Συνέντευξη με τον Διευθυντή εκστρατειών της Greenpeace, Δημήτρη Ιμπραήμ

Τους επόμενους μήνες θα δούμε το εύρος της καταστροφής

saronikos-1

Γέμισαν ακτές της Αττικής από μαζούτ, ύστερα από το ναυάγιο του δεξαμενόπλοιου «Αγία Ζώνη ΙΙ» την περασμένη Κυριακή. Οι συνέπειες από την καταστροφή του περιβάλλοντος δεν μπορούν ακόμα να υπολογιστούν, καθώς δεν έχει αποτιμηθεί πλήρως το μέγεθος της ρύπανσης του Σαρωνικού. Όπως αποδείχθηκε την περασμένη εβδομάδα ο κρατικός μηχανισμός έχει περιορισμένες δυνατότητες ελλείψει μέσων, πόρων, αλλά και νομοθεσίας, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και συγκεκριμένες ευθύνες. Σε σύσκεψη που συγκάλεσε ο πρωθυπουργός με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ναυτιλίας για την αντιμετώπιση της ρύπανσης στο Σαρωνικό δόθηκαν εντολές για «1) την  άμεση ανάκληση των πιστοποιητικών αξιοπλοΐας που έχουν δοθεί με παράταση και τη διενέργεια έκτακτων ελέγχων, 2) την άμεση διενέργεια Ένορκης Διοικητικής Εξέτασης όλων των εμπλεκομένων για την κρίση του  αξιόπλοου του Αγία Ζώνη ΙΙ και την αυστηρότατη τιμωρία όλων των υπευθύνων, 3) την άμεση μεταφορά της αρμοδιότητας ελέγχου και επιθεωρήσεων πλοίων, από τον Κλάδο Επιθεώρησης  εμπορικών πλοίων  στους Νηογνώμονες, για την έκδοση πιστοποιητικών αξιοπλοΐας και 4) τη συνδρομή περισσότερων πλοίων για ταχύτερη και πληρέστερη απορρύπανση των υδάτων και των ακτών του Σαρωνικού».
Η κατεύθυνση που δόθηκε από το Μαξίμου εκθέτει τον τρόπο που διαχειρίστηκε τη ρύπανση το υπουργείο Ναυτιλίας και το υπουργείο Περιβάλλοντος την περασμένη βδομάδα, η πολιτική ηγεσία των οποίων υποτίμησε το γεγονός. Μάλιστα, ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος δήλωσε, πρόωρα σύμφωνα με οικολογικές οργανώσεις, πως «πρόκειται για ρύπανση και όχι για οικολογική καταστροφή», ενώ χαρακτήρισε τη βλάβη αναστρέψιμη, καθώς «δεν εντοπίστηκε πρόβλημα στη βιοποικιλότητα». Την ίδια «ψυχραιμία» επέδειξε και ο Π. Κουρουπλής, υπουργός Ναυτιλίας, ο οποίος σε δηλώσεις του αναρωτήθηκε «γιατί να μην κάνει μπάνιο ο κόσμος;».
Αυτή τη στιγμή γίνεται ένας αγώνας δρόμου ώστε να περισυλλεγεί το πετρέλαιο από τη θάλασσα και να μην φτάσει να απορροφηθεί από τις ακτές, διότι τότε το οικοσύστημα δεν θα μπορέσει να επανέλθει. Από την Περιφέρεια έχει ήδη απαγορευτεί η κολύμβηση και η αλιεία στην περιοχή, ενώ σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας υπάρχει κίνδυνος η ρύπανση να περάσει στη διατροφική αλυσίδα και να φανεί αυτό αργότερα. Οι συνέπειες του ναυαγίου στο περιβάλλον θα φανούν τις επόμενες μέρες ή και μήνες, οι συνέπειες της ελλιπούς περιβαλλοντικής πολιτικής είναι ήδη εμφανείς και εγείρουν έντονη ανησυχία.

Ñýðáíóç áðü ðåôñåëáéïåéäÞ êáé ðßóóá óå Ýêôáóç ðåñßðïõ 1,5÷ëì ðáñïõóéÜóôçêå óôçí áêôÞ ìåôáîý Êõíïóïýñáò êáé óåëçíßùí, ìåôÜ ôçí âýèéóç ôïõ äåîáìåíüðëïéïõ "ÁÃÉÁ ÆÙÍÇ" áíïé÷ôÜ ôïõ Óáñùíéêïý óôçí ÁôáëÜíôç, ôçí ÄåõôÝñá 11 Óåðôåìâñßïõ 2017. Ç öùôïãñáößá áðü ôçí ðáñáëßá ôçò Êõíïóïýñáò. (EUROKINISSI/ÓÙÔÇÑÇÓ ÄÇÌÇÔÑÏÐÏÕËÏÓ)

Τη συνέντευξη πήρε η Ιωάννα Διαλεισμά

Πώς κρίνετε την αντίδραση του κρατικού μηχανισμού, αλλά και της πλοιοκτήτριας εταιρείας απέναντι στο ναυάγιο;
Ο άγραφος νόμος σε αυτές τις περιπτώσεις ορίζει ότι οι πρώτες ώρες είναι οι πιο κρίσιμες. Και αυτές σίγουρα χάθηκαν. Έγινε κακός συντονισμός, κακή ενημέρωση, ενώ ο κρατικός μηχανισμός δεν κινητοποιήθηκε έγκαιρα. Και έτσι φτάσαμε έξι μέρες μετά, μια σχετικά μικρή διαρροή, η οποία σύμφωνα με τα δεδομένα του υπουργείου είναι 150 τόνοι και σύμφωνα με την εταιρεία είναι 250 τόνοι, να έχει ρυπάνει ένα κομμάτι της Σαλαμίνας και ένα σημαντικό κομμάτι της νότιας ακτής της Αττικής. Το πρώτο πράγμα που έπρεπε να έχει γίνει είναι η πρόληψη από την πηγή της ρύπανσης, δηλαδή η στεγανοποίηση του πλοίου. Αυτό, σύμφωνα με τα λεγόμενα του υπουργείου, ολοκληρώθηκε δύο μέρες μετά το ατύχημα. Το επόμενο βήμα ήταν να περιοριστεί η εξάπλωση της ρύπανσης. Ούτε αυτό το καταφέραμε, αφού στην αρχή είχε περιοριστεί στη Σαλαμίνα και μετά -λόγω της αλλαγής κατεύθυνσης των ανέμων- κατευθύνθηκε στο νότιο μέτωπο της Αττικής.

Πάντως, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της εταιρείας και του αρμόδιου υπουργείου, ήδη από τις πρώτες πρωινές ώρες υπήρξε προσπάθεια περιορισμού της ρύπανσης.
Αυτά πρέπει να κρίνονται εκ του αποτελέσματος. Το ατύχημα έγινε ξημερώματα Κυριακής και σήμερα οι παραλίες είναι μαύρες στη Γλυφάδα, στο Ελληνικό, στο Φάληρο, στον Άλιμο και στον Πειραιά. Επομένως, δεν μπορούμε να πούμε ότι έγινε αποτελεσματικός περιορισμός της ρύπανσης.

Απόδοση ευθυνών

Πού πρέπει να αποδοθούν ευθύνες;
Προφανώς πρώτα και κύρια στην εταιρεία που προκάλεσε το ατύχημα. Θα πρέπει να γίνει διεξοδική έρευνα για το περιβαλλοντικό έγκλημα και να επιβληθούν κυρώσεις διοικητικές, οικονομικές και ποινικές. Δευτερευόντως στον κρατικό μηχανισμό που έδειξε κακά αντανακλαστικά και κακή οργάνωση και λόγω της υποχρηματοδότησής του.

Ποια η εκτίμησή σας για το μέγεθος της καταστροφής; Σύμφωνα με τον κ. Φάμελλο είναι αναστρέψιμη η βλάβη.
Αυτό κανείς δεν μπορεί να το εκτιμήσει από τώρα. Τους επόμενους μήνες θα δούμε το εύρος της καταστροφής στη θαλάσσια ζωή και το θαλάσσιο περιβάλλον. Το σημαντικό είναι τώρα να καθαριστεί η πετρελαιοκηλίδα όσο αυτή είναι στην επιφάνεια της θάλασσας. Μετά θα είναι όλο και πιο δύσκολο. Μάλιστα, οι αμμώδεις παραλίες της Αττικής καθιστούν δύσκολο τον καθαρισμό στην ακτή. Αυτό που πρέπει να γίνει τώρα είναι η συνεχής παρακολούθηση περιβαλλοντικών και οικολογικών δεικτών, ώστε να γνωρίσουμε την επίπτωση στη θαλάσσια ζωή, αλλά και αν η μόλυνση θα επηρεάσει την τροφική αλυσίδα. Αυτές οι πληροφορίες πρέπει να είναι ανά πάσα στιγμή διαθέσιμες στους πολίτες. Σίγουρα μπορούμε να πούμε για μια σημαντική οικολογική ζημιά, το μέγεθος της οποίας θα αποτιμήσουμε το επόμενο διάστημα.

Στόχος της Ελλάδας είναι να ξεκινήσει την εξόρυξη υδρογονανθράκων. Αν μία τόσο μικρή -όπως τη χαρακτηρίσατε- διαρροή προκαλεί τόσο μεγάλης έκτασης προβλήματα, τότε τι θα συμβεί  σε ένα μεγαλύτερο ατύχημα;
Μας τρομάζει η εμμονή με την εξόρυξη υδρογονανθράκων. Σκεφτείτε τι θα γίνει αν συμβεί ένα ατύχημα με διαρροή χιλιάδων τόνων στο Ιόνιο, το Κρητικό πέλαγος ή το Αιγαίο, και όχι στο κλειστό σύστημα του Σαρωνικού, που είναι πιο εύκολα ελέγξιμο. Αναρωτιέμαι, έχουμε ζυγίσει τα θετικά και τα αρνητικά; Σε μία χώρα που στηρίζεται κατά 30% του ΑΕΠ στον τουρισμό, προφανώς τα πράγματα πρέπει να ζυγιστούν διαφορετικά. Ο πλανήτης οδεύει σε μια εποχή μετά το πετρέλαιο. Μήπως θα έπρεπε για μια φορά να είμαστε μπροστά από τις εξελίξεις, αντί να παρακολουθούμε αυτές και να ποντάρουμε στο λάθος άλογο;

Να θυμηθούμε το περιβάλλον

Τι μέτρα πρέπει να παρθούν για να προστατεύσουμε το περιβάλλον από τη ναυσιπλοΐα και τη ναυτιλία;
Χρειάζεται εκσυγχρονισμός των μέσων και της νομοθεσίας. Επιπλέον, πρέπει να υπάρξει αύξηση των πόρων για την προστασία του περιβάλλοντος και ενίσχυση -ή καλύτερα ανοικοδόμηση- ενός μηχανισμού πρόληψης.

Θεωρείτε ότι η κυβέρνηση έχει ολιγωρήσει;
Παρατηρούμε μια συνεχή μεταστροφή και μια διαρκή έκπτωση της κυβερνητικής πολιτικής από τις διακηρυγμένες θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ σε ζητήματα όπως είναι η ενέργεια, η γεωργία, ο χωροταξικός σχεδιασμός, η διαχείριση των φυσικών πόρων και η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.