Ιταλία: κάτι νέο γεννιέται;

Η Ιταλία, παλαιότερο πολιτικό εργαστήρι της αριστεράς και των κινημάτων, τελευταία μας απογοητεύει. Μοιάζει να έχει επιστρέψει στα χρόνια του φασισμού, όταν ομάδες μπαστουνοφόρων κυνηγούσαν τους κομμουνιστές και τους αριστερούς σε κάθε γωνιά της χώρας. Τώρα κυνηγάνε και πάλι αριστερούς και κομμουνιστές, αλλά ο κύριος εχθρός τους είναι οι πρόσφυγες και οι μετανάστες.
Ποιος θα το περίμενε, ότι μετά από τα χρόνια του μπερλουσκονισμού και μετά από τη μετάλλαξη του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ιταλίας, πάνω από το 30% των πολιτών της θα γύριζε πίσω στη σκοτεινή εποχή του Μουσολίνι;
Όμως όχι. Υπάρχει ακόμη δημοκρατική συνείδηση στη χώρα του Γκράμσι, του Τολιάτι και του Μπερλινγκουέρ.
Το Σάββατο 2 Μαρτίου 250.000 άνθρωποι πλημμύρισαν τους δρόμους του Μιλάνου, για να αποδείξουν ότι στη χώρα τους δεν υπάρχει μόνο μισαλλοδοξία και ρατσισμός, αλλά και ανθρωπιά και αλληλεγγύη. Βάδισαν χέρι-χέρι με τους μετανάστες, διατρανώνοντας την αντίθεσή τους στο μαύρο σύννεφο που απειλεί να καλύψει τον τόπο τους.
Στη διαδήλωση «People» ενάντια σε όλες τις διακρίσεις συμμετείχαν αντιρατσιστικές οργανώσεις, η Ένωση Αντιστασιακών, ΜΚΟ, το συνδικάτο CGil με το γενικό γραμματέα Μαουρίτσιο Λαντίνι, καθώς και ο γραμματέας του συνδικάτου Uil, Καρμέλο Μπαρμπαγκάλο, άνθρωποι του πολιτισμού και πολιτικά κόμματα της αριστεράς. Συμμετείχε ο δήμαρχος Μιλάνου, Τζουζέπε Σάλα, η πρώην πρόεδρος της Βουλής, Λάουρα Μπολντρίνι, ο νεοεκλεγμένος γενικός γραμματέας του Δημοκρατικού Κόμματος και περιφερειάρχης Λατίου Νικόλα Τζινγκαρέτι, ο Νικόλα Φρατοϊάνι από την Ιταλική Αριστερά, μέχρι και η πρώην υπουργός του Ριζοσπαστικού Κόμματος, Έμα Μπονίνο.
Γεννιέται σε πολλούς η ελπίδα για μια αφύπνιση της αριστερής ψυχής που απομένει μέσα στο Δημοκρατικό Κόμμα, τον κληρονόμο του μεγάλου Κομμουνιστικού Κόμματος της Ιταλίας.
Ο νέος γραμματέας, Νικόλα Τζινγκαρέτι, έπειτα από τη νίκη του με την άμεση ψήφο του «λαού» του Δ.Κ., με ένα εκατομμύριο εξακόσιες χιλιάδες ψήφους και σχεδόν 70%, υπόσχεται στροφή προς τα αριστερά, με την ελπίδα να πάρει πίσω τους ψηφοφόρους που εγκατέλειψαν το κόμμα του, ψηφίζοντας το Κίνημα 5 Αστέρων.
Είναι όμως έτσι;

Σύννεφα στην ελπίδα

Από τις αναλύσεις προκύπτει ότι το κοινό του αποτελείται από μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους, περισσότερο μορφωμένους, περισσότερο εύπορους. Λείπουν οι εργάτες, λείπουν οι νέοι. Το κόμμα έχει αλλάξει ανθρωπολογική σύνθεση.
Ο νέος γραμματέας και περιφερειάρχης Λατίου μιλάει σε Βορρά και Νότο ως υποψήφιος πρωθυπουργός, ελπίζοντας ότι από τη μια στιγμή στην άλλη η συμμαχία μεταξύ 5 Αστέρων και Λέγκας θα διαρραγεί και οι πολίτες που προτίμησαν αυτά τα δύο κόμματα, θα αντιληφθούν το «λάθος» τους.
Μιλάει για παραγωγικότητα στη βιομηχανία, για μείωση του κενού μεταξύ Βορρά- Νότου, για έργα υποδομών, για τον εκσυγχρονισμό των τρένων του Νότου και για την κατασκευή της γραμμής τρένων υψηλής ταχύτητας Τορίνο-Λιόν, που έχει μείνει με τα εργοτάξια κλειστά λόγω της αντίδρασης των 5 Αστέρων, που είχαν πρωτοστατήσει στον ακτιβισμό για να μην περάσει αυτή η γραμμή από περιοχές απείρου κάλλους, με τεράστιο περιβαλλοντικό κόστος. Όμως, η ΕΕ θα ζητήσει να επιστραφούν τα 800 εκατομμύρια ευρώ, με τα οποία χρηματοδότησε το έργο και οι πολίτες του Τορίνο είναι διχασμένοι.
Η αγορά εργασίας είναι καθηλωμένη, λέει ο Τζινγκαρέτι, ενώ η χώρα το 2019 θα είναι σε ύφεση, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ. «Τα πάντα αρχίζουν από την εργασία», τονίζει ο γραμματέας, και υπόσχεται θέσεις εργασίας για τους νέους που εγκαταλείπουν τη χώρα.
«Δεν έχουμε αυταπάτες, αλλά πρέπει να αλλάξουμε τα πάντα», είναι το μότο του.
Όμως, στο τηλεφώνημα του Τζουζέπε Κόντε και στο ερώτημα του Ντι Μάιο που θα ήθελε να υποστηρίξει το Δημοκρατικό Κόμμα στη Βουλή το νομοσχέδιο για τον εγγυημένο κατώτατο μισθό, απαντά: «Όχι πονηριές».
Συνεχίζεται, λοιπόν, η γραμμή Ρέντσι για μη συμμαχίες με το Κίνημα 5 Αστέρων. Ο Τζινγκαρέτι υπόσχεται να αλλάξει τα πάντα με τα ίδια υλικά. Με ένα πλήθος μεσαίων και ανώτερων στελεχών, που πριν ήταν με τον Ρέντσι και τώρα είναι φανατικοί υποστηρικτές του νέου γραμματέα. Πρόκειται για στελέχη που το μόνο μέλημά τους είναι να επανεκλεγούν. Το οργανόγραμμα του κόμματος δεν άλλαξε και μάλλον δεν θα αλλάξει και η γραμμή. Η ίδια ομάδα εξουσίας εξακολουθεί να διοικεί.

Με ποια βάση;

«Αρχίζουμε από τη βάση», λέει ο γραμματέας. Ναι, αλλά με ποια βάση;
Είναι αλήθεια ότι οι μεγάλες αλλαγές γίνονται με το κόμμα, αλλά μάλλον αργά το θυμήθηκε ο Τζινγκαρέτι. Είναι χρόνια που οι γερασμένες οργανώσεις του Δημοκρατικού Κόμματος είναι ανενεργές και ξυπνάνε λίγο από το λήθαργό τους μόνο όταν πρόκειται να υποστηρίξουν την αναρρίχηση κάποιου τοπικού στελέχους.
Οι οργανώσεις δεν θυμίζουν πια το χαρούμενο μελίσσι που έσφυζε από ζωή τον καιρό του Pci. Η διακυβέρνηση και η αλλαγή ιδεολογίας σκότωσε το κόμμα.
Από τα κείμενα του συνεδρίου δεν διαφαίνονται μεγάλες αλλαγές, ούτε κάποια ιδιαίτερη αυτοκριτική. Η ηγεσία δεν φαίνεται να έχει κατανοήσει ότι το Κίνημα 5 Αστέρων δημιουργήθηκε από την πολιτική του Δημοκρατικού Κόμματος και ήταν απάντηση σε αυτήν.
Τώρα, ίσως πράγματι κάποιοι ψηφοφόροι να επιστρέψουν, απογοητευμένοι από την αδυναμία του Κινήματος να υψώσει το ανάστημά του απέναντι στον Σαλβίνι. Όμως, η αλλαγή πορείας δεν είναι πολύ πιθανή.
Άλλη εναλλακτική δεν υπάρχει. Η αριστερά, εν όψει των ευρωεκλογών, είναι ακόμη πιο κατακερματισμένη, ακόμη πιο διχασμένη.
Ευτυχώς, υπάρχουν ακόμη τα κινήματα, σαν αυτό του Μιλάνου. Ας μην απελπιζόμαστε, παρόλο που θα είχαμε λόγους να το κάνουμε.
Κάτι μπορεί να γεννηθεί από αυτό.

Τόνια Τσίτσοβιτς