ΓΑΛΛΙΑ: Η πρώτη εκλογική μάχη μετά την καραντίνα

Σήμερα οι γάλλοι ψηφοφόροι θα βρεθούν και πάλι μπροστά στις κάλπες για τον β΄ γύρο των δημοτικών εκλογών. Οι εκλογές αυτές θα μείνουν στην ιστορία, σύμφωνα με αναλυτές, γιατί γίνονται 3 μήνες μετά τον α΄ γύρο σε συνθήκες αβεβαιότητας. Μετά τις 15 Μαρτίου πολλά πράγματα έχουν αλλάξει δραματικά με την υγειονομική κρίση, την καραντίνα και την επερχόμενη οικονομική και κοινωνική κρίση και με ό,τι συνεπάγεται αυτή.
Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας και η κυβέρνηση όλο αυτό το διάστημα κυβερνούσαν με διατάγματα. Οι πολίτες έδειξαν παραδειγματικό αίσθημα ευθύνης αυτή την περίοδο, παραμένοντας στα σπίτια τους. Η υγειονομική κρίση έφερε στην επιφάνεια τις μεγάλες ελλείψεις και τα αδιέξοδα των νεοφιλελεύθερων πολιτικών σε ό,τι αφορά τον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών, ιδιαίτερα στο κοινωνικό και τοπικό επίπεδο με τις ιδιωτικοποιήσεις και τη διάλυση των υπηρεσιών σε περιφερειακό επίπεδο. Οι ελλείψεις αυτές εξανάγκασαν την κυβέρνηση Μακρόν – Φιλίπ να μιλήσει για την ανάγκη ενός νέου ισχυρού δημόσιου συστήματος υγείας. Όμως στο τελευταίο του τηλεοπτικό διάγγελμα ο πρόεδρος Μακρόν πριν λίγες ημέρες απέφυγε να αναφερθεί στο ζήτημα αυτό. Οι πολιτικές που εφαρμόζει βρίσκονται πάντοτε προς την ίδια κατεύθυνση της νεοφιλελεύθερης σκληρής πολιτικής. Μιας πολιτικής που βρίσκει ριζικά αντίθετους τους εργαζόμενους, όπως έδειξε και η μεγάλη κινητοποίηση στις 16 του μήνα των εργαζομένων στην υγεία.
Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, είναι αν αυτή η αντίθεση και η έντονη δυσαρέσκεια θα εκφραστεί στις κάλπες σήμερα ή οι πολίτες άνδρες και γυναίκες θα προτιμήσουν να παραμείνουν μακριά από τις κάλπες, όπως και στον α΄ γύρο που ψήφισε μόνο το 44,64% μια ημέρα πριν την καραντίνα στις 16 Μαρτίου.

Ηχηρό μήνυμα

Ωστόσο, όσοι πήγαν τότε και ψήφισαν έστειλαν ένα ηχηρό μήνυμα προς την κυβέρνηση Μαρκόν – Φιλίπ. Οι τεχνοκράτες επιχείρησαν να μειώσουν τη σημασία της ψήφου, μιλώντας για τοπικού χαρακτήρα ψήφο. Τα γεγονότα και τα αποτελέσματα στις περιφέρειες, αλλά και στις μεγάλες πόλεις τους διαψεύδουν, όπως στο Παρίσι, όπου η υποψήφια του Μακρόν Αβιές Μπιζόν βρέθηκε στην τρίτη θέση με 17,5% και έτσι δεν ελπίζει τίποτα σε αυτές τις εκλογές, προσβλέπει όμως σ’ εκείνες του 2024! Στον β΄ γύρο το κόμμα του Μακρόν είναι υποχρεωμένο να πραγματοποιήσει λευκό γάμο με τη συντηρητική παράταξη, τους ρεπουμπλικάνους για να σώσει ό,τι μπορεί να σωθεί.
Οι συντηρητικοί, βέβαια δεν έχουν κανένα λόγο να αρνηθούν αυτό το γάμο αφού στον α΄ γύρο κατόρθωσαν να συγκρατήσουν ένα μεγάλο μέρος των δυνάμεών τους. Την ικανοποίησή του για τα αποτελέσματα εξέφρασε και το ΣΚ, που ξανακέρδισε πολλούς δήμους. Τους περισσότερους με το σχήμα της Ενωμένης Αριστεράς, δηλαδή με τη συνεργασία των κομμουνιστών, σοσιαλιστών και σε ορισμένες περιπτώσεις και των οικολόγων.
Τρίτη πολιτική δύναμη στην τοπική αυτοδιοίκηση αναδείχθηκε το Γαλλικό ΚΚ, που όχι μόνο διατήρησε τους παλιούς δήμους, αλλά ξανακέρδισε και νέους. Εξέλεξε πάνω από 1.500 δημοτικούς συμβούλους και πάνω από 100 δημάρχους με άνω των 3.500 κατοίκων. Θεωρεί δε εφικτό να κερδίσει 67 δήμους με πάνω 10.000 κατοίκους.
Οι κρίσιμες εκλογικές μάχες
Το ενδιαφέρον της σημερινής εκλογικής αναμέτρησης επικεντρώνεται φυσικά στο Παρίσι, όπου η επανεκλογή της Αν Ιντάλκο θεωρείται σχεδόν βέβαιη, με το 30% που κέρδισε στον α΄ γύρο με το σχήμα της Ενωμένης Αριστεράς [ΚΚ, ΣΚ κ.λπ.] Μετά και τη συγχώνευση με το ψηφοδέλτιο των Οικολόγων – Πράσινων, που είχαν κερδίσει το 7% στον α΄ γύρο, ενισχύεται ακόμα περισσότερο το ενδεχόμενο για την επανεκλογή της.
Στη Χάβρη, την πόλη των 110.000 κατοίκων, ο εκλογικός αγώνας παίρνει ένα άλλο συμβολικό πολιτικό χαρακτήρα, γιατί η αναμέτρηση θα γίνει ανάμεσα στον πρωθυπουργό Έντουαρντ Φιλίπ, που υπήρξε δήμαρχος της πόλης και κέρδισε
στον α΄ γύρο το 43,6%, και τον υποψήφιο δήμαρχο του ΓΚΚ, βουλευτή του κόμματος, που συγκέντρωσε το 35,9%. Πρόκειται για μια σκληρή μάχη, στην οποία έχει ριχθεί το βάρος και από τις δύο πλευρές. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, στις εκλογές αυτές κρίνεται η θέση του. Ο ίδιος απευθυνόμενος στους ψηφοφόρους του είπε πως το βλέμμα του είναι στραμμένο πάντα προς τη δημαρχία (έτσι καλύπτεται για κάθε ενδεχόμενο). Από την άλλη, ο Ζαν Πολ Λε Κοκ έχει τη στήριξη της αριστερής και οικολογικής αντιπολίτευσης. Μια ενδεχόμενη νίκη του θα ήταν ένα ηχηρό μήνυμα για την κυβέρνηση.
Στην Τουλούζη, τέταρτη πόλη σε πληθυσμό με 500.000 κατοίκους, το ψηφοδέλτιο «Αρχιπέλαγος των Πολιτών» που συσπειρώνει όλες τις δυνάμεις της αριστεράς, της οικολογίας και των κινημάτων, παρά τις επιθέσεις που δέχεται, έχει μια δυναμική. Μετά βέβαια και με τη συγχώνευση του ψηφοδελτίου της αριστεράς, που είχε πάρει στον α΄ γύρο το 18,5%, δείχνει να κερδίζει, σύμφωνα με δύο δημοσκοπήσεις.
Αυτή η εξέλιξη δεν είναι καθόλου ευχάριστη για το κατεστημένο της πόλης, που πότε μιλάει για «κόκκινο κίνδυνο» και πότε για τον «κίτρινο κίνδυνο», υπονοώντας τα «Κίτρινα Γιλέκα». Το καινούργιο που φέρνει αυτό το ψηφοδέλτιο, είναι η ανατροπή των παλιών παραδόσεων. Στο ψηφοδέλτιο συμμετέχουν εργαζόμενοι, μέλη των κοινωνικών κινημάτων, νέοι που αγωνίζονται κατά της ρατσιστικής βίας. Όλοι αυτοί, σύμφωνα με τον τοπικό Τύπο, βρίσκονται προ των πυλών του Capitolio. Αυτό, όμως, που πραγματικά φέρνει το ψηφοδέλτιο «Αρχιπέλαγος Πολιτών», είναι η δυνατότητα άσκησης πολιτικής με διαφορετικό τρόπο: με λαϊκές συνελεύσεις, τα τοπικά δημοψηφίσματα, το ανοικτό πανεπιστήμιο του πολίτη, την καταπολέμηση της ανεργίας κ.λπ.
Στη Μασσαλία η μάχη είναι δύσκολη, ο απερχόμενος δήμαρχος δεν είναι πάλι υποψήφιος, δεν εγκαταλείπει όμως τον αγώνα του, γιατί «δεν θέλει ο δήμος του να πέσει σε ανεύθυνα χέρια». Η πολεμική κατά του ψηφοδελτίου «Η Άνοιξη της Μασσαλίας» ξεπερνά κάθε όριο. Η πολεμική αυτή και η ανάγκη να αλλάξει η πόλη συσπείρωσε όλες τις δυνάμεις της αριστεράς και της Οικολογίας. Η Μισέλ Ρουμπιρά, προερχόμενη από τους Οικολόγους-Πράσινους εκτιμάται ότι έχει όλες τις προϋποθέσεις να διαδεχθεί τον νυν δήμαρχο και να αλλάξει τα πράγματα στην τοπική κοινωνία. Τελευταία συγχωνεύτηκε με το ψηφοδέλτιό της και το επίσημο ψηφοδέλτιο των Οικολόγων – Πράσινων, που πήραν στον α΄ γύρο το 8,9% των ψήφων.
Το πρόγραμμα του ψηφοδελτίου διαμορφώθηκε από τους ίδιους τους πολίτες. Τα κόμματα της αριστεράς συσπειρώθηκαν και βρέθηκαν στο πλευρό της Μισέλ Ρουμπιρά, από τον Φαμπιέν Ρουσέλ μέχρι και τον Μπενουά Αμόν. Εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε παρά τους περιορισμούς, τις δεσμεύσεις και τις θεμιτές φοβίες, ο προεκλογικός αγώνας δεν πήρε τις ολοκληρωμένες μορφές προεκλογικών συγκεντρώσεων, ωστόσο και παρά τη χρησιμοποίηση των νέων δυνατοτήτων επικοινωνίας, οι προσωπικές επαφές και συζητήσεις κρίθηκαν ως «αναντικατάστατες».

Ευκαιρία για συσπείρωση αριστεράς και οικολογίας

Τα τελευταία χρόνια ήταν δύσκολα εκλογικά για την αριστερά, με εξαίρεση τους Οικολόγους-Πράσινους που πήραν το 2019 στις ευρωεκλογές το 13,2%. Τα χαμηλά ποσοστά στις εκλογές είχαν τα αποτελέσματά τους (διασπάσεις, αλλά και συνθέσεις δημιουργίας νέων σχημάτων), καθώς και αλλαγές στις ηγεσίες των κομμάτων ΓΚΚ, Οικολόγων-Πράσινων και ΣΚ.
Οι σημαντικότερες αλλαγές, όμως, σημειώθηκαν στις πολιτικές αναλύσεις και κατευθύνσεις. Η αριστερά υιοθέτησε οικολογικές θέσεις και αντίστροφα οι οικολόγοι βλέπουν με άλλο μάτι τα κοινωνικά ζητήματα. Έτσι «με τις κοινοτικές εκλογές οι πράσινοι τοποθετούνται στην αριστερά», σύμφωνα με την κοινωνιολόγο Βανέσα Τζερόμ.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξαν παρεκκλίσεις και άστοχες συμμετοχές σε τοπικό επίπεδο. Το βασικό, όμως, είναι ότι έχουν διαμορφωθεί οι προϋποθέσεις να αποφευχθεί το ενδεχόμενο το 2022 στις προεδρικές εκλογές να βρεθούν οι γάλλοι ψηφοφόροι στο δίλημμα να επιλέξουν ανάμεσα στο δίδυμο Εμ. Μακρόν ή Μαρί Λεπέν, κι αυτό οφείλεται στις κινητοποιήσεις της κοινωνίας των πολιτών, τα κοινωνικά κινήματα, τα συνδικάτα και βέβαια τα ανοίγματα των κομμάτων της αριστεράς. Το αποτέλεσμα αυτών των πρωτοβουλιών ήταν η κοινή έκκληση των οργανώσεων με τίτλο «ποτέ πια έτσι».

Μ. Κοβάνης