ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ: Δούρειος ίππος των εργολαβικών συμφερόντων

Του Κώστα Κάβουρα*

Στο Μυστρά του δήμου Σπάρτης πραγματοποίησε, στις 24-25 Οκτωβρίου 2018, η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας το έκτακτο συνέδριό της, με θέμα τον Εθνικό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων και την εφαρμογή των Περιφερειακών Σχεδίων.
Ένα θέμα κρίσιμο που δεν φάνηκε να συγκινεί την πλειοψηφία των ανθρώπων της Αυτοδιοίκησης, όπως έδειξε η χαμηλή συμμετοχή. Τη στιγμή μάλιστα που οι παραγόμενες ποσότητες αποβλήτων παραμένουν σταθερές αντί να μειώνονται, που η ανάκτηση υλικών μέσω της ανακύκλωσης παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα και σε ακόμη χαμηλότερα βρίσκεται η κομποστοποίηση οργανικών υλικών. Και όλα αυτά με υπαρκτό τον κίνδυνο της επιβολής ακόμη μεγαλύτερων κυρώσεων στη χώρα μας από την Ευρωπαϊκή Ένωση για αυτήν την χαώδη κατάσταση.
Το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι τη στιγμή που έχουμε ένα εξαιρετικά σημαντικό περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα που καλείται να αντιμετωπίσει η τοπική αυτοδιοίκηση, η ΚΕΔΕ μένει σε μια εξόφθαλμη προσπάθεια του προέδρου της να εκφράσει τον διακαή του πόθο για ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης των απορριμμάτων, μέσα από μία ακόμη αυτάρεσκη διοργάνωση. Πως αλλιώς να αιτιολογήσει κανείς την παρουσίαση του ΣΔΙΤ για την Πελοπόννησο από την ίδια την εταιρία ΤΕΡΝΑ, κάνοντας το συλλογικό φορέα της αυτοδιοίκησης Α’ βαθμού πλασιέ εργολαβιών και εργολάβων. Σε μία συγκυρία που όλη η διεθνής συζήτηση και η σχετική επιστημονική βιβλιογραφία αναφέρεται στην ανάγκη μετατόπισης από το γραμμικό μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης που είχε μέχρι σήμερα στο κυκλικό και στο μηδενισμό των παραγόμενων αποβλήτων, ο κ. Πατούλης που εσχάτως διεκδικεί και τη διοίκηση της Περιφέρειας Αττικής, από κοινού με τον Περιφερειάρχη Πελοποννήσου, κ. Τατούλη, θέλησαν να πλασάρουν τα τρία φαραωνικά εργοστάσια μέσω ΣΔΙΤ στην Πελοπόννησο με τις ελάχιστες εγγυημένες ποσότητες. Αν δηλαδή δεν παράγουμε όσα απόβλητα χρειάζονται, να πληρώνουμε επιπλέον για την ποσότητα που υπολείπεται, δημιουργώντας αντικίνητρα για την ανακύκλωση και φορτώνοντας τα επιπλέον βάρη στους πολίτες μέσω των ανταποδοτικών τελών.
Ο κ. Πατούλης σε αυτό το συνέδριο μας θύμισε τη βαθιά του εκτίμηση προς το μεγάλο κατασκευαστικό κεφάλαιο, υπερθεματίζοντας υπέρ της λύση των ΣΔΙΤ, αποκαλύπτοντας έτσι και το σχέδιο του για την Αττική. Διάνθησε μάλιστα αυτή την επιχειρηματολογία με την αποποίηση ευθυνών του Α’ βαθμού αυτοδιοίκησης για τη μη υλοποίηση των τεθέντων στόχων.
Στην πραγματικότητα, η σύγκρουση που βρίσκεται σε εξέλιξη στο χώρο της Αυτοδιοίκησης αφορά το αν θα έχει τον έλεγχο στη διαχείριση των απορριμμάτων και αν τελικά θα καρπώνεται τον παραγόμενο πλούτο από αυτά ο δημόσιος ή ο ιδιωτικός τομέας.
Κανείς δεν παραγνωρίζει τις γραφειοκρατικές δυσκολίες που παρουσιάζονται, αλλά η μέχρι τώρα ανεπάρκεια των δήμων να υλοποιήσουν τους εθνικούς στόχους που οι ίδιοι έχουν εξειδικεύσει στα τοπικά σχέδια είναι εξόφθαλμη. Το ίδιο και η αδυναμία απορρόφησης των σχετικών κονδυλίων —άνω του 1 δισ. ευρώ— για τη δημιουργία όλων των απαραίτητων υποδομών, απόκτηση κατάλληλων μέσων, εκπόνηση προγραμμάτων κ.α.
Η διασφάλιση, λοιπόν, του δημόσιου χαρακτήρα της διαχείρισης των απορριμάτων είναι επιβεβλημένη. Το ίδιο και η άμεση μετάβαση σε ένα αποκεντρωμένο μοντέλο που θα λειτουργεί στη βάση των αρχών της εγγύτητας, θα στηρίζεται στην πρόληψη, που θα είναι σε θέση να πιάνει τους ενωσιακούς στόχους, ελαχιστοποιώντας τις ποσότητες που πηγαίνουν προς ταφή.
Για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι χρειάζεται δουλειά, αποφασιστικότητα και κυρίως αποτελεσματικότητα. Κι αυτό γιατί οποιαδήποτε αδυναμία γίνεται πεδίο εκμετάλλευσης από τους δούρειους ίππους των εργολαβικών συμφερόντων, που παραφυλάνε να γυρίσουν τη χώρα μας χρόνια πίσω.

* Ο Κώστας Κάβουρας είναι οικονομολόγος, δημοτικός σύμβουλος Ιλίου και επικεφαλής της δημοτικής κίνησης «Αλληλέγγυα Πόλη».