Από τη διαπραγμάτευση στο κυπριακό και πάλι πίσω

Η ανάπαυλα των εορτών, καθώς αφαίρεσε από την καθημερινή επικαιρότητα σοβαρές ειδήσεις γύρω από την διαπραγμάτευση, άφησε όλο το δημοσιογραφικό χώρο ελεύθερο να καταληφθεί από τις εξελίξεις στο κυπριακό ζήτημα. Και πράγματι οι εξελίξεις εδώ είναι ραγδαίες, πυκνές, πολύ σοβαρές, αν και συχνά αντιφατικές. Ενδεχομένως, οι μέρες αυτές είναι ιστορικής σημασίας και αυτό το βλέπει κανείς στην εξαιρετική προσοχή που επιδεικνύουν οι εκπρόσωποι των διαφόρων εμπλεκόμενων μερών, την προφύλαξη στις διάφορες τοποθετήσεις τους σε μια διαπραγμάτευση που τα έχει όλα (αναλυτικό άρθρο-ανάλυση του κύπριου συντρόφου Γιώργου Μιχαληλίδη στις σελ. 6-7).
Ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, από την αρχή της εβδομάδας έχει εντείνει τις προσπάθειές του με σκοπό να πείσει τους σημαντικούς από τους παράγοντες που θα πάρουν μέρος στην πενταμερή σύνοδο της Γενεύης, να συμβάλουν στην άρση των δυσκολιών, για να προκύψει μια δίκαιη και βιώσιμη λύση. Τηλεφώνησε στην κ. Μέι, την πρωθυπουργό της Βρετανίας, στον κ. Γιούνκερ, στον κ. Ολάντ, ενώ σκόπευε να επικοινωνήσει και με την κ. Μέρκελ με την οποία είχε κουβεντιάσει εκτενώς για το κυπριακό και όταν επισκέφθηκε το Βερολίνο. Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, συναντήθηκε με τον υφυπουργό Εξωτερικών της Βρετανίας, κ. Ντανκαν, ενώ αναμένεται να συναντηθεί στη Νέα Υόρκη με τον νέο γ. γ. του ΟΗΕ κ. Γκουτιέρες. Δεν ήταν ακόμα σαφές αν θα γίνει και συνάντηση Ερντογάν-Τσίπρα, όπως επεδίωκε η ελληνική πλευρά.
Οι πιο σοβαροί αναλυτές εκτιμούν ότι συνυπάρχουν, αυτή την περίοδο, μια σειρά όροι και προϋποθέσεις που ευνοούν μια λύση. Πρώτον, ότι η ηγεσία και των δύο κοινοτήτων επιθυμεί, πραγματικά, λύση. Δεύτερον, ότι η ελληνική κυβέρνηση της αριστεράς εργάζεται δραστήρια, επίσης, για την λύση. Τρίτον, ότι η Τουρκία παγιδευμένη σε σοβαρά προβλήματα θα μπορούσε να υποχρεωθεί στην αποδοχή μιας λύσης στο κυπριακό και ως χειρονομία προς τη Δύση, υπολογίζοντας και στα κοιτάσματα φυσικών πόρων. Τέταρτον, οι ΗΠΑ για λόγους γεωπολιτικούς ευνοούν, επίσης, μια λύση που θα διεύρυνε μια σταθεροποιημένη περιοχή στην Ανατολική Μεσόγειο. Πέμπτον, η ΕΕ επίσης εντάσσει τη λύση του κυπριακού στο πλαίσιο μιας εξομάλυνσης των σχέσεων με την Τουρκία. Επομένως, η πενταμερής σύνοδος της Γενεύης μπορεί να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα, καθοριστικό, για την πορεία προς την λύση του κυπριακού προβλήματος.

Ναι στη συνεννόηση, όχι στη συνευθύνη

Το κυπριακό, όμως, εμπλέκεται και με την εσωτερική πολιτική σκηνή. Αύριο Δευτέρα ο πρωθυπουργός θα ενημερώσει έναν έναν τους προέδρους των κομμάτων —εξαιρουμένης της Χρυσής Αυγής— και την Τρίτη θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κ. Παυλόπουλο. Ως φαίνεται η ΝΔ δεν επιθυμούσε συμβούλιο των αρχηγών με την παρουσία του Προέδρου, επειδή θεωρεί ότι η κατά μόνας συνάντηση τής παρέχει μεγαλύτερη ανεξαρτησία από την ευθύνη της ακολουθητέας πολιτικής. Προφανώς και μεγαλύτερη ελευθερία για να ασκήσει κριτική στην κυβέρνηση, αν χρειαστεί. Η φράση που άκουγε κανείς να λέγεται στα κεντρικά γραφεία της ΝΔ είναι ότι στο εθνικό αυτό θέμα επιλέγουν τη γραμμή «ναι στη συνεννόηση, όχι στην συνευθύνη», αφήνοντας να φανεί καθαρά η καχυποψία για τους χειρισμούς του Μαξίμου.
Έχει ενδιαφέρον να παρατηρήσει κανείς το πόσο υπόλογη αισθάνεται η ΝΔ, μήπως και θεωρηθεί ότι οικοδομείται κλίμα συναίνεσης με την κυβέρνηση. Πρόκειται για «παρένθεση συναίνεσης» χωρίς συνέχεια, διαβεβαιώνουν τους πιθανούς επικριτές, που, ασφαλώς, δεν περιορίζονται μόνο στον κύκλο Γεωργιάδη αν θυμηθούμε και τη στάση της ΝΔ, τότε, στο Σχέδιο Ανάν. Γι’ αυτό και ταυτόχρονα εντάθηκε η κριτική προς την κυβέρνηση για την υπερφορολόγηση, τον «κόφτη», το «τέταρτο μνημόνιο» που δήθεν προετοιμάζει, όπως ισχυρίστηκε και ο κ. Κικίλιας.

Εμφανείς, γαλάζιες ανησυχίες

Εντούτοις, οι ανησυχίες στη ΝΔ, φαίνονται δια γυμνού οφθαλμού για ζητήματα όπως, πχ, οι πραγματικές συνθήκες διακυβέρνησης και οι δυσκολίες που θα προκύψουν, αν υποτεθεί ότι γίνονταν εκλογές και ερχόταν πρώτο κόμμα. Ανησυχία και για το αν πράγματι πάει τόσο καλά δημοσκοπικά, όσο θέλει να φαίνεται. Πρόκειτα για ανησυχίες που δεν κρύβονται και τις συναντά κανείς ακόμη και στο λόγο του ίδιου του κ. Κ. Μητσοτάκη. Σε άρθρο του στην εφημερίδα «Κεφάλαιο» της Πέμπτης 5 Ιανουαρίου επιχειρεί, με πιο συγκαταβατικές διατυπώσεις και αμυντικές παραδοχές, να προσεγγίσει στρώματα που δεν πείθονται παρά τη συνεχή διαβεβαίωσή του ότι «διαμορφώνουμε ένα σύγχρονο και πειστικό πολιτικό πρόγραμμα, τη “Συμφωνία Αλήθειας”, που θα θέσουμε σε εφαρμογή την επόμενη μέρα της εκλογικής μας νίκης». «Γνωρίζω καλά ότι πρέπει να αλλάξουμε πολλά ακόμα. Γνωρίζω ότι ένα μεγάλο τμήμα συμπολιτών μας στέκεται ακόμη με δυσπιστία απέναντί μας, παρά την αποστροφή του για τη σημερινή κυβέρνηση», θα σημειώσει. Και ακόμη περισσότερο θα παραδεχθεί πως «ξέρω ότι πολλοί αναρωτιούνται πώς ένα “παλιό” κόμμα θα γίνει η δύναμη αλλαγής που έχει ανάγκη η χώρα μας». «Από όλους όσοι ακόμη δυσπιστούν, ζητάω απλώς να μας ακούσουν» θα τονίσει, και θα προσθέσει «είμαι βέβαιος πως θα διαπιστώσουν ότι είμαστε μια παράταξη που αλλάζει, ανανεώνεται, διδάσκεται από τα λάθη της και κοιτάζει μπροστά. Με σχέδιο, υπευθυνότητα και αυτοπεποίθηση».
Θάλεγε κανείς ότι η πλατφόρμα αυτή συμπληρωμένη από μια γενικόλογη παρουσίαση —δηλαδή απόκρυψη— της πολιτικής που στοχεύει να ακολουθήσει συνιστά μια «έξυπνη» τακτική. Ωστόσο ούτε τα στελέχη της ΝΔ ούτε και ο ίδιος σε τοποθετήσεις τους δεν κρύβουν, επ’ ουδενί, τη βαθύτερη νεοφιλελεύθερη πρότασή τους, με βάση την οποία προετοιμάζονται και βγαίνουν «από τα δεξιά» των δανειστών, την ίδια στιγμή που όλη τους η προπαγάνδα ιδίως τελευταία με την ευκαιρία των νέων μέτρων για το 2017 που απορρέουν από το μνημόνιο, επιχειρεί να βγει «από τ’ αριστερά» στην κυβέρνηση.

Ανίχνευση προθέσεων

Η διαπραγμάτευση για τη δεύτερη αξιολόγηση αναμένεται να ξαναξεκινήσει αυτή τη βδομάδα και το Euroworking Group την Πέμπτη θα αποτελέσει μια ευκαιρία για ανίχνευση προθέσεων. Οι δυνάμεις που θέλουν «σύρσιμο» της διαδικασίας δεν φαίνεται να αποδυναμώνονται ωστόσο, αλλά τίποτα δεν είναι εντελώς σαφές, ιδίως όσον αφορά τη στάση του ΔΝΤ.
Αυτό που έχει ενδιαφέρον να καταγραφεί, μέσα σε αυτό το ρευστό κλίμα είναι η προσπάθεια της κυβέρνησης, με αιχμή τον ίδιο τον πρωθυπουργό, αλλά και άλλα στελέχη της να είναι σε επαφή με την κοινωνία. Σε κάθε περίπτωση, είτε ένα αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις επιβάλει αποφάσεις που θα διακόπτουν σχέδια εγκλωβισμού σε μακροχρόνια διαπραγμάτευση, είτε μια επιτυχής κατάληξή του σε εύλογο διάστημα, είναι εντελώς απαραίτητη. Ιδίως όταν η επικοινωνία στηρίζεται στην παραδοχή των δυσκολιών και των καθυστερήσεων της κυβέρνησης ως του σταθερού εδάφους επί του οποίου οι πολίτες θα κληθούν να ακούσουν θετικούς απολογισμούς και συγκρατημένα αισιόδοξους προγραμματισμούς.

Παύλος Κλαυδιανός

 

 

Novartis: σκάνδαλο πιο βαρύ από της Siemens

 

Η αποκάλυψη ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ διεξάγει έρευνα για τις παράνομες δραστηριότητες της φαρμακευτικής εταιρείας Novartis στην Ελλάδα, καθώς και η παρουσία του FBI εδώ, έδωσε το έναυσμα στην ελληνική κυβέρνηση για να παρέμβει αμέσως. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Σταύρος Κοντονής ανέθεσε αμέσως την υπόθεση στον εισαγγελέα διαφθοράς Κλεάνθη Ράϊκου και είναι ήδη στα χέρια των δικαστικών αρχών, κατασχεμένοι σκληροί δίσκοι και άλλα τεκμήρια. Εν τω μεταξύ, μια απόπειρα αυτοκτονίας στο μπαρ του Χίλτον ενός ανώτερου υπαλλήλου της Novartis, που ανακρίνεται από το FBI, προσέδωσε στην υπόθεση και τον τραγικό χαρακτήρα που συναντά κανείς, συχνά, σ’ αυτές τις περιπτώσεις. Αλλά ας αφήσουμε, προσώρας, το αστυνομικό-δικαστικό χαρακτήρα της υπόθεσης.
Το σκάνδαλο της Novartis συνίσταται στη δωροδοκία κρατικών λειτουργών για να υπερτιμολογήσουν τα φάρμακα της Novartis που θα αγόραζε για τις ανάγκες του το ελληνικό σύστημα υγείας, δηλαδή το Δημόσιο, και αυτό θα οριζόταν με νόμο. Από εκεί και πέρα, άρχιζε το δεύτερο μέρος του σκανδάλου που είναι οι γιατροί, είτε μέσω χρηματισμού είτε μέσω άλλων εκδουλεύσεων (δώρων μεγάλης αξίας, ταξιδιών, σεμιναρίων κ.α) να συνταγογραφούν χωρίς όρια φάρμακα της Novartis χωρίς αυτά να τα έχουν ανάγκη, σε μεγάλη έκταση, οι ασθενείς.
Στο κύκλωμα αυτό εμπλέκονται και πολιτικοί εκτός από κρατικούς υπαλλήλους; Δεν το γνωρίζουμε ακόμη, αν και τα ρεπορτάζ, ως τώρα, το θεωρούν, σχεδόν, σίγουρο. Πάντως, η νομοθέτηση τόσο ακραίας υπερτιμολογούμενης τιμής φαρμάκων δεν είναι εύκολη υπόθεση χωρίς συνδρομή ή ανοχή ή βαριά αμέλεια και πολιτικών προϊστάμενων. Πόσο  μπορεί να είναι το ύψος της ζημιάς για το δημόσιο; Ούτε κι αυτό το γνωρίζουμε ακόμη. Όμως, αν σκεφτούμε ότι η υπόθεση που ερευνάται από τις αμερικανικές αρχές καλύπτει το χρονικό διάστημα 2006–2014, ότι η Novartis είναι βασικός προμηθευτής φαρμάκων, τότε θα έπρεπε να είναι το ποσόν πολύ μεγάλο. Εξάλλου, όλοι γνωρίζουμε το ελληνικό παράδοξο να αυξάνονται αλματωδώς κάθε χρόνο οι δαπάνες για φάρμακα.
Αναφερθήκαμε προηγουμένως στα σκάνδαλο της Siemens και την τόσο προβληματική, εξαιτίας της ολιγωρίας των πολιτικών και δικαστικών αρχών του δικομματισμού, κατάληξή του. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ-Οικολόγων οφείλει τώρα ν’ αποδείξει ότι μπορεί να φθάσει στη ρίζα του σκανδάλου και να αποδοθούν ευθύνες. Να μη διαφύγει κανείς, να μη χαθεί καμία προθεσμία, να μην αναβληθεί καμία δίκη γιατί δεν μεταφράστηκε η δικογραφία κτλ, κτλ. Κυρίως, με βάση την πείρα από την αποκάλυψη των μηχανισμών, τρόπων και οδών δωροδοκίας να ενισχύσουν τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, τους θεσμούς που θα αποτρέπουν τέτοια φαινόμενα διαφθοράς. Η υποχρέωση της κυβέρνησης δεν είναι απλώς πολιτική, αλλά προπάντων ηθική.

Π. Κ.