67ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ: Όσο υπάρχουν άνθρωποι

 

 

Ολη αυτή η πολιτική ρητορεία δεν θα μπορούσε να αποκρυσταλλωθεί καλύτερα και να μετουσιωθεί σε υψηλή τέχνη ικανή να αγγίξει τον καθένα μας, όσο μέσα από την υπέροχη ταινία του Άκι Καουρισμάκι «The other side of hope», μια φωτεινή ιστορία για την ανθρωπιά και την αλληλεγγύη στις σκοτεινές μέρες μας μέσα από την περιπέτεια ενός Σύρου πρόσφυγα που αναζητά μια νέα πατρίδα στο Ελσίνκι και ανακαλύπτει απρόσμενα μια νέα οικογένεια. Ο σπουδαίος Φιλανδός με το μοναδικό χιούμορ και τη μινιμαλιστική του γραφή, μακριά από μελοδραματισμούς και ανθρωπιστική δημαγωγία φτιάχνει το δικό του ύμνο στους αιώνια περιθωριακούς ήρωές του για τους οποίους η καλοσύνη και η αλληλοβοήθεια δεν είναι παρά ο μοναδικός τρόπος να ζεις μια καλή ζωή. Σίγουρα ένα από τα φαβορί για τη Χρυσή Άρκτο με μοναδικό ίσως εμπόδιο τον πασίγνωστο …κυνισμό του προέδρου Πολ Βερχόφεν και την πιθανότητα να θέλει η επιτροπή να βραβεύσει ένα λιγότερο μεγάλο όνομα, αν και θα πρέπει να πούμε ότι o Καουρισμάκι δεν έχει κερδίσει ποτέ ως τώρα το μεγάλο βραβείο σε κάποιο από τα τρία μεγάλα φεστιβάλ και ίσως επιτέλους ήρθε η ώρα του.
Από το περιθώριο μοιάζει να έρχεται και η εκπληκτική τρανσέξουαλ ηρωίδα της ταινίας του Σεμπαστιάν Λεϊλό «Una mujer fantastica» από τη Χιλή, που μετά το θάνατο του μεγαλύτερου σε ηλικία εραστή της διεκδικεί με νύχια και με δόντια την παρουσία της στον ύστατο αποχαιρετισμό του αγαπημένου της και μαζί ένα κομμάτι από τη μνήμη του, κόντρα στην οικογένεια του εκλιπόντα που προσπαθεί να συγκαλύψει το «σκάνδαλο» και να την εξαφανίσει από τη ζωή του. Η πρωταγωνίστρια Ντανιέλα Βέγκα είναι σίγουρα ανάμεσα στις υποψήφιες για το βραβείο ερμηνείας αν φυσικά η ταινία, μια από τις πιο δυνατές του Φεστιβάλ, δεν αποσπάσει κάτι ακόμη μεγαλύτερο. Μια εξίσου ξεχωριστή, πληθωρική, γυναίκα βρίσκεται στο επίκεντρο της εξαιρετικής ταινίας «Felicite» του Γαλλο-Σενεγαλέζου Αλέν Γκομίς με ηρωίδα εδώ μια τραγουδίστρια στην Κινσάσα του Κονγκό που παλεύει με τη φτώχεια και κάθε λογής αντιξοότητες χρησιμοποιώντας το τραγούδι ως αντίδοτο και διαφυγή σε μια από τις καλύτερες ταινίες από την Αφρική των τελευταίων χρόνων.
Σε ένα εντελώς διαφορετικό κλίμα δύο μαύρες κωμωδίες έδωσαν το δικό τους στίγμα στο Φεστιβάλ και μαζί λίγο χαμόγελο, έστω και πικρό. Η πρώτη, όσο και αν ακούγεται παράξενο, δια χειρός Σάλι Πότερ που μετά από χρόνια απουσίας και αδιάφορων δημιουργιών επέστρεψε με το ασπρόμαυρο «The party» που προσπαθεί να παντρέψει, όχι πάντα επιτυχημένα, το δηλητηριώδες χιούμορ ενός Πίντερ με τη γαλλική φάρσα στήνοντας ένα γαϊτανάκι αποκαλύψεων ανάμεσα στους καλεσμένους ενός πάρτι που μαζεύονται για να γιορτάσουν την ανάληψη του υπουργείου Υγείας από την οικοδέσποινα. Χωρίς να καταφέρνει να πάει πιο βαθιά από την επιφάνεια η ταινία της Πότερ είναι απολαυστική κυρίως χάρη σε ένα ονειρικό καστ που συγκεντρώνει ονόματα όπως η Κρίτιν Σκοτ Τόμας, ο Τίμοθι Σπολ, η Πατρίτσια Κλάρκσον και ο απολαυστικός Μπρούνο Γκανζ μεταξύ άλλων.
Στο «Wilde Maus» σκηνοθετικό ντεμπούτο του διάσημου αυστριακού ηθοποιού και καλλιτέχνη του καμπαρέ Γιόζεφ Χάντερ, ο οποίος έχει γράψει το σενάριο και πρωταγωνιστεί επίσης, ένας καθιερωμένος μουσικοκριτικός κλασικής μουσικής σε σοβαρή εφημερίδα της Βιένης απολύεται, καθώς ο μισθός του κρίνεται πλέον υψηλός σε σύγκριση με αυτόν ενός νεώτερου συναδέλφου. Φοβούμενος να το αποκαλύψει στην ψυχαναλύτρια σύζυγό του, η οποία προσπαθεί να τον πείσει να αποκτήσουν παιδί σε προχωρημένη ηλικία, αποφασίζει να εκδικηθεί με κάθε τρόπο το πρώην αφεντικό του. Ο Χάντερ επιτίθεται με βιτριολικό χιούμορ στη μεσοαστική αυστριακή τάξη που προσπαθεί με κάθε τρόπο να περιφρουρήσει τα κεκτημένα και τις «αξίες» της σε ένα κόσμο που καταρρέει και αλλάζει δραματικά σκιαγραφώντας έναν κωμικοτραγικά αστείο ήρωα που δεν θα είναι παράξενο να του χαρίσει το βραβείο ανδρικής ερμηνείας.
Από τις πιο ενδιαφέρουσες στιγμές του Φεστιβάλ και η νέα ταινία της Ίλντιγκο Ενιέντι «On body and soul» με μια εξαιρετική σεναριακή ιδέα ενός άνδρα και μιας γυναίκας που βλέπουν κάθε βράδυ το ίδιο όνειρο μέσα στο οποίο συναντιούνται ως ερωτευμένα ελάφια (!), αλλά στην πραγματική ζωή αδυνατούν να πλησιάσουν ο ένας τον άλλο. Η Ενιέντι στήνει μια παραμυθένια ιστορία για την αιώνια σύγκρουση ανάμεσα στο ιδεατό και το πραγματικό, κλείνοντας δυστυχώς κάπως αμήχανα και αρκετά προβλέψιμα την ταινία χωρίς να καταφέρει να την απογειώσει. Τέλος, ειδική μνεία αξίζει και στο ντοκιμαντέρ «Beuys» για τον ανατρεπτικό καλλιτέχνη Γιόζεφ Μπόις, μια συλλογή σπάνιου οπτικοακουστικού υλικού (περφόρμανς, χάπενινγκς, εγκαταστάσεις, συνεντεύξεις) φέρνοντας μέσα από έρευνα και δουλειά τριών χρόνων για πρώτη φορά στη μεγάλη οθόνη με ένα ξεχωριστό τρόπο την ευφυΐα ενός διαρκώς ανήσυχου μυαλού.

Λευτέρης Αδαμίδης