Ελένη Μπενά-Κελτεμλίδου: Μια μακρά διαδρομή

benaΟι τρεις βουλευτίνες της ΕΔΑ το 1958, από αριστερά: Μαρία Σβώλου, Ελένη Μπενά και Βάσω Θανασέκου

 

 

Έφυγε πλήρης ημερών. Ενενήντα επτά χρονών. Κοντά εκατό. Όσα κι ο αιώνας όπου της έτυχε να γεννηθεί, να δώσει και να πάρει, να δικαιωθεί και να δικαιώσει.

Ενενήντα επτά χρόνια, που για άλλους μπορεί και να ήταν και βάρος, για την Ελένη Μπενά-Κελτεμλίδου ήταν μια διαδρομή που δεν έχασε ποτέ ούτε σπιθαμή από το ενδιαφέρον της, επειδή  την τίμησε με όλο το σέβας που χρωστούμε όλοι στη ζωή – τη δική μας και των άλλων.

Δεν ήταν εξαίρεση ανάμεσα στους τόσους και τόσους της γενιάς της, αγωνιστές που διάλεξαν την ίδια μ’ εκείνη διαδρομή. Κι εκείνοι τα ανάλογα έπραξαν. Ωστόσο, η Ελένη θα ξεχωρίζει.

Γεννημένη το 1920, ο Δεύτερος Πόλεμος τη βρήκε να σπουδάζει νομικά, και δεν χρειάστηκε να κοπιάσει για να την πείσει να καταταχτεί εθελόντρια νοσοκόμα στον Ερυθρός Σταυρό.

Το ίδιο αβίαστα, σαν όχι από καθήκον, αλλά σαν ευκαιρία που της χάριζε η ζωή, η Ελένη μπήκε στην ΕΑΜική Αντίσταση το 1941, κι ύστερα στο ΚΚΕ, μέλος του από το 1942. Το 1944 πιάστηκε από τους Γερμανούς, βασανίστηκε, φυλακίστηκε. Γλύτωσε. Ίσως γιατί είχε ένα ραντεβού που δεν έπρεπε να χάσει. Με την Απελευθέρωση. Και τον Εμφύλιο. Για να μοιραστεί την αυταπάρνηση με τους τολμηρούς και την εγκαρτέρηση με τους ηττημένους. Πιάστηκε, βασανίστηκε, καταδικάστηκε δις σε θάνατο. Αν έζησε να κλείσει τα ενενήντα επτά της το χρωστά στους συναγωνιστές που κινητοποίησαν τον ΟΗΕ, που με παρέμβασή του η ποινή έμεινε ανεκτέλεστη.

Αποφυλακίστηκε το 1952. Πιάστηκε ξανά το 1957 ως επικίνδυνη κομμουνίστρια. Αφέθηκε ελεύθερη μετά από κινητοποιήσεις.

Ύστερα οι κοινοβουλευτικοί αγώνες. Από τις γραμμές της ΕΔΑ.  Εκλέγεται βουλευτής στη Β΄Πειραιά εκείνες τις ελπιδοφόρες εκλογές του 1958. Και ξανά το 1961, στις σκοτεινές εκείνες και δυσοίωνες εκλογές της βίας και της νοθείας. Η μια από τις τρεις βουλευτίνες της Ενιαίας Δημοκρατικής Αριστεράς:  Μαρία Σβώλου, Βάσω Θανασέκου, Ελένη Μπενά-Κελτεμλίδου.

Ξημερώματα 21 Απριλίου 1967, μωρομάνα, με την κόρη της μόλις τριών μηνών βρέφος, συλλαμβάνεται στο σπίτι της από τα όργανα της χούντας. Μαζί της στο δρόμο της φυλακής, οι αδελφές της, η Κατερίνα και η Μέμη, κι ο σύζυγος της  και βουλευτής της ΕΔΑ, ο Τάκης ο  Κελτεμλίδης. Κι αργότερα ο αδελφός της, ο Τάκης ο Μπενάς.

Πέντε χρόνια στα στρατόπεδα της δικτατορίας: Γυάρος, Αλικαρνασσός, Ωρωπός, Σπάρτη, Λέρος.

Μέλος της Κ.Ε. του ενιαίου ΚΚΕ, «παράνομη» πάντα, κι ύστερα κρατούμενη της χούντας, μετά τη διάσπαση του κόμματος το 1968 συντάχθηκε με το Γραφείο Εσωτερικού του ΚΚΕ.

Μετά την πτώση της δικτατορίας επέλεξε να μείνει στην ΕΔΑ του Ηλία Ηλιού. Συμπαραστάτης στις γυναικείες κινήσεις του Πειραιά, υποστηρικτής στο αυτοδιοικητικό Λιμάνι της Αγωνίας, πάντα «στηρίζοντας το μεγάλο εγχείρημα της Αριστεράς»

 

Τον περασμένο Μάρτη, η Βουλή των Ελλήνων, ο πρόεδρός της ο Νίκος ο Βούτσης,  φρόντισε να αποδώσει το χρέος τιμής στην 97χρονη αγωνίστρια. Μένει στη μνήμη εκείνη η τελευταία δημόσια δήλωση της παλιάς βουλευτίνας της ΕΔΑ, μετά τη βράβευσή της: «Είμαι σχετικά ικανοποιημένη γιατί βλέπω στη σημερινή Βουλή 55 γυναίκες. Έχουμε μακρύ δρόμο ακόμη…!»

«Θυμάμαι χαρακτηριστικά», δήλωσε ο πρόεδρος της Βουλής, στο άκουσμα του θανάτου της Ελένης, «κατά την πρόσφατη βράβευσή της, τη φράση της που έκρυβε τη φλόγα του αγώνα που είχε ακόμα μέσα της: Η συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική είναι δρόμος μετ’ εμποδίων, όμως κανένας αγώνας, όσα εμπόδια κι αν πρέπει να ξεπεράσει, δεν είναι μάταιος, δεν είναι χαμένος».

Ο υποφαινόμενος θα θυμάται από την Ελένη μιαν εικόνα που μετέφερε σε παρέα νεαρών συγκρατουμένων του στις φυλακές της δικτατορίας ο αδελφός της ο Τάκης ο Μπενάς: «Δεν θα ξεχάσω, ρε παιδιά, όταν με πήρε μαζί της, αποφυλακισμένο πριν λίγες μέρες, η Ελένη να πάμε στη Βουλή. Δεν θα ξεχάσω ποτέ αυτό που ένιωσα όταν, μπαίνοντας, μας χαιρετούσαν κλαρίνο οι χωροφύλακες της Φρουράς!».

Έχει ο καιρός γυρίσματα… Έτσι δεν είναι, ρε Τάκη;

Κωστής Γιούργος