«Όλυμπος – Νάουσα»: Στο έλεος του κέρδους και της λήθης;

Το κτίριο «Όλυμπος-Νάουσα» κατασκευάστηκε το 1926, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Ζακ Μοσσέ και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα αρχιτεκτονικής της πόλης της εποχής του μεσοπολέμου στο πλαίσιο του εκλεκτικισμού των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα, με αρχιτεκτονικά και διακοσμητικά στοιχεία που παραπέμπουν στην μπελ-επόκ και το νεοκλασικισμό. Το εσωτερικό του με τις ψηλοτάβανες αίθουσες ήταν διακοσμημένο με ευρωπαϊκές ταπετσαρίες και γύψινες διακοσμήσεις ενώ οι βιενέζικες καρέκλες ήταν το σήμα κατατεθέν του. Στο πίσω μέρος διέθετε έναν καταπράσινο κήπο. Αρχικά το κτίριο που κτίσθηκε από τη ζυθοποιία Όλυμπος-Νάουσα χρησιμοποιήθηκε στο ισόγειό του ως μουσείο ζυθοποιίας και δοκιμαστήριο μπίρας της εταιρείας, κάτι σαν μπιραρία της εποχής, με δυο αίθουσες που είχαν τις ονομασίες Όλυμπος και Νάουσα. Βρισκόταν ακριβώς δίπλα στο ξενοδοχείο Μεντιτερανέ που κατεδαφίστηκε μετά τους σεισμούς του 1978. Συναποτελούσε μαζί με το Μεντιτερανέ και τον Φλόκα της τριάδα της θεσσαλονικιώτικης φήμης. Το 1942 και σε όλη τη διάρκεια της Κατοχής λειτούργησε σαν καμπαρέ-μιούζικ χολ, στη μια αίθουσα, με ορχήστρα και τραγουδίστριες σαν τη Νινή Ζαχά και τη Μαίρη Σοϊδου. Στο Όλυμπος-Νάουσα δεν υπήρχε περίπτωση να πας Σαββατοκύριακο χωρίς κράτηση και η φήμη του βασίστηκε στο καλό παραδοσιακό φαγητό. Θεωρούνταν η κοσμική έξοδος του Σαββατοκύριακου για πολλούς Θεσσαλονικείς. Για 60 χρόνια ήταν το ορόσημο της γαστρονομίας στην πόλη και η φήμη του είχε ξεπεράσει τα σύνορα της χώρας, αφού έβρισκε θέση στα καλύτερα εστιατόρια του κόσμου. Μετά το θάνατο του τελευταίου συνεταίρου Αριστοτέλη Σφήκα οι παλιοί και πιστοί σερβιτόροι ανέλαβαν να διατηρήσουν το εστιατόριο αλλά δεν τα κατάφεραν. Το θρυλικό εστιατόριο κατεβάζει ρολά τον Ιούνιο του 1994 και έκτοτε το κτίριο, ιδιοκτησίας της τράπεζας Eurobank, παραμένει κλειστό. Κηρυγμένο διατηρητέο παρέμενε σε κακή κατάσταση για χρόνια, αλλά τα τελευταία χρόνια η τράπεζα προχώρησε σε ανακαίνιση με σκοπό την πώλησή του.
Ήδη ακούγονται πολλά για την «αξιοποίηση» του κτιρίου, όπως η επέκταση καθ’ ύψος επιπλέον τεσσάρων ορόφων στο τριώροφο διατηρητέο. Το Ενωτικό Ψηφοδέλτιο «Η Πόλη Ανάποδα – Δύναμη Ανατροπής» καλεί με ανακοίνωσή της τους φορείς της Θεσσαλονίκης να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και να απορρίψουν την αλλοίωση του ιστορικού κτιρίου «Όλυμπος-Νάουσα»:
«Όλο και συχνότερα ερχόμαστε αντιμέτωποι με επιχειρηματικά σχέδια που δρουν ανενόχλητα, ακόμα και όταν αυτά αποβαίνουν καταστροφικά για διατηρητέα κτίρια – σύμβολα της πόλης μας. Προφανώς το καθεστώς ασυδοσίας που έχουν διαμορφώσει όλες οι κυβερνήσεις και οι τοπικοί παράγοντες αποτελεί τον καλύτερο σύμμαχο στα σχέδια κάθε επίδοξου καταπατητή του δημοσίου συμφέροντος.
Στους λίγους μήνες ζωής μας έχουμε επανειλημμένα αναφερθεί στην απαράδεκτη μεθοδευμένη απαξίωση που τυγχάνουν τοπόσημα της πόλης μας όπως τα Ηλύσια, η αγορά Αγίου Μηνά, κάποια αξιόλογα κτίρια της ΔΕΘ, η στοά Μοδιάνο κ.α. Η περίπτωση όμως του κτιρίου «Όλυμπος- Νάουσα» έχει ξεχωριστή θέση στη θλιβερή αυτή λίστα. Η ίδια υπηρεσία (Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων) που αρχικά είχε απορρίψει την πρόταση της ενδιαφερόμενης εταιρείας για επιπλέον επέκταση καθ’ ύψος τεσσάρων ορόφων στο τριώροφο διατηρητέο εγκρίνοντας μόνο δύο ορόφους προσθήκη, είναι η ίδια που τρεις μήνες μετά αναίρεσε τη γνωμοδότηση της εγκρίνοντας τελικά και τους τέσσερις ορόφους επέκτασης μετατρέποντας ουσιαστικά το κτίριο σε τυπική οκταόροφη οικοδομή (οι πρώτοι 3 όροφοι είναι ψηλοτάβανοι -βλ. εικόνα παραπάνω για το πώς θα είναι το τελικό αποτέλεσμα)! Το σχετικό δημοσίευμα του The Press Project είναι αποκαλυπτικό. Φαίνεται πως οι μεγαλοεπενδυτές έχουν την «τεχνογνωσία» να παίρνουν τελικά τις εγκρίσεις που θέλουν!
Από τη δική μας μεριά αναρωτιόμαστε: οι γνωμοδοτήσεις των αρμοδίων οργάνων έχουν ισχύ ή όχι; Τι άλλαξε και μέσα σε 3 μήνες έγινε δεκτή η πρόταση της εταιρείας; Ποιο μήνυμα στέλνεται σε όσους επιλέγουν τον επίπονο δρόμο της προστασίας του δημόσιου συμφέροντος, έναντι της ασυδοσίας και της ιδιοτέλειας, όταν οι ενδιαφερόμενοι βρίσκουν τον τρόπο να τους να παρακάμψουν και μάλιστα μέσα από τις πιο κεντρικές λειτουργίες του κράτους;
Το γεγονός πως ήδη τα διατηρητέα κτίρια ασφυκτιούν μέσα σε ένα πολεοδομικό ιστό πυκνοδομημένο με ψηλά κτίρια, νομιμοποιεί την περαιτέρω υποβάθμισή τους με την προσθήκη άλλων 4 ορόφων πάνω από αυτά, νέας κατασκευής; Στατικά είναι ικανή η υποδομή του κτιρίου να φέρει άλλους 4 ορόφους χωρίς να καταστραφεί ολοκληρωτικά το εσωτερικό του για την κατασκευή νέων υποστυλωμάτων; Τελικά οι αποκαταστάσεις διατηρητέων περιορίζονται στην επισκευή της πρόσοψης και την καταστροφή όλων των εσωτερικών στοιχείων του κτιρίου ή αντιμετωπίζουν τον εσωτερικό χώρο και την πρόσοψη ως μια ενότητα προς ανάδειξη; Θέλουμε τα διατηρητέα μας κτίρια να μετατραπούν σε απλές όψεις- βιτρίνες νέων κτιρίων;
Καλούμε όλους τους αρμόδιους φορείς να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και του θεσμικού τους ρόλου και να μην προχωρήσουν στην επικύρωση των αδηφάγων επιχειρηματικών σχεδίων που μπροστά στο κέρδος δεν διστάζουν ούτε απέναντι σε διατηρητέα τοπόσημα της πόλης μας. Εμείς από τη μεριά μας θα φέρουμε την πόλη ανάποδα για να ανατρέψουμε κάθε τέτοιο σχέδιο».

Ο δικηγόρος του διαβόλου