Η ΕΕΣΣΤΥ μετά την αποκρατικοποίηση

Του Γιάννη Αντωνιάδη*

Την 1η Απριλίου το 100% του μετοχικού κεφαλαίου της Ελληνικής Εταιρείας Συντήρησης Σιδηροδρομικού Τροχαίου Υλικού (ΕΕΣΣΤΥ) μεταβιβάστηκε στην ΤΡΑΙΝΟΣΕ, θυγατρική της FSI, έναντι συνολικού τιμήματος 22 εκατ. ευρώ, ενώ η διοίκηση που είχε αναλάβει στις 29 Σεπτεμβρίου 2016 παραιτήθηκε.
Νέος πρόεδρος ανέλαβε ο Ernesto Sicillia, manager director της Trenitalia UK και μέλη οι Daniela Chiappini, Alessandro Bastone και Daria Anna De Dominocis, η οποία συμμετέχει ως μέλος και στο Δ.Σ. της ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας παρέμεινε ο Γιώργος Αναγνωστόπουλος, ενώ στο ΔΣ δεν προβλέπεται η συμμετοχή εκπροσώπου των εργαζομένων.
Η ΕΕΣΣΤΥ και η ΤΡΑΙΝΟΣΕ είναι πλέον οι δύο από τις πέντε ελληνικές σιδηροδρομικές εταιρείες, που έπαυσαν να βρίσκονται υπό τον έλεγχο του ελληνικού δημοσίου και ετέθησαν υπό τον έλεγχο της ιταλικής κρατικής σιδηροδρομικής εταιρείας FSI.
Για την ιστορία, σημειώνουμε ότι η ενιαία και δημόσια ιταλική σιδηροδρομική εταιρεία FSI τον Ιούνιο του 2000, ακολουθώντας Ευρωπαϊκή Οδηγία, μετατράπηκε σε Holding και χωρίστηκε σε δύο εταιρείες την Trenitalia, με αντικείμενο τις σιδηροδρομικές υπηρεσίες, και την Rete Ferroviana Italiana, με αντικείμενο τις σιδηροδρομικές υποδομές. Έκτοτε, η FSI, και μέχρι σήμερα, έχει εξαγοράσει αρκετές σιδηροδρομικές εταιρείες εκτός Ιταλίας, όπως τη γερμανική Netinera, την ολλανδική Qbuzz, τη βρετανική c2c, τις ελληνικές ΤΡΑΙΝΟΣΕ και ΕΕΣΣΤΥ και απασχολεί περί τους 75.000 εργαζομένους.
Στον ελληνικό σιδηρόδρομο οι συγκεκριμένες αποκρατικοποιήσεις αποφασίστηκαν υπό καθεστώς ωμού πολιτικού εκβιασμού και υπό τη δαμόκλειο σπάθη υψηλών επαπειλούμενων ευρωπαϊκών προστίμων. Η ΤΡΑΙΝΟΣΕ, ως γνωστόν, είχε χρηματοδοτηθεί κατά το παρελθόν και επί σειρά ετών, από τον ΟΣΕ. Και ο ΟΣΕ με τη σειρά του είχε χρηματοδοτηθεί από το ελληνικό κράτος, προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανάγκες των σιδηροδρομικών μεταφορών της χώρας. Οι απειλές από την ΕΕ για επιβολή ασύμμετρα υψηλών προστίμων προς το ελληνικό κράτος, βασίστηκαν στο επιχείρημα ότι οι κρατικές ενισχύσεις προς τον ΟΣΕ και την ΤΡΑΙΝΟΣΕ ήταν μη συμβατές προς την κοινοτική νομοθεσία. Όμως, οι δήθεν μη συμβατές με την κοινοτική νομοθεσία κρατικές ενισχύσεις προς τον ΟΣΕ και την ΤΡΑΙΝΟΣΕ, μετά τις αποκρατικοποιήσεις, μετατράπηκαν από την DGCom της ΕΕ σε συμβατές και τα τεράστια πρόστιμα (700 εκ. ευρώ για την ΤΡΑΙΝΟΣΕ και 12 δισ. ευρώ για τον ΟΣΕ) εξαφανίστηκαν.
Με τις συγκεκριμένες αποκρατικοποιήσεις στον ελληνικό σιδηρόδρομο ικανοποιήθηκαν πλήρως οι κυβερνητικές δεσμεύσεις έναντι των δανειστών. Ταυτόχρονα, η επικράτηση νεοφιλελεύθερων απόψεων, όχι μόνο στην κοινωνία, αλλά και σε πολιτικούς χώρους από τη Δεξιά μέχρι και την Αριστερά, συνετέλεσε ώστε οι αποκρατικοποιήσεις αυτές να γίνουν και κοινωνικά αποδεκτές, με ελάχιστες αντιδράσεις και αμελητέο πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση.

Οι κίνδυνοι παραμένουν

Παρά ταύτα, χωρίς το παραμικρό ίχνος ιδεοληψίας, αισθανόμαστε την ανάγκη να δηλώσουμε ότι δεν θεωρούμε αυτονόητο, ούτε συμμεριζόμαστε τις απόψεις του ΤΑΙΠΕΔ, που υποστηρίζουν ότι: «ο σιδηρόδρομός θα αποκτήσει νέα πνοή σε μια αγορά απελευθερωμένη και ανταγωνιστική», «με την αποκρατικοποίηση διασφαλίζεται η αναβάθμιση, ο ρόλος και η περαιτέρω ανάπτυξη της ΕΕΣΣΤΥ», «ο εκσυγχρονισμός και η αναβάθμιση των υποδομών της χώρας, μέσω των αποκρατικοποιήσεων, αποτελεί στρατηγική της Ελληνικής Δημοκρατίας».
Ο στόχος να γίνει ο ελληνικός σιδηρόδρομος βασικός μοχλός ανάπτυξης των μεταφορών στην χώρα πρέπει να παραμείνει ζωντανός.
Σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον, σε μια απελευθερωμένη αγορά, η παντελής απουσία ενός δημόσιου σιδηροδρομικού παρόχου και μιας δημόσιας επισκευαστικής σιδηροδρομικής βάσης, φοβούμαστε πως δεν μπορεί να συμβάλλει στην παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας.
Παραμένει θετικό πάντως το γεγονός ότι η υποδομή και το σιδηροδρομικό δίκτυο εξακολουθούν να βρίσκονται, προς το παρόν, υπό δημόσιο έλεγχο.
Στη νέα κατάσταση, η εξασφάλιση των θέσεων εργασίας, ο σεβασμός των εργασιακών σχέσεων, οι ασφαλείς συνθήκες εργασίας, θα πρέπει να γίνει κατανοητό σε όλους ότι αποτελούν υψηλές αξίες της ελληνικής κυβέρνησης.
Κάτω από δυσκολότερες εργασιακές συνθήκες, οι εργαζόμενοι σιδηροδρομικοί της ΕΕΣΣΤΥ καλούνται να συνεχίσουν τον αγώνα για τη βελτίωση της εργασιακής και οικονομικής τους κατάστασης, για έναν καλύτερο σιδηρόδρομο στην υπηρεσία του ελληνικού λαού.

*τ. πρόεδρος της ΕΕΣΣΤΥ