στις αγορές, για το οριστικό τέλος, σε ένα χρόνο από σήμερα, των προγραμμάτων στήριξης και των μνημονίων που τα συνοδεύουν, ανοίγει ο δρόμος για την οριστική έξοδο από την κρίση. Σήμερα, λοιπόν, ίσως για πρώτη φορά μετά τον δύσκολο συμβιβασμό του Ιούλη του 2015, αισθανόμαστε δικαιωμένοι. Γιατί μετά από πολλή υπομονή και επιμονή, σε μια διαπραγματευτική γραμμή που γνωρίζαμε ότι θέλει χρόνο για να αποδώσει καρπούς, φτάσαμε επιτέλους σε αποτέλεσμα.
Έχω πλήρη επίγνωση των δυσκολιών αλλά και των θυσιών του ελληνικού λαού όλα αυτά τα χρόνια. Είναι, όμως, άλλο να υπομένεις χωρίς αχτίδα φωτός. Και άλλο να βλέπεις μπροστά σου το δρόμο της εξόδου.
Δεν είναι βέβαια τώρα η ώρα του εφησυχασμού, της επανάπαυσης, αλλά της αποφασιστικότητας. Τώρα είναι η ώρα για να προωθήσουμε τις μεγάλες τομές που έχει ανάγκη η ελληνική οικονομία και κοινωνία. Να χτίσουμε πάνω σε ισχυρά θεμέλια ένα μοντέλο παραγωγής και διανομής. Το μοντέλο της Δίκαιης ανάπτυξης. Ένα μοντέλο όχι για τους λίγους αλλά για τους πολλούς. Με κέντρο την εργασία, τη δίκαιη διανομή του πλούτου, την καινοτομία, την ισονομία, την απαρέγκλιτη τήρηση κανόνων για όλους. Να αφήσουμε πίσω μας την Ελλάδα της αναξιοπιστίας, της διαφθοράς, των πελατειακών σχέσεων, της φοροδιαφυγής, των μικρών και των μεγάλων σκανδάλων», σημείωσε.

Παύλος Κλαυδιανός

 

ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ
Δεν θέλαμε το τέλειο να γίνει εχθρός του καλού

 

«Αισθανόμαστε ότι μετά απ’ αυτό το Eurorgoup υπάρχει πολύ μεγαλύτερη σαφήνεια τόσο για τον ελληνικό λαό, όσο και για τις χρηματαγορές. Είναι, όμως, τόσο σαφές όσο αξίζει ο ελληνικός λαός, μετά από όλες τις μεταρρυθμίσεις που έχουν γίνει ή τις θυσίες που έχουν υποστεί; Ίσως όχι. Αλλά αναγνωρίζουμε ότι, αυτή τη στιγμή, δεν θέλαμε το τέλειο να γίνει εχθρός του καλού».
Μ’ αυτόν το συλλογισμό ξεκίνησε την παρουσίαση της απόφασης του Eurogroup στους δημοσιογράφους, την Πέμπτη το βράδυ, ο έλληνας υπουργός Οικονομικών, Ευκλείδης Τσακαλώτος, επιδιώκοντας να πετύχει μια λεπτή και δύσκολη πολιτική ισορροπία. Ή σωστότερα να κάνει μια εκτίμηση για όσα είχαν μόλις αποφασισθεί, η οποία θα ήταν μακριά από κάθε εορταστικό ύφος, θα παρέμενε κοντά στο νόημα των θυσιών του λαού, αλλά θα διαφύλασσε συγχρόνως το βαθύ αίσθημα συγκρατημένης αισιοδοξίας για το μέλλον.
Γι’ αυτό και ευχαρίστησε όλους όσοι εργάστηκαν, για να φτάσουμε έως εδώ που είμαστε σήμερα, όταν είπε: «όχι μόνο τον πρωθυπουργό, τη διαπραγματευτική ομάδα, αλλά και τους βουλευτές μας και όλους τους ανθρώπους που πίστεψαν ότι από τη στιγμή που κάναμε το συμβιβασμό το καλοκαίρι του 2015, θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις, ώστε να βγούμε από το πρόγραμμα και να δώσουμε στην Ελλάδα έναν καθαρό οδικό χάρτη, ώστε να μπορέσει να γυρίσει σελίδα».Υπάρχει τώρα φως στο τούνελ, πρόσθεσε.
«Άραγε γιατί μπορούμε να κοιτάξουμε μπροστά με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη για την έξοδό μας από το πρόγραμμα;» αναρωτήθηκε. «Μπορούμε» τόνισε, και αρκεί να κοιτάξετε την τελευταία παράγραφο του ανακοινωθέντος, η οποία λέει ότι το Eurogroup δεσμεύεται να βοηθήσει την Ελλάδα να σταθεί στα πόδια της, ώστε να αποκτήσει πρόσβαση στις αγορές και μ’ αυτό τον τρόπο να βγει από το πρόγραμμα. Δεν υπάρχει κανένας λόγος μια χώρα να βρίσκεται σε πρόγραμμα αν δεν υπάρχει ένας καθαρός διάδρομος εξόδου από αυτό.»
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην πολύ μεγαλύτερη σαφήνεια στο ζήτημα του χρέους, που υπάρχει τώρα, ώστε τα μέτρα να εξειδικευθούν και να εφαρμοστούν στο τέλος του προγράμματος. «Υπάρχει και μια πρόσθετη έμφαση στην ανάπτυξη και τις επενδύσεις», πρόσθεσε.
«Δεν είναι μόνο η μεγαλύτερη σαφήνεια στο χρέος, ώστε να επηρεάζεται ο αριθμητής του λόγου χρέους προς ΑΕΠ. Δεν είναι μόνο o παρανομαστής, δηλαδή τα μέτρα για την ανάπτυξη, αλλά είναι επίσης μια κοινή δέσμευση του Eurogroup, ως συλλογικού οργάνου, να βοηθήσει την Ελλάδα μέσω εκταμιεύσεων στο μέλλον για την εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του δημοσίου, αλλά και για το χτίσιμο ενός «μαξιλαριού», ώστε να μπορεί να σταθεί στα πόδια της. Αυτά τα τρία πράγματα μαζί αποτελούν την ευρωπαϊκή δέσμευση για την ολοκλήρωση του προγράμματος σε μια περίοδο 13-14 μηνών. Και πιστεύω ότι αυτό είναι κάτι που θα το δουν οι αγορές, όπως και η ΕΚΤ».

Π.Κ