Τηλεοπτικές άδειες και συμβιβασμοί

xatzopoulos

Του Ορέστη Αθανασίου

Ο κύβος ερρίφθη. Στις αρχές του 2018 θα έχει διαμορφωθεί και τυπικά το νέο τηλεοπτικό τοπίο. Μετά το μεγάλο μετασχηματισμό που προκάλεσε η απόσυρση ορισμένων παραδοσιακών βαρόνων (Ψυχάρης – Μπόμπολας) και την είσοδο νέων (Μαρινάκης – Σαββίδης – Μάρης) ήρθε ο μεγάλος συμβιβασμός κυβέρνησης – καναλαρχών. Οι πληροφορίες από το ΕΣΡ, μέχρι το βράδυ της Παρασκευής, συνέκλιναν στο ότι τη Δευτέρα η Ανεξάρτητη Αρχή θα αναγγείλει επισήμως πως η διαδικασία της δημοπράτησης επτά αδειών πανελλαδικής εμβέλειας και γενικού περιεχομένου θα ξεκινήσει μέχρι το τέλος Νοεμβρίου. Προγραμματισμός που δεν είναι σίγουρο πως θα τηρηθεί, καθώς τη Δευτέρα ο Αλέξης Τσίπρας θα συναντηθεί με την Ένωση Ιδιοκτητών Τηλεοπτικών Σταθμών (ΕΙΤΗΣΕΕ). Αν οι καναλάρχες θα διαβούν την πόρτα του Μαξίμου για να επισφραγίσουν αυτόν το συμβιβασμό ή για να ζητήσουν και άλλες υποχωρήσεις από την κυβέρνηση μένει να φανεί. Πάντως, μετά την ακύρωση του περσινού διαγωνισμού από το ΣτΕ, η κυβέρνηση φρόντισε να ικανοποιήσει πολλά από αυτά που ζητούσαν.
Το τελευταίο «εμπόδιο» παραμερίστηκε πριν μερικές μέρες. Η κυβέρνηση ακύρωσε την προηγούμενη δική της πρωτοβουλία για είσπραξη του ειδικού φόρου τηλεόρασης, με τον οποίο μπήκαν στα δημόσια ταμεία τουλάχιστον 90 εκατ. ευρώ. Ο φόρος αυτός προβλεπόταν από το καθεστώς χορήγησης των προσωρινών αδειών, αλλά μέχρι το 2015 κάθε χρόνο με ειδική ρύθμιση πάγωνε η καταβολή του. Η κατάργησή του ήταν ένα από τα βασικά αιτήματα των καναλαρχών. Τώρα, η κυβέρνηση θεσπίζει τη μείωσή του από το 20% στο 5% «για τα τηλεοπτικά μέσα ενημέρωσης που κατέχουν άδεια λειτουργίας χορηγηθείσα από το ΕΣΡ, ή έχουν υπογράψει σύμβαση παραχώρησης με το Ελληνικό Δημόσιο, καθώς και γι’ αυτά της ΕΡΤ ΑΕ». Εξισορροπητική χαρακτήρισε τη μείωση ο Ν. Παππάς επειδή, όπως είπε, προέκυψαν νέες επιβαρύνσεις, όπως η επιβολή τέλους 2% επί του τζίρου για τον ΕΔΟΕΑΠ, αλλά και η υποχρεωτική απασχόληση 400 εργαζόμενων σε κάθε κανάλι που θα αδειοδοτηθεί. Αναγνώρισε, δηλαδή, ότι ο ελάχιστος αριθμός εργαζομένων μαζί με το τίμημα για την απόκτηση άδειας (3,5 εκατ. ευρώ ετησίως για δέκα χρόνια) συν την εργοδοτική εισφορά για τον ΕΔΟΕΑΠ είναι «επιβαρύνσεις» που πρέπει να εξισορροπηθούν. Εξισορρόπηση, όμως, που ευνοεί τους σταθμούς που έχουν αυξημένα έσοδα από τη διαφήμιση, σε αντίθεση με την ΕΡΤ και όσους θελήσουν τώρα να εισέλθουν στην αγορά.

Ικανοποίηση αιτημάτων των καναλαρχών

Με προηγούμενη τροπολογία του υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής είχαν ικανοποιηθεί άλλα αιτήματα της ΕΙΤΗΣΕΕ:
– η αύξηση του αριθμού των αδειών από τέσσερις σε επτά, αριθμός που πρακτικά σημαίνει ότι ίσως να μη χρειαστεί καν να γίνει δημοπρασία, αν δεν παρουσιαστούν περισσότεροι ενδιαφερόμενοι.
– καταργήθηκε η πρόβλεψη για χορήγηση θεματικών αδειών ενημερωτικού περιεχομένου εθνικής εμβέλειας. Όσοι πάρουν άδεια δεν θα έχουν ανταγωνισμό από κάποιον που, με μικρότερο μετοχικό κεφάλαιο (5 εκατ. ευρώ), θα μεταδίδει διαρκώς ειδήσεις.
– απαγορεύθηκε η προκήρυξη νέων αδειών για την επόμενη δεκαετία.
– τα κανάλια που λειτουργούν τώρα και δεν θα πάρουν άδεια, θα πρέπει να κλείσουν σε τρεις μήνες από την ανάδειξη των νικητών. Όρος που φωτογραφίζει το Mega και θα καθορίσει το μέλλον του άλλοτε μεγάλου καναλιού.
– Οι κάτοχοι των αδειών μπορούν να διεκδικήσουν σε επόμενη φάση και θεματική άδεια πανελλαδικής εμβέλειας (να αποκτήσουν δηλαδή και δεύτερο κανάλι), αρκεί να μην είναι βασικοί μέτοχοι στο δεύτερο σχήμα.
– Ο έλεγχος του πόθεν έσχες ουσιαστικά ακυρώνεται αφού, όπως αναφέρεται στη σχετική ρύθμιση που έγινε νόμος, «για την προέλευση των εισοδημάτων ισχύουν οι ενωσιακοί κανόνες για την ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων και την ελευθερία εγκατάστασης και παροχής υπηρεσιών». Οι υποψήφιοι υποχρεούνται μόνο να έχουν έδρα «σε κράτος μέλος της ΕΕ και του ΕΟΧ» και να γνωστοποιήσουν τη μετοχική τους σύνθεση «μέχρι καταλήξεως κατοχής των μετοχών από φυσικό πρόσωπο».
– απαγορεύεται η διαδοχική δικτύωση και επιτρέπεται η δικτύωση μόνο δύο περιφερειακών σταθμών. Διάταξη που η σκοπιμότητά της ήταν εξαρχής προβληματική, καθώς ταίριαζε σε συγκεκριμένο εφοπλιστή που κατέχει έξι περιφερειακούς τηλεοπτικούς σταθμούς.
Από το πακέτο των καναλαρχών δεν έχουν ικανοποιηθεί μόνο τα αιτήματα της απαγόρευσης προβολής εμπορικών διαφημίσεων από την ΕΡΤ, η επιβολή τέλους τριών ευρώ ανά συνδρομητή σε NOVA και OTE TV, που θα καρπώνονται τα κανάλια εθνικής εμβέλειας, η κατάργηση της εισφοράς 1,5% για τον κινηματογράφο, και η μείωση σε 300 των εργαζομένων, με συνυπολογισμό στον αριθμό αυτό και των νοικιασμένων από υπεργολάβους.
Ο μεγάλος συμβιβασμός προβλέπει επίσης πως ο συνολικός αριθμός γενικών και θεματικών αδειών θα είναι σε κάθε περίπτωση δέκα: είτε 7 εθνικής εμβέλειας γενικού περιεχομένου και 3 θεματικές, είτε 6 γενικού περιεχομένου και 4 θεματικές.
Οι παλιοί και νέοι επίδοξοι βαρώνοι των ΜΜΕ, παρά το γεγονός ότι όλες αυτές οι ρυθμίσεις είναι προσαρμοσμένες στα μέτρα τους, κρατάνε και μια… πισινή. Κατέθεσαν νέες προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Συλλογικά μέσω της ΕΙΤΗΣΕΕ, αλλά και ξεχωριστά τέσσερις σταθμοί: ΣΚΑΪ, STAR, AΝΤ1 και Alpha. Ζητούν να ακυρωθούν ως αντισυνταγματικές οι διατάξεις για τον αριθμό των δημοπρατούμενων αδειών και τον καθορισμό της τιμής εκκίνησης στα 35 εκατ. ευρώ. Μένει να δούμε αν τη Δευτέρα στη συνάντηση στο Μαξίμου οι καναλάρχες θα διαπραγματευθούν, και με ποιο αντάλλαγμα, την απόσυρση αυτών των προσφυγών.