Η μόνη ρεαλιστική λύση για την άμεση διασύνδεση Αττικής-Κρήτης

admie

Κεντρικό σημείο της διαπραγμάτευσης στον τομέα των δημοσίων επιχειρήσεων είναι η συντεταγμένη επιλογή που εκφράστηκε την τελευταία τριετία για διατήρηση του δημόσιου ελέγχου επί των δικτύων. Η υπόθεση της ανατροπής της ιδιωτικοποίησης του ΑΔΜΗΕ, του Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας και μοναδικού ιδιοκτήτη και διαχειριστή των δικτύων υψηλής τάσης της χώρας, έλαβε συμβολικά στοιχεία ως μια από τις πρώτες μεγάλες νίκες στο πεδίο της διαπραγμάτευσης με τους Θεσμούς.
Η απάντηση στη θέση του νεοφιλελεύθερου μετώπου περί ανάγκης πλήρους ιδιωτικοποίησης των στρατηγικών δημόσιων επιχειρήσεων, καθώς αυτές δεν θα μπορούσαν να υλοποιήσουν τις απαραίτητες επενδύσεις σε υποδομές (στην περίπτωση του ΑΔΜΗΕ των διασυνδέσεων), είναι ένα νέο υβριδικό μοντέλο δημόσιας επιχείρησης, με κυρίαρχο τον ρόλο του Ελληνικού Δημοσίου και τη συμμετοχή Στρατηγικού Επενδυτή μειοψηφίας.

Αντιπαράδειγμα στην πράξη

Ο ΑΔΜΗΕ, ως η πρώτη ανατροπή ιδιωτικοποίησης, αποτελεί το τελευταίο έτος ένα αντιπαράδειγμα στην πράξη για το πως οφείλει να λειτουργεί μια επιχείρηση υπό δημόσιο έλεγχο. Είναι πρόδηλο πως η νησιωτικότητα, αυτή η ιδιαίτερη συνθήκη μέσα στην οποία λειτουργεί η ελληνική οικονομία, θα έπρεπε να ήταν στο επίκεντρο της στρατηγικής στόχευσης των προηγούμενων κυβερνήσεων από το 1990. Δεν ήταν. Επενδύσεις που έπρεπε να είχαν γίνει όλα αυτά τα χρόνια πρέπει να υλοποιηθούν σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα.
Η έμφαση από τη διοικητική ομάδα του ΑΔΜΗΕ έχει δοθεί στους εξής βασικούς άξονες για να επιτύχει το στρατηγικό της στόχο: επιτάχυνση και απλοποίηση των διαδικασιών, ψηφιακός μετασχηματισμός, διαφάνεια, διασφάλιση των εργασιακών σχέσεων, αλλά και ανανέωση του προσωπικού, με σκοπό την αξιοποίηση νέων επιστημόνων μέσω προσλήψεων. Τους τελευταίους μήνες ο ΑΔΜΗΕ προχώρησε στην άμεση ολοκλήρωση της «κολλημένης» διασύνδεσης Σύρου-Πάρου-Μυκόνου, στην άμεση συμβασιοποίηση της διασύνδεσης Πάρου-Νάξου-Μυκόνου και Άνδρου-Τήνου, στην επιτυχή ολοκλήρωση σε χρόνο ρεκόρ της προμήθειας του έργου Πελοπόννησος-Κρήτη, ενώ τους επόμενους μήνες ανατίθεται το δεύτερο κύκλωμα μεταξύ Λαυρίου-Σύρου που θωρακίζει τις Κυκλάδες και μια σειρά από έργα που θα αναβαθμίσουν το δίκτυο της Πελοποννήσου.
Αυτή ήταν η συνθήκη που επέτρεψε στην Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας την ανάθεση του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής στη νεοσυσταθείσα θυγατρική του ΑΔΜΗΕ εταιρεία ειδικού σκοπού «Αριάδνη Interconnection». Συγκεκριμένα συμφέροντα δείχνουν να αντιδρούν στην ανάθεση του τόσο κρίσιμου για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας έργου στον υπό δημόσιο έλεγχο ΑΔΜΗΕ, ενώ είναι σαφές πως η απόφαση της ΡΑΕ να αναθέσει στη θυγατρική του «Αριάδνη Interconnection» τη χρηματοδότηση και κατασκευή της διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής δεν συνεπάγεται σε καμία περίπτωση «σπάσιμο» του συνολικού Έργου Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Απεναντίας, εντάσσεται στον οδικό χάρτη που είχε χαραχθεί απο την κοινή απόφαση Διασυνοριακού Επιμερισμού του Κόστους του έργου (CBCA) που έλαβαν οι Ρυθμιστικές Αρχές Ενέργειας Ελλάδας και Κύπρου στις 10 Οκτωβρίου 2017.

Λογική συνέπεια

Η ανάθεση στην «Αριάδνη Interconnection» της διασύνδεσης ήταν λογική συνέπεια των γεγονότων που εξελίχθηκαν τους τελευταίους 12 μήνες. Μετά την υπογραφή της CBCA ακολούθησαν πολύμηνες διαπραγματεύσεις μεταξύ ΑΔΜΗΕ και Euroasia Interconnector Ltd, το περιεχόμενο των οποίων ήταν σε πλήρη γνώση της ΡΑΕ και των ευρωπαϊκών αρχών. Στις 12 Ιουλίου 2018, σε τρίτη κατά σειρά συνάντηση στην Αθήνα πιστοποιήθηκε απο την Κομισιόν οτι οι διαπραγματεύσεις αυτές είχαν περιέλθει σε αδιέξοδο με ευθύνη της εταιρείας Euroasia Interconnector Ltd. Αυτό συνέπεσε με τη διαπίστωση από τον ACER (σε έκθεση του Οργανισμού για την πρόοδο των έργων PCI με ημερομηνία 11.7.2018) ότι το σκέλος Κρήτη-Αττική του PCI —φορέας υλοποίησης του οποίου ήταν η Euroasia Interconnector— παρουσιάζει καθυστέρηση άνω των δυο ετών σε σχέση με το εγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα από ΡΑΕ και ΡΑΕΚ (δυνάμει της CBCA).
Με την τελευταία απόφασή της, η ΡΑΕ εφάρμοσε τις ρυθμίσεις που προβλέπουν δικαίωμα ανάληψης δράσης από την εκάστοτε αρμόδια εθνική ρυθμιστική αρχή σε διάστημα δυο μηνών από τη βεβαιωμένη από τον ACER μεγάλη καθυστέρηση ενός ‘Έργου Κοινού Ενδιαφέροντος. Συνεκτίμησε παράλληλα —ως εκ του ρόλου της όφειλε— τις δυσμενείς επιπτώσεις που μπορεί να έχει η καθυστέρηση αυτή για τον απρόσκοπτο εφοδιασμό της Κρήτης με ηλεκτρική ενέργεια. Στο πλαίσιο αυτό έκρινε ότι η εν λόγω καθυστέρηση θα πρέπει να αντιμετωπιστεί υπό συνθήκες έκτακτης ανάγκης καθώς συνδέεται άρρηκτα με την επάρκεια εφοδιασμού της Κρήτης.
Ο ΑΔΜΗΕ δεν θέτει σε αμφισβήτηση το πλαίσιο του PCI. Ο ΑΔΜΗΕ υπέγραψε σε χρόνο ρεκόρ μνημόνιο συνεργασίας με τον τότε project promoter του έργου, ώστε ο τελευταίος να προλάβει να καταθέσει άμεσα αίτημα χρηματοδότησης για το έργο Κύπρος-Κρήτη, άσχετα αν δεν το έπραξε για δικούς του λόγους. Επίσης, ο ΑΔΜΗΕ έχει αποδείξει ότι υποστηρίζει το PCI στην πράξη θέτοντας 200 εκατομμύρια ευρώ στη διάθεση του SPV για το Αττική-Κρήτη, η εκκίνηση του οποίου μπορεί να γίνει άμεσα και όχι εν ευθέτω χρόνω και όταν το επιτρέψουν οι τεχνικές εξελίξει,ς όπως ισχύει για το Κύπρος-Κρήτη, σύμφωνα με τους μεγάλους κατασκευαστές καλωδίων.
Οι ελληνικές αρχές από την πλευρά τους δια της κοινής απόφασης των ρυθμιστικών αρχών Ελλάδας και Κύπρου έχουν δεσμευτεί ότι οι Έλληνες πολίτες θα χρηματοδοτήσουν με 300 εκατομμύρια ευρώ από τους λογαριασμούς ρεύματος τη διασύνδεση της Κύπρου με την Ελλάδα. Συνεπώς ούτε ο ΑΔΜΗΕ ούτε ο βασικός του μέτοχος υπονομεύουν το PCI. Αντίθετα, το υπονομεύει όποιος δεν βρίσκει έγκαιρα τρόπο να το χρηματοδοτήσει και όποιος με γραφειοκρατικά προσκόμματα προσπαθεί να το περιπλέξει.

Δεν θα επωμιστούν κόστος οι καταναλωτές

Παραπλανητικός είναι και ο ισχυρισμός ότι τυχούσα απόφαση της Κομισιόν για απένταξη της διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής από το PCI (κάτι που είναι εξαιρετικά απίθανο να συμβεί) οδηγεί σε απώλεια της χρηματοδοτικής στήριξης από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο ΑΔΜΗΕ προς αποκατάσταση της αλήθειας διευκρινίζει ότι, στο υφιστάμενο PCI, η χρηματοδότηση από το ταμείο Connecting Europe Facility δεν θα κατευθυνθεί στο σκέλος Κρήτης-Αττικής, αλλά στο σκέλος Κρήτης-Κύπρου, όπως προκύπτει από τις αντίστοιχες μελέτες κόστους-οφέλους που έχουν ήδη εγκριθεί απο τις ρυθμιστικές αρχές. Ο λόγος είναι ότι η βιωσιμότητα του έργου εξετάζεται για το σύνολό του και τα σχετικά κονδύλια κατευθύνονται στο πιο αδύναμο τμήμα του.
Στην εξαιρετικά μικρής πιθανότητας περίπτωση που η αρμόδια Γενική Διεύθυνση του Επιτρόπου Ενέργειας αποφάσιζε να απεντάξει τη διασύνδεση Κρήτης-Αττικής από το PCI, ο ΑΔΜΗΕ θα αξιοποιούσε στο μέγιστο βαθμό τα προσήκοντα διαρθρωτικά κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ενωσης, που αποτελούν διαχρονικά βασική συνιστώσα για την υλοποίηση κάθε έργου του επενδυτικού του προγράμματος, με τελευταίο παράδειγμα τη διασύνδεση Πελοποννήσου-Κρήτης. Ο ισχυρισμός σχετικά με κόστος που δήθεν θα επωμιστούν οι καταναλωτές φτάνει στα όρια της γελοιότητας καθώς εκτός από την ευνοϊκότερη κοινοτική χρηματοδότηση, το κόστος του έργου είναι κατά πολύ μικρότερο από τα ΥΚΩ και τα πρόστιμα που θα πρέπει να πληρώσει η χώρα αν δεν υλοποιηθεί.

Ο ΑΔΜΗΕ έτοιμος,  αλλά με αξιόπιστους εταίρους

Ο ΑΔΜΗΕ επαναλαμβάνει ότι είναι έτοιμος να υλοποιήσει τη διασύνδεση Κρήτης-Αττικής με όποιο σενάριο και αν επιλεγεί τελικά απο την Κομισιόν και ότι είναι ανοιχτός σε διεθνείς συμπράξεις, αλλά με αξιόπιστους εταίρους. Η εταιρεία Euroasia Interconnector Ltd, πρώην φορέας υλοποίησης του συνόλου του PCI, φέρει την ευθύνη για την μεγάλη καθυστέρηση του έργου σε σχέση με τα αρχικά χρονοδιαγράμματα, αλλά και επιδεικνύει αδυναμία εύρεσης χρηματοδότησης, που τεκμαίρεται από την πρότασή της για μετοχικό κεφάλαιο….24.000 ευρώ στην εταιρεία ειδικού σκοπού που θα υλοποιήσει ένα έργο προϋπολογισμού της τάξης του 1 δισ. ευρώ !
Η Euroasia Interconnector Ltd προσπάθησε πέρυσι –ανεπιτυχώς— να πουλήσει μερίδιο της εταιρείας στη State Grid Corporation of China. Καμία παρέμβαση της Κομισιόν δεν έγινε όσο διαρκούσαν αυτές οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, ούτε υπονοήθηκε από τους κύκλους που σήμερα εξυφαίνουν τα σχετικά σενάρια κάποια «δυσανεξία» της ΕΕ έναντι των κινέζικων επενδύσεων. Επιπλέον, από την είσοδο της State Grid στο μετοχικό κεφάλαιο του ΑΔΜΗΕ, είναι εμφανές ότι δεν υπάρχει η παραμικρή προνομιακή μεταχείριση των κινέζικων εταιριών.
Μετά την επιχειρηματική αποτυχία να συνάψει συμφωνία με την State Grid, η Euroasia Interconnector Ltd. στράφηκε προς τον Διαχειριστή Μεταφοράς Ενέργειας του Βελγίου Elia. Ο Elia όμως, σύμφωνα με ενημέρωση που έχει ο ΑΔΜΗΕ από την πολύ συχνή επικοινωνία τους, σταμάτησε τη διαδικασία due diligence στην Euroasia Interconnector Ltd, όταν η ΡΑΕ αποφάσισε την ανάθεση του έργου στο SPV Αριάδνη Interconnection.
Ο ΑΔΜΗΕ διαμηνύει προς πάσα κατεύθυνση και κυρίως προς τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας, πολίτες και επιχειρήσεις, ότι η απόφαση της ΡΑΕ ουσιαστικά έχει ήδη λύσει το πρόβλημα. Ο Διαχειριστής ήδη επιταχύνει το έργο με τον τρόπο που το έκανε και στα υπόλοιπα έργα του το τελευταίο διάστημα και δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας παρά το θόρυβο που παράγεται τις τελευταίες δύο εβδομάδες.

Μάνος Μανουσάκης, Ιωάννης Μάργαρης, Ιάσων Ρουσόπουλος