Υπό προστασία όλες οι περιοχές Natura

Ζητούμενο ένα συνεκτικό εθνικό σύστημα προστασίας

kontes

Σε δημόσια διαβούλευση βρίσκεται το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος για την οργάνωση και λειτουργία των Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών (ΦΔΠΠ). Με έντονη την πίεση που ασκεί ο νόμος Σαμαρά-Βενιζέλου 4109/13 για κατάργηση ή συγχώνευση ΦΔΠΠ στο τέλος του χρόνου, και υπαρκτή την πιθανότητα παραπομπής της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, λόγω μη εφαρμογής των ευρωπαϊκών οδηγιών για την προστασία των περιοχών Natura, η κυβέρνηση παρουσιάζει ένα νομοσχέδιο με δύο βασικούς άξονες: την ένταξη όλων των περιοχών Natura σε προστατευτικό καθεστώς και την επίλυση του χρηματοδοτικού και λειτουργικού προβλήματος των φορέων διαχείρισης.

Οι προτεινόμενες λύσεις

Το νομοσχέδιο προβλέπει την ένταξη του συνόλου των περιοχών Natura σε καθεστώς προστασίας, διευρύνοντας, κυρίως με χωρικά κριτήρια, την περιοχή ευθύνης των υπαρχόντων 27 ΦΔΠΠ και ιδρύοντας άλλους εφτά. Τα λειτουργικά έξοδα των φορέων, μεταβατικά θα καλυφθούν το 2018 από τον τακτικό προϋπολογισμό του υπουργείου και η μισθοδοσία από το Πράσινο Ταμείο, μέχρι την επόμενη χρονιά να περάσει εξολοκλήρου η σχετική δαπάνη στον κρατικό προϋπολογισμό ή στο Πράσινο Ταμείο.
Το ζήτημα του προσωπικού λύνεται με την παράταση των υφιστάμενων συμβάσεων ως την προκήρυξη διαγωνισμών του ΑΣΕΠ για οχτάμηνες συμβάσεις (εντός του 2018), που μπορούν να παραταθούν έως και για οκτώ επιπλέον μήνες. Όπως επισημαίνεται σε ανακοίνωση του υπουργείου —και όχι στο νομοσχέδιο— στόχος είναι η προκήρυξη διαγωνισμών για θέσεις αορίστου χρόνου εντός του 2019, με πλήρες οργανόγραμμα για όλους τους φορείς και περιγράμματα θέσεων.
Εξάλλου, το νομοσχέδιο ρυθμίζει και διάφορα άλλα ζητήματα οργάνωσης, με κυριότερα τη συγκρότηση μικρότερων διοικητικών συμβουλίων (7μελή) για λόγους αποδοτικότητας και τη δυνατότητα σύστασης συμβουλευτικών επιτροπών για την επικούρηση του έργου των ΔΣ και των ΦΔΠΠ συνολικά.
Σύμφωνα με την Ιόλη Χριστοπούλου, υπεύθυνη πολιτικής του WWF για το περιβάλλον το νομοσχέδιο ενισχύει το εθνικό σύστημα προστατευόμενων περιοχών, καθώς προσπαθεί να καλύψει το κενό της διοικητικής αρμοδιότητας των περιοχών αυτών, γεγονός που αποτιμάται θετικά. Επίσης, είναι θετική η διατήρηση των φορέων διαχείρισης. Η κ. Χριστοπούλου επισημαίνει, ωστόσο, ότι «δεν επιλύονται τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι φορείς διαχείρισης τα 15 χρόνια λειτουργίας τους».
«Στην προσπάθειά του να λύσει το πρόβλημα των περιοχών Natura, υπό την πίεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δεν επιτρέπει μια συνολική θεώρηση του εθνικού συστήματος προστασίας», επισημαίνει η κ. Χριστοπούλου, αναφερόμενη στην απουσία μιας επιτελικής δομής με σαφή διοικητικό ρόλο για το υπουργείο και ξεκάθαρη κατεύθυνση σε ό, τι αφορά τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών.
Σημείο τριβής αποτελούν και οι μεταβατικές διατάξεις για το προσωπικό και τους διαθέσιμους πόρους. «Χρειάζεται σταθερότητα σε προσωπικό και διαθέσιμους πόρους», τονίζει σχετικά με την απουσία πρόβλεψης για μόνιμο προσωπικό στο νομοσχέδιο, ενώ για τη χρηματοδότηση αναφέρει πως «είναι θετική η πρόβλεψη κάλυψης της συνολικής δαπάνης από τον προϋπολογισμό, ωστόσο δεν περιγράφεται η μορφή των φορέων σε ένα με ενάμιση χρόνο από σήμερα».
Το τελευταίο σημείο κριτικής αφορά το χαρακτήρα των συμβουλευτικών επιτροπών που προβλέπει το νομοσχέδιο: «Οι φορείς διαχείρισης αποτελούν ένα βασικό εργαλείο διαβούλευσης και συζήτησης των εμπλεκόμενων τοπικών φορέων. Θα θέλαμε να ενισχυθεί αυτό το χαρακτηριστικό με τις διάφορες συμβουλευτικές επιτροπές δίπλα στο διοικητικό συμβούλιο που θα μπορούν να το δεσμεύουν, όπως και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ειδικά αν λάβει κανείς υπόψη του ότι θα καλύπτουν μεγάλες, πολλές και διαφορετικές περιοχές».

Στον αέρα οι εργαζόμενοι

Οι 358 εργαζόμενοι των ΦΔ, συμβασιούχοι ορισμένου χρόνου με προϋπηρεσία 10-12 χρόνων οι περισσότεροι, προκήρυξαν για πρώτη φορά απεργία για τις 23 Νοεμβρίου, ζητώντας «την άμεση αντικατάσταση των διατάξεων των άρθρων 7 και 11 του νομοσχεδίου με ρητή διάταξη για παράταση των υφιστάμενων συμβάσεων, το άμεσο άνοιγμα σχετικής πρόσκλησης υποβολής προτάσεων του ΥΜΕΠΕΡΑ 2014-2020, ώστε να είναι εφικτή και νόμιμη η παράταση των υφιστάμενων συμβάσεων όλων των εργαζομένων για ένα έτος με δυνατότητα παράτασης μέχρι τη λήξη του προγράμματος και την οριστική επίλυση του εργασιακού μας προβλήματος με τη μετάβασή μας σε εργασιακές σχέσεις αορίστου χρόνου».
Ο κ Βάκκας χαρακτηρίζει τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου για το προσωπικό «ανεπαρκείς, ασαφείς που μας οδηγούν σε ένα αβέβαιο και θολό μέλλον» και τονίζει ότι είχε συζητηθεί «η μετάβαση σε καθεστώς αορίστου χρόνου μέσα από διαγωνιστικές διαδικασίες με ταυτόχρονη παράταση των υφιστάμενων συμβάσεων μέχρι την ολοκλήρωση των διαδικασιών αυτών. Τώρα δεν είμαστε σίγουροι ότι θα καλυφθεί όλο το υπάρχον προσωπικό», καταλήγει.

Πέτρος Κοντές