Ευρωεκλογές και κοινωνικοί αγώνες

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΑΡΙΖΑ ΜΑΤΙΑΣ, ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΛΙΣΤΑΣ ΤΟΥ ΜΠΛΟΚΟ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Είναι πολύ γρήγορα να προβλέψει κανείς τι θα γίνει με τις ευρωεκλογές στις 26 Μαΐου το 2019. Το βέβαιο, όμως, είναι ότι οι εκλογές αυτές θα γίνουν μέσα σ΄ ένα κλίμα κοινωνικών εντάσεων και αντιπαραθέσεων σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και κυρίως στις μεγάλες χώρες της Ευρώπης. Στη Γαλλία τα «Κίτρινα Γιλέκα» και τα συνδικάτα συνεχίζουν και προγραμματίζουν να εντείνουν τους αγώνες τους. Σε αγωνιστικές κινητοποιήσεις βρίσκονται και οι εργαζόμενοι στο Βέλγιο, στην Ιταλία, στην Ισπανία.
Οι αγώνες αυτοί φέρνουν στην επιφάνεια τα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα, τα οποία παίρνουν πολιτική διάσταση και σίγουρα θα επηρεάσουν το προεκλογικό κλίμα. Σε μια περίοδο που η ακροδεξιά έχει κερδίσει ανέλπιστα ποσοστά. Οι παραδοσιακές δυνάμεις θα βγουν αποδυναμωμένες, ιδιαίτερα οι Σοσιαλδημοκράτες. Το Λαϊκό Κόμμα θα βρεθεί στην ανάγκη να κάνει μια αναγκαία και δύσκολη επιλογή.
Θα συνεχίσει να στηρίζεται σε δυνάμεις όπως αυτή του Βίκτορ Ορμπάν και θα έχει ανοιχτή την πόρτα στην άκρα δεξιά. Στην περίπτωση αυτή το PPE θα βρεθεί σε μια δύσκολη κατάσταση, με απρόβλεπτες συνέπειες. Έτσι θα διαμορφωθεί ένα πολύ εύθραυστο πλαίσιο, πολύ διαφορετικό από το σημερινό. «Σε αυτό το πλαίσιο η αριστερά έχει να παίξει ένα ισχυρό ρόλο, πολύ σπουδαίο, όποια και αν είναι η δύναμη της κοινοβουλευτικής ομάδας», υποστηρίζει η Μαρίζα Ματίας, κοινωνιολόγος εξειδικευμένη στα θέματα υγείας, ευρωβουλευτής του ψηφοδελτίου του Μπλόκο, στη συνέντευξη που αναδημοσιεύουμε από το «Faire Vivre le PCF».

Μ. Κοβάνης

Είναι η τρίτη φορά που είσαστε υποψήφια στις ευρωεκλογές και μάλιστα επικεφαλής της λίστας. Ποιος είναι ο απολογισμός σας για τα προηγούμενα χρόνια;
Εκλέχθηκα όταν άρχιζε η οικονομική κρίση. Οι απαντήσεις που δόθηκαν, ήταν καταστροφικές και ανεπαρκείς. Από τότε οι προκλήσεις άλλαξαν. Η ακροδεξιά αύξησε τις δυνάμεις της και αμφισβήτησε το ευρωπαϊκό πρόταγμα (…) Εργάστηκα σε διάφορες επιτροπές και είχαμε σημαντικά αποτελέσματα, σχετικά με τη φορολογική πολιτική, τις ανισότητες στην ΕΕ… Οι εργασίες, όμως, δεν παρήγαγαν πολιτικά αποτελέσματα, γιατί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αρνήθηκε να ασχοληθεί με αυτά τα ζητήματα. Ωστόσο, το Ευρωκοινοβούλιο είναι ένα πεδίον αντιπαράθεσης, κυρίως για τις κοινωνικές και οικονομικές πολιτικές, χωρίς ποτέ να έχει πετύχει να αντιμετωπίσει τις ανισότητες. Να προσθέσω για το τελευταίο διάστημα και το ζήτημα της μετανάστευσης και των προσφύγων. Βρισκόμαστε σ΄ ένα σύνθετο πολιτικό τοπίο πολύ δύσκολο, γιατί καθημερινά ακούμε το αφήγημα ότι η ΕΕ δέχεται μια εισβολή. Ένα αφήγημα που δεν έχει σχέση με την αλήθεια. Αυτό, όμως, περιορίζει τις δυνατότητες δράσης. Θεωρώ, γενικά, ότι είμαστε ικανοί να δημιουργήσουμε ένα εναλλακτικό πολιτικό χώρο, πιο προοδευτικό, έχοντας όμως υπόψη μας ότι οι συσχετισμοί δυνάμεων δεν μας επιτρέπουν να προχωρήσουμε προς αυτή την κατεύθυνση. Και γι΄ αυτό, θεωρώ ότι θα πρέπει να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε και να επιχειρούμε να αντιταχθούμε στις δυνάμεις που βρίσκονται σε μια διαδικασία καταστροφής του ευρωπαϊκού σχεδίου.

Ο κίνδυνος της ακροδεξιάς

Επικαλεστήκατε μια μεγάλη άνοδο της εξτρεμιστικής δεξιάς πολιτική, μιντιακή, και μάλιστα την συνδέσατε με την αποδυνάμωση του ευρωπαϊκού σχεδίου και συνεπώς με μια, επιπλέον, πολιτική δυσκολία. Η Πορτογαλία, όμως, είναι μία από τις ελάχιστες χώρες όπου δεν έχει ισχυρές δυνάμεις η άκρα δεξιά. Πού οφείλεται, κατά την άποψή σας, αυτή η άνοδος; Ποιες είναι οι βαθύτερες αιτίες;
Έτσι είναι, αλλά προσοχή, γιατί στη χώρα μας έχουν εμφανιστεί κινήματα και κόμματα της άκρας δεξιάς. Πρόκειται για μια νεωτερικότητα, γιατί μετά την επανάσταση και κυρίως μετά το Σύνταγμα της Δημοκρατίας, το οποίο αναφέρει με σαφήνεια ότι δεν επιτρέπεται στα κινήματα και τα πολιτικά κόμματα της άκρας δεξιάς να δρουν. Εμείς έχουμε ένα πλαίσιο που μας προφυλάσσει. Δεν πιστεύω, όμως, ότι αυτό μπορεί να διαρκέσει για πολύ. Θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε στις ευρωεκλογές τι θα συμβεί, όταν για πρώτη φορά τα ακροδεξιά κόμματα θα είναι παρών.

Σε ποιους χώρους αναφέρεστε ιδιαίτερα;
Εκ των πραγμάτων στους ανθρώπους που αισθάνονται ότι δεν εκπροσωπούνται, ότι δεν ακούγονται και ζουν συνεχώς σε πολύ δύσκολες καταστάσεις. Όταν αυτοί οι άνθρωποι στρέφονται προς τις ευρωπαϊκές πολιτικές και τις εθνικές, δεν βλέπουν άμεσα λύσεις, συγκεκριμένες για τη δική τους οικονομική και κοινωνική κατάσταση, ενώ οι αποκλεισμοί συνεχίζονται. Έτσι δεν πιστεύουν στην πολιτική, ούτε στο σύστημα. Πιστεύω ότι σε αυτό το επίπεδο η αριστερά δεν στάθηκε ικανή να προτείνει μια λύση και να καλύψει αυτούς τους χώρους. Η δεξιά έχει πάντα ένα λόγο πολύ εύκολο, πολύ απλό: εάν εσύ δεν έχεις εργασία, φταίνε οι μετανάστες (δεν είναι πρόβλημα της οικονομικής πολιτικής), γιατί οι μετανάστες κλέβουν την εργασία σου. Είναι πολύ εύκολο να περάσει αυτό το μήνυμα. Βέβαια, γνωρίζουμε ότι δεν είναι η αλήθεια. Η δυσκολία είναι ότι εσύ χρειάζεσαι 30 λεπτά της ώρας για να εξηγήσεις όλες τις αιτίες της ανεργίας και των ανισοτήτων.
Θα πρέπει, επίσης, να επισημάνουμε τις ευθύνες των ευρωπαϊκών θεσμών, γιατί πριν 2 και 3 χρόνια είχαμε την ελπίδα με την άνοδο των προοδευτικών κινημάτων, που άρχισε από την Ελλάδα, όπως στην Ισπανία και την Πορτογαλία με την κυβέρνηση που σχηματίσαμε, από την πλευρά των ευρωπαϊκών θεσμών δεν είχαμε τίποτ΄ άλλο παρά τις κριτικές και τους εκβιασμούς, όπως και στην περίπτωση της Ελλάδας. Θεωρώ ότι αν κάποιος ξαναδεί όλες τις διακηρύξεις των ευρωπαϊκών θεσμών, θα διαπιστώσει ότι δεν υπάρχει καμία απάντηση στις απειλές της ακροδεξιάς. Ενώ από την άλλη υπάρχουν ισχυρά χτυπήματα κατά των εναλλακτικών οικονομικών και κοινωνικών πολιτικών. Τα χτυπήματα αυτά εγγράφονται στο ενεργητικό των κυρίαρχων δυνάμεων…
Στην Πορτογαλία δεχόμασταν απειλές όταν προτείναμε λύσεις που δεν ήταν εντός του πλαισίου των ευρωπαϊκών θεσμών. Έτσι δεχθήκαμε όλων των μορφών απειλές: να μην υπερβούμε το δημοσιονομικό πλαίσιο, να μην προχωρήσουμε στην αύξηση του κατώτατου μισθού, γιατί θα έχουμε οικονομικές κυρώσεις για τα δημοσιονομικά μας ελλείμματα (…) Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2018 οι κυβερνήσεις συμφώνησαν για τα στρατόπεδα των μεταναστών. Πρόκειται για κάποιες πολιτικές αδιανόητες στο δημοκρατικό πλαίσιο. Η αμφισβήτηση του ευρωπαϊκού κατεστημένου, συνεπώς, επιτρέπεται όταν συμβαίνουν τέτοια γεγονότα.
Όσον αφορά τη λύση που δώσαμε στην Πορτογαλία, είναι περιορισμένη και δεν έχει την ικανότητα να αλλάξει την κοινωνία της Πορτογαλίας ριζικά. Ακολουθούμε μια πολιτική ανάκαμψης των μισθών και των κοινωνικών δαπανών, τον περιορισμό των ανισοτήτων, ώστε να δυναμώσει, να ενισχυθεί η οικονομία της. Ωστόσο, δεν έχουμε τη δυνατότητα να αυξήσουμε τις δημόσιες επενδύσεις, τη στιγμή που τις έχουμε τόσο ανάγκη. Έτσι επιχειρούμε να παίξουμε με άλλες μεταβλητές, πέρα από τους θεσμούς. Μετά από 2-3 χρόνια, τα αποτελέσματα είναι απτά και δεν είναι δυνατόν να πει κάποιος ότι η πολιτική μας οδήγησε στην καταστροφή. Αντίθετα, τα αποτελέσματα είναι πολύ θετικά σε σχέση με το μέσο όρο των ευρωπαϊκών χωρών.

Στις προσεχείς εκλογές θα παρακολουθήσουμε μια μείωση όλων των προοδευτικών δυνάμεων, εκτός από την Ανυπότακτη Γαλλία και το Μπλόκο. Πώς θα μπορέσει αυτή η πορεία να αντιστραφεί;
Πραγματικά δεν γνωρίζω, θα περιμένουμε να δούμε, γιατί έχουν εμφανιστεί νέες προοδευτικές δυνάμεις σε ορισμένες χώρες που δεν έχουν ακόμα εκπροσωπηθεί στο ευρωκοινοβούλιο. Συνεπώς, δεν γνωρίζω ποιο θα είναι το αποτέλεσμα. Πιθανότατα αυτές οι δυνάμεις συνολικά να βγουν ενισχυμένες. Σε κάθε περίπτωση θεωρώ πως είναι ανάγκη να είμαστε σαφείς. Δεν μπορούμε να πάμε στις εκλογές με θέσεις συμβιβασμού. Βρίσκεται σε εξέλιξη μια πολιτική σύγκρουση σε όλους τους τομείς. Θα πρέπει να είμαστε σαφείς και να αναδείξουμε μια ισχυρή πολιτική ταυτότητα, ώστε οι πολίτες να μπορέσουν να δουν τις διαφορετικές μας προτάσεις. Πρόκειται για πρόβλημα δημοκρατίας να έχει ο καθένας το δικαίωμα επιλογής μεταξύ διαφορετικών προτάσεων. Όταν αναφέρομαι σε αυτό το ζήτημα (της σαφήνειας), δεν θέλω σε καμία περίπτωση να πω πως δεν υπάρχουν αντιφάσεις μεταξύ της πολιτικής ταυτότητας και του ανοίγματος της συζήτησης για τις συγκλίσεις. Σήμερα είναι ανάγκη, περισσότερο από χθες, οι πολιτικές συγκλίσεις, γιατί οι διαχωριστικές γραμμές έχουν μετατοπιστεί.

Συμφωνία στους κοινούς στόχους

 

 

 

 

 

 

 

 

Για να γνωρίσουμε την ταυτότητα του Μπλόκου, πώς ορίζετε τις διαφορές σας με το Σοσιαλιστικό Κόμμα; Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ του ΣΚ, του Μπλόκου και της Συμμαχίας του ΚΚ Πορτογαλίας-Πράσινων;
Έχουμε κάνει μια συμφωνία. Πιστεύω σ΄ ένα ποσοστό 15%-20% των προβλημάτων, έχουμε κοινούς στόχους. Έτσι έχουμε την πλειοψηφία να ψηφίσουμε τον προϋπολογισμό, σ’ ένα γενικότερα δύσκολο πλαίσιο. Αυτό το πρόγραμμα έχει ασφαλώς τη σφραγίδα του ΣΚ, παρά των άλλων δυνάμεων, με βάση το συσχετισμό δυνάμεων. Υπάρχουν ισχυρές διαφωνίες μεταξύ των κομμάτων. Το ΣΚ δεν θέλει να αμφισβητήσει και μάλιστα να ασκήσει κριτική στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τις συνθήκες. Υποστηρίζει την άποψη ότι μπορούμε να συνεχίσουμε με δεδομένο αυτό το πλαίσιο και τις συνθήκες. Η αλήθεια είναι ότι αυτό που κάναμε τα τελευταία χρόνια στην Πορτογαλία, είναι ακριβώς το αντίθετο. Εάν δεχόμασταν τις συστάσεις των Βρυξελλών, δεν θα μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα, στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής συμμαχίας. Ταυτόχρονα, το Μπλόκο έχει μια οπτική στη διεθνή πολιτική που είναι πιο κοντά σ΄ αυτή του ΣΚ, παρά του KK Πορτογαλίας, με το οποίο έχουμε σημαντικές διαφορές. Δεν στηρίζουμε το καθεστώς της Βενεζουέλας, της Αγκόλα (Λαϊκή Δημοκρατία της Αγκόλα), δεν έχουμε σχέση με την Κίνα, την Κούβα. Σε αυτό το πλαίσιο έχουμε βαθιές διαφορές με το ΚΚ στο ζήτημα της νομισματικής πολιτικής. Το ΚΚΠ έχει ταχθεί υπέρ της εξόδου από το ευρώ και την ΕΕ, ενώ εμείς, αν και δεν έχουμε καμία ελπίδα μέσα στο σημερινό ευρωπαϊκό πλαίσιο, αγωνιζόμαστε για την αλλαγή της ευρωπαϊκής πολιτικής, της νομισματικής. Δεν πιστεύουμε ότι οι συνθήκες δίνουν λύση στο σύνολο της ΕΕ.

Πράγματι, μετά την ελληνική κρίση, εσείς προσωπικά ως συντονίστρια του Μπλόκου και οικονομολόγοι σας, εκφράσατε απόψεις πολύ κοντά σ΄ αυτές του ΚΚΠ για το ευρώ και το σενάριο για την έξοδο από το ευρώ. Ποια είναι η άποψή σας και ποια η θέση του κόμματός σας; Το σύνθημα «καμία θυσία για το ευρώ» είναι ακόμα επίκαιρο;
Οι θέσεις μας δεν έχουν αλλάξει. Υπάρχει μια διαφορά να λες «θέλουμε την έξοδο από το ευρώ» και «δεν θέλουμε να αποδεχθούμε τις αλλεπάλληλες θυσίες για το ευρώ». Πρόκειται για μια διαφορά πολύ σημαντική, πολιτικά, σ΄ αυτό το ζήτημα. Η πολιτική των ευρωπαϊκών θεσμών απέναντι στην Ελλάδα ήταν μια σκληρή πολιτική για να την οδηγήσουν στην έξοδο από το ευρώ και την ΕΕ, με ένα βαρύ λογαριασμό στις πλάτες των ελλήνων πολιτών, χωρίς καμία συμβολή των ευρωπαϊκών θεσμών. Σε αυτό το πλαίσιο της άμεσης σύγκρουσης, θα πρέπει να υπενθυμίσουμε πως για την Πορτογαλία και τις περιφερειακές οικονομίες, το ευρώ ήταν συνώνυμο των τεράστιων μακροοικονομικών διαφορών. Για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια σημειώνεται μια τάση σύγκλισης της οικονομίας της χώρας μας με τις οικονομίες των ευρωπαϊκών χωρών στο πλαίσιο του ευρώ. Και αυτή η εξέλιξη οφείλεται στις κοινωνικές πολιτικές και στην αύξηση των μισθών και όχι στην ευθυγράμμιση με τη νομισματική πολιτική. Όλος ο κόσμος, ακόμα και οικονομολόγοι της δεξιάς, γνωρίζουν ότι το ευρώ είναι μια καταστροφή. Ορισμένοι οικονομολόγοι θεωρούν ότι το ενιαίο νόμισμα δεν μπορεί με τη σημερινή του αρχιτεκτονική να συνεχίσει έτσι για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ακόμα και αυτοί που υποστηρίζουν το ευρώ, θεωρούν πως πρόκειται για ένα θαύμα που έχει επιζήσει μετά από αυτές τις ανισορροπίες. Συνεπώς, το ερώτημα σήμερα είναι: υπάρχει η πολιτική βούληση να αλλάξει η νομισματική πολιτική της ΕΕ;

Ευρωπαϊκή λύση για το χρέος

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Παρατηρείται μια ανάκαμψη στην Πορτογαλία. Παρ΄ όλα αυτά, το δημόσιο χρέος παραμένει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Υπάρχει περιθώριο σήμερα να βελτιωθεί αυτή η κατάσταση και να ξελασκάρει η θηλιά του χρέους της Πορτογαλίας;
Το χρέος της χώρας πέρασε από το 58% το 1994 στο 130% το 2012 και τώρα είναι περίπου στο 119%, έχει πέσει 10 μονάδες τα τρία τελευταία χρόνια. Και αυτό οφείλεται στην οικονομική ανάκαμψη, η οποία οφείλεται στην αύξηση των μισθών. Το χρέος, όμως, αυτό παραμένει και είναι αβάσταχτο για την Πορτογαλία και για πολλές χώρες της περιφέρειας. Πιστεύω πως δεν μπορεί να υπάρξει μια μονομερή διαπραγμάτευση του χρέους, αλλά μόνο μια λύση που συμμερίζονται όλες οι χώρες που βρίσκονται στην ίδια κατάσταση. Θα πρόκειται για μια ευρωπαϊκή λύση, δεν υπάρχει εθνική λύση, είναι αδύνατο να πληρωθεί το χρέος. Το ύψος των τόκων που πληρώνει κάθε χρόνο η χώρα είναι μεγαλύτερο από το ποσό που διατίθεται από τον προϋπολογισμό της Πορτογαλίας για την υγεία. Βρίσκεται στην πρώτη θέση των δαπανών του προϋπολογισμού, διπλάσιο από το ποσό για την παιδεία. Έτσι είμαστε υποχρεωμένοι να έχουμε υπερβολικά πρωτογενή πλεονάσματα 3%. Μιλάμε για ένα κόστος πολύ υψηλό για την οικονομία μας (…) Δεν είναι καθόλου ρεαλιστικό να διατηρήσουμε τις δημόσιες επενδύσεις σ΄ ένα τόσο χαμηλό επίπεδο. Δεν είναι ανάγκη να είναι κάποιος οικονομολόγος για να καταλάβει ότι αυτή η εξίσωση δεν μπορεί να λυθεί και έτσι υποθηκεύουμε το μέλλον μας.

Ο πρόεδρος της Πορτογαλίας υποστηρίζει ότι η πολιτική σταθερότητα της χώρας είναι το αντίδοτο στο λαϊκισμό. Εσείς σε συνέντευξή σας υποστηρίξατε πως το Μπλόκο δεν είναι λαϊκιστική δύναμη. Πως ορίζεται το κόμμα σας;
Είμαστε μια δύναμη που θέλει να είναι λαϊκή και όχι λαϊκιστική. Είναι αλήθεια ότι ο τρόπος που λειτουργούμε μέχρι τώρα, μας διαφοροποιεί σαφώς από την άκρα δεξιά. Εντούτοις η «κρίση», μια κρίση που αφορά, κυρίως, σήμερα την «προσφυγική κρίση», έχει παράξει αποτελέσματα. Ωστόσο, εμείς δεν έχουμε πρόβλημα με το μεταναστευτικό (…) Το πρόβλημα, όμως, είναι άλλο. Εμείς, ένα κόμμα της αριστεράς με μια αριστερή πολιτική, λόγω της συνεργασίας με την κυβέρνηση, θεωρούμαστε υπεύθυνοι για το ρόλο του κράτους. Υπερασπιζόμαστε σταθερά τα κοινωνικά, τα περιβαλλοντικά και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Γνωρίζω ότι μεταξύ των φίλων μας ορισμένοι έχουν κάποια διαφορετική άποψη για το λαϊκισμό.

Το Ευρωκοινοβούλιο να συμβάλει στη λύση στη Βενεζουέλα

Αναφέρατε ότι διαφωνείτε με το ΚΚ Πορτογαλίας στο ζήτημα της Βενεζουέλας. Στο Ευρωκοινοβούλιο και στην Εθνική Βουλή ψηφίσατε κατά της αναγνώρισης του Χουάν Γκουαϊδό. Τελικά ποια είναι η θέση σας; Επειδή φαίνεται πως έχετε πάρει μια θέση που παίζεται αρκετά στα μίντια…
Ψήφισα κατά και θα μπορούσα να ψήφιζα πάντα κατά, γιατί δεν μπορεί να αποφευχθεί μια τραγωδία με μια συμφωνία τέτοιας μορφής. Το ευρωκοινοβούλιο δεν έχει καμία νομιμότητα να στηρίξει τον αυτοανακηρυχθέντα πρόεδρο. Οφείλει να συμβάλει για μια πολιτική λύση μέσω του διαλόγου. Ο ρόλος του δεν είναι να παίρνει θέση υπέρ του ενός ή του άλλου. Θεωρώ ότι πρόκειται για ένα μεγάλο λάθος του Ευρωκοινοβουλίου και των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, συνεπώς και της πορτογαλικής κυβέρνησης. Σ΄ αυτή την κατάσταση υποστηρίζω τη θέση του ΟΗΕ, δεν στοιχίζομαι πίσω από τον Μπολσονάρο και τον Τραμπ. Θα πρέπει να σεβαστούμε τη δημοκρατία, είναι ο μόνος τρόπος να κερδίσει το ευρωκοινοβούλιο το σεβασμό. Θα πρέπει να σεβαστούμε την δημοκρατία σε κάθε περίπτωση σε όλες τις χώρες του κόσμου. Δεν έχουμε καμία ευθύνη να αποφασίζουμε εμείς ποιος θα είναι ο πρόεδρος της Βενεζουέλας. Ο λαός της είναι υπεύθυνος να αποφασίσει. Προσωπικά δεν υποστήριξα ποτέ τον Μαδούρο, δεν μπορεί όμως να υπάρξει απάντηση σε μια κοινωνική, οικονομική τραγωδία και την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με ένα τέτοιο λάθος που μπορεί να κάνει ακόμα πιο δύσκολη τη σημερινή σύγκρουση.

Θα έχει κάποιες συνέπειες στην «geringonca» συμμαχία των κομμάτων της αριστεράς στην Πορτογαλία;
Όχι, επειδή εμείς έχουμε μια συμφωνία πάνω σε συγκεκριμένα ζητήματα. Για όλα τα υπόλοιπα συνεχίζουμε να έχουμε τις αντιπαραθέσεις μας. Για παράδειγμα, είχαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για την ευθανασία στην Πορτογαλία. Το ΚΚ Πορτογαλίας ήταν κατά, το ΣΚ και το Μπλόκο ήταν υπέρ. Για πολλά ζητήματα συνεχίζουμε την πολιτική μας συζήτηση. Η επιτυχία της Συμμαχίας θεμελιώθηκε κυρίως στη συμφωνία της αναγνώρισης των διαφωνιών μας. Αυτός είναι ο κανόνας. Γνωρίζουμε ήδη ότι σε πολλά ζητήματα δεν συμφωνούμε. Γι΄ αυτό, συνεπώς, είμαστε εδώ με υπευθυνότητα, ισχυρή θέληση, για να σεβαστούμε τη συμφωνία που έχουμε υπογράψει και ο αγώνας συνεχίζεται.