Συνέντευξη με τον Τάσο Ταστάνη, πρόεδρο του Δ.Σ ΟΑΣΑ ΑΕ

Το έξυπνο εισιτήριο είναι ένα δύσκολο έργο, που δίνει, όμως, πνοή

tastanis

Τη συνέντευξη πήρε η Τζέλα Αλιπράντη

Ποια είναι η κατάσταση των ΜΜΜ αυτή τη στιγμή και ποιος ο σχεδιασμός του ΟΑΣΑ;
Πριν από 2,5 χρόνια αναλάβαμε έναν οργανισμό υποστελεχωμένο και απαξιωμένο, που μέχρι τότε δεν είχε κανένα όραμα και στρατηγικό σχεδιασμό για τις δημόσιες αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας. Με τη νέα διοίκηση του ΟΑΣΑ και την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών αυτό το διάστημα έχουν γίνει πολλά, αν και θα μπορούσαν να γίνουν ακόμη περισσότερα. Η δική μας αντίληψη είναι συγκεκριμένη. Πρώτον, να κρατήσουμε τις δημόσιες συγκοινωνίες όρθιες και δεύτερον να τις εκσυγχρονίσουμε και να τις αναβαθμίσουμε. Από την πρώτη στιγμή προσπαθήσαμε να εμπνεύσουμε τους εργαζόμενους ότι η τωρινή διοίκηση και η πολιτική ηγεσία έχει έναν ανθρωποκεντρικό και κοινωνικό χαρακτήρα και ότι θα προσπαθήσουμε να ανατρέψουμε τις χρόνιες παθογένειες. Επανασχεδιάσαμε, λοιπόν, το συγκοινωνιακό σύστημα για καλύτερη σύνδεση των οδικών μέσων με τα μέσα σταθερής τροχιάς. Παραμένει, όμως, σοβαρό πρόβλημα η μεγάλη έλλειψη σε λεωφορεία και σε οδηγούς. Το τελευταίο διάστημα μάλιστα, υπήρξαν φαινόμενα όπου λεωφορεία που το βράδυ έμπαιναν άρτια στο αμαξοστάσιο, την επόμενη μέρα είχαν βλάβες και δεν μπορούσαν να πραγματοποιήσουν τα απαιτούμενα δρομολόγια. Η υπόθεση αυτή διερευνάται από την διοίκηση της ΟΣΥ και έχει παραπεμφθεί στις αρμόδιες δικαστικές αρχές. Η κατάσταση αυτή ταλαιπωρεί το επιβατικό κοινό και δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο. Υπάρχουν, όμως, και οικονομικά προβλήματα που πρέπει να ξεπεραστούν άμεσα. Ήδη έχουμε υποβάλλει αιτήματα για αγορά νέου στόλου λεωφορείων και προσλήψεις οδηγών και τεχνιτών στα σχετικά υπουργεία, αλλά βρίσκονται ακόμα υπό συζήτηση. Το μεγάλο ζήτημα είναι αυτό της κρατικής επιδότησης για να κρατηθούν δημόσιες οι αστικές συγκοινωνίες. Παρότι έχουμε το μικρότερο ποσοστό επιδότησης ευρωπαϊκά, η χρηματοδότηση όλο και μειώνεται και άρα το πρόβλημα οξύνεται. Ένα άλλο σημείο που πρέπει να τονίσουμε, είναι το ζήτημα της δωρεάν μετακίνησης ή με μερική απαλλαγή κομίστρου διαφόρων ομάδων επιβατών, όπως άνεργοι, άνω των 65 ετών, κάτω των 18 ετών, ένστολοι, φοιτητές, μαθητές, ΑΜΕΑ, πολύτεκνοι, που αφορά περίπου το 55% των επιβατών. Για την επίλυση αυτού του ζητήματος, βρίσκεται σε εξέλιξη η αναγκαία συνεννόηση με τα αρμόδια υπουργεία, τα οποία θα πρέπει να καλύψουν το κόστος στον ΟΑΣΑ.
Το ηλεκτρονικό εισιτήριο πώς θα βοηθήσει τις συγκοινωνίες;
Να πούμε καταρχήν ότι αν κάποιος δει την εξέλιξη αυτού του έργου, το γεγονός ότι βρισκόμαστε πλέον στη φάση υλοποίησης, είναι ένα θαύμα. Το έργο αυτό το βρήκαμε παγωμένο όταν αναλάβαμε τη διοίκηση, μαζί και με αυτό της τηλεματικής, ενώ είχε και πολλά κενά στο σχεδιασμό. Ένα από τα πρώτα προβλήματα που διαπιστώσαμε, είναι ότι υπήρχε δυσκολία συνεννόησης και συνεργασίας μεταξύ ΟΑΣΑ, Αττικό Μετρό, ΣΤΑΣΥ Προαστιακού, ΤΡΕΝΟΣΕ για διάφορα ζητήματα, όπως π.χ. για το θέμα της πυρασφάλεια ή της διαλειτουργικότητας των συστημάτων. Είναι ένα δύσκολο και μεγάλο έργο, αλλά από την αρχή το θέσαμε ως προτεραιότητα γιατί φέρνει επανάσταση στις συγκοινωνίες. Από τα σημαντικότερα οφέλη που φέρνει, είναι ότι πρώτον ακυρώνει πλέον στη πράξη τη χρήση των πλαστών εισιτηρίων, καθώς το ηλεκτρονικό εισιτήριο είναι αδύνατο να πλαστογραφηθεί. Σταματάμε, δηλαδή, την αιμορραγία του οργανισμού. Δεύτερον, θα διαθέτει πλέον νέα επιστημονικά εργαλεία για την επεξεργασία της καταγραφής ανώνυμων στατιστικών στοιχείων. Μέχρι σήμερα, στην εποχή της ψηφιακής καταιγίδας, ο οργανισμός δουλεύει με χαρτί και με μολύβι. Τώρα θα μπορούμε να ξέρουμε πόσα εισιτήρια χρησιμοποιούνται, σε ποια σημεία το σύστημα δέχεται μεγαλύτερη η μικρότερη πίεση, ώστε να έχουμε καλύτερο σχεδιασμό για παράδειγμα, στην αύξηση η την τροποποίηση των δρομολογίων κ.ο.κ. Τρίτον, δίνει τη δυνατότητα να υπάρξει στο μέλλον και αναλογική τιμή για τις διαδρομές. Επίσης, με την προσωποποιημένη κάρτα είναι δυνατή σε περίπτωση απώλειας η επανέκδοσή της, χωρίς να χάνει ο επιβάτης τα χρήματά του.

Ανατροπή του σχεδιασμού

tastanis-2

Υπάρχει, όμως, μεγάλη ταλαιπωρία των επιβατών για την προμήθεια της κάρτας, με ουρές ωρών. Γιατί έγινε με αυτόν τον τρόπο; Ασκείται έντονη κριτική για έλλειψη σωστού σχεδιασμού.
Οι γνωματεύσεις της Αρχής για την Προστασία των Προσωπικών Δεδομένων δημιούργησαν μία καινούργια πραγματικότητα στην υλοποίηση του έργου. Γιατί ενώ η σύμβαση έδινε τη δυνατότητα η λήψη της κάρτας να γίνεται με ηλεκτρονική κατάθεση στοιχείων και αποστολή της στον τόπο κατοικίας του κάθε πολίτη, η διαδικασία αυτή διαφοροποιήθηκε μετά την γνωμάτευση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων. Έτσι οδηγηθήκαμε στη λύση της προσωπικής παρουσίας για την κατάθεση των στοιχείων του επιβάτη. Πρόβλημα προκαλεί βέβαια και η έλλειψη προσωπικού στη ΣΤΑΣΥ, με υπαλλήλους να δίνουν καθημερινό τιτάνιο αγώνα για την έκδοση των καρτών. Σημαντικό όμως είναι, οι πολίτες να χρησιμοποιήσουν τη μέθοδο του φακέλου, που απλά τον αφήνεις στο γκισέ και φεύγεις και τις επόμενες ημέρες στέλνεται η κάρτα στο τόπο κατοικίας τους με συστημένη επιστολή. Τέλος, να πούμε ότι αυξήθηκε και το ενδιαφέρον για την έκδοση προσωποποιημένης κάρτας και από επιβάτες που πριν δεν είχαν μηνιαία κάρτα, γεγονός που αύξησε την πίεση. Η δική μου εκτίμηση, πάντως, είναι ότι μέχρι τις 15 Νοέμβρη η κατάσταση θα έχει ομαλοποιηθεί, καθώς περιμένουμε ότι ο ανάδοχος θα βάλει παραπάνω μηχανήματα, ώστε να υπάρξουν περισσότερα σημεία διάθεσης καρτών.
Παραμένουν, όμως, πολλές απορίες για το σύστημα, όπως αν θα υπάρξουν μεμονωμένα εισιτήρια, μειωμένα μεμονωμένα εισιτήρια, πότε θα κλείσουν οι μπάρες στο μετρό και αν θα μπουν μπάρες στα λεωφορεία. Θα μπορούσε να είχε γίνει κάτι παραπάνω στο ζήτημα της ενημέρωσης;
Θα ξεκινήσω από το τελευταίο, έχουν ήδη εκδοθεί ενημερωτικά φυλλάδια, ενώ οθόνες εντός του Μετρό, αλλά και εντός των λεωφορείων, δίνουν όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την έκδοση των καρτών. Επίσης στο site του ΟΑΣΑ υπάρχουν αναλυτικές πληροφορίες για τη λειτουργία του συστήματος. Τέλος, συνεχώς μεταδίδονται ηχητικά μηνύματα σε όλες τις γραμμές του Μετρό. Μέχρι τώρα η δωρεάν μετακίνηση, καθώς και αυτή του μειωμένου κομίστρου, γίνονται μέσω προσωποποιημένης κάρτας. Από τις 6 του μήνα θα υπάρχει η δυνατότητα διάθεσης και μεμονωμένου κομίστρου των 1.40 ευρώ. Εδώ να πούμε ότι αν τα εισιτήρια τύπου «Athena ticket» διατηρηθούν σε καλή κατάσταση, θα μπορούν να επαναφορτιστούν και να ξαναχρησιμοποιηθούν, που είναι και ο στόχος, γιατί το κόστος κατασκευής τους είναι μεγάλο. Επίσης, υπάρχουν και οι απρόσωπες κάρτες, που μπορούν οι επιβάτες να προμηθευθούν σε εκδοτήρια που δεν εκδίδουν προσωποποιημένες κάρτες, ώστε να μην περιμένουν στην ουρά. Αυτές μπορούν να φορτιστούν με όσα προϊόντα θέλει κάποιος και να χρησιμοποιηθούν επ’ άπειρο. Σ’ αυτές όμως δεν υπάρχει η δυνατότητα φόρτισης του μειωμένου εισιτηρίου των 0,60 ευρώ. Οι πύλες πάντως δεν θα κλείσουν άμεσα όλες, αλλά σταδιακά, για να μην υπάρξει πρόβλημα. Στα λεωφορεία οι επιβάτες θα επικυρώνουν τις κάρτες και τα εισιτήρια στα νέα μηχανήματα και, βέβαια, θα υπάρχει ο έλεγχος.

Οι συγκοινωνίες να παραμείνουν δημόσιες

Υπήρχαν κάποιες αντιδράσεις από τους υπαλλήλους για το νέο σύστημα, ενώ έγιναν και απεργιακές κινητοποιήσεις για το ζήτημα αποκρατικοποιήσεων, αλλά και των βαρέων και ανθυγιεινών ενσήμων. Τι απαντάτε στα αιτήματά τους;
Ο ρόλος των εργαζομένων είναι πολύ σημαντικός και στο σύνολό τους έχουν βάλει πλάτη στην υλοποίηση του έργου. Οι απεργίες αφορούν στην ανησυχία τους για το μέλλον του δημόσιου χαρακτήρα των συγκοινωνιών. Όπως έχουμε ξαναπεί, αυτή τη στιγμή δεν έχει τεθεί κανένα ζήτημα ιδιωτικοποίησης των ΜΜΜ, και με οποιοδήποτε κόστος οι συγκοινωνίες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης θα πρέπει να παραμείνουν δημόσιες. Το θέμα του Υπερταμείου είναι μπροστά μας, θεωρώ, όμως, ότι παλεύοντας μαζί με τους εργαζόμενους του ομίλου ΟΑΣΑ, το επόμενο διάστημα θα έρθουν καλύτερες μέρες για τις Δημόσιες αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας.