Κινηματογράφος

«ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΝΟΣ ΧΑΜΕΝΟΥ ΚΟΡΙΤΣΙΟΥ»
Η πορεία προς την προσωπική απώλεια

Επιμέλεια: Στράτος Κερσανίδης

Το 1929, στη Γερμανία, σήμανε την απαρχή της ραγδαίας αύξησης των οπαδών του Χίτλερ και του ναζιστικού κόμματος. Από τη γενικότερη κατάσταση δεν θα μπορούσε να μην επηρεαστεί ο κινηματογράφος, ο οποίος κατέγραφε τα όσα συνέβαιναν στη γερμανική κοινωνία. Μέσα σε ένα γενικότερο κλίμα πεσιμισμού, ο Γκεόργκ Βίλχελμ Παμπστ μετέφερε στον κινηματογράφο το βιβλίο «Ημερολόγιο ενός χαμένου κοριτσιού», το οποίο έγραψε η Μαργκαρέτε Μπέμε και πρωτοκυκλοφόρησε το 1905. Η κεντρική ηρωίδα του Παμπστ, η Θύαμις Χένινγκ, αποτελεί μια τραγική ηρωίδα η οποία δέχεται το ένα χτύπημα πίσω από το άλλο. Μια ηρωίδα η οποία θα μπορούσε να ειδωθεί ως η ίδια η χώρα.
Η Θύαμις Χένινγκ ανακαλύπτει πως η οικονόμος της οικογένειας, η Ελισάβετ, αναγκάζεται να εγκαταλείψει το σπίτι τους μετά την αποκάλυψη πως ο φαρμακοποιός πατέρας της την άφησε έγκυο. Την ίδια μέρα το πτώμα της κοπέλας καταλήγει στο φαρμακείο και όλοι μιλούν για αυτοκτονία. Στις απορίες της Θύαμις δέχεται να απαντήσει ο βοηθός του πατέρα της, Μάινερτ, ο οποίος όμως την αποπλανά και την αφήνει έγκυο. Η οικογένειά της την πιέζει να τον παντρευτεί, αλλά εκείνη αρνείται επειδή δεν τον αγαπά. Έτσι καταλήγει στο αναμορφωτήριο ενώ το μωρό της καταλήγει στα χέρια μιας μαίας. Στο μεταξύ ο φίλος της, κόμης Όσντορφ, διώχνεται από τον πλούσιο θείο του επειδή ο τελευταίος τον θεωρεί ανίκανο. Η Θύαμις ζητά από τον Όσντορφ να μεσολαβήσει ώστε να γυρίσει πίσω στον πατέρα της αλλά εκείνος έχει ξαναπαντρευτεί με τη βοηθό του Μέτε, η οποία αντιδρά. Έτσι μην αντέχοντας στο καταπιεστικό περιβάλλον του αναμορφωτηρίου, η Θύαμις μαζί με τη φίλη της Έρικα δραπετεύουν με τη βοήθεια του Όσντορφ. Όταν αναζητά το μωρό της, της λένε πως έχει πεθάνει. Μετά από αυτό αναζητά την Έρικα, η οποία εργάζεται σε ένα πορνείο, κι έτσι και η Θύαμις θα καταλήξει πόρνη. Παρά τα βάσανα όμως και τις κακοτυχίες, τίποτε δεν την αγγίζει καθώς η ομορφιά της παραμένει μοναδική και τίποτε δεν μπορεί να την «λερώσει».
Επανέρχομαι στο βιβλίο επάνω στο οποίο βασίστηκε ο Παμπστ για να γυρίσει την ταινία. Αν και σήκωσε θύελλα αντιδράσεων όταν κυκλοφόρησε, έκανε μεγάλη αίσθηση λόγω της τολμηρότητάς του και των ταμπού που έθιγε. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1920, δηλαδή όταν γυρίστηκε η ταινία, είχε πουλήσει πάνω από 1.200.000 αντίτυπα. Λέγεται μάλιστα πως επρόκειτο για το πραγματικό ημερολόγιο μιας γυναίκας η οποία αναγκάστηκε να γίνει πόρνη.
Ο Γκέοργκ Βίλχελμ Παμπστ βρήκε στο πρόσωπο της Λουίζ Μπρουκς την ιδανική ερμηνεύτρια για το ρόλο της Θύαμις. Ο ίδιος ο σκηνοθέτης κινηματογραφεί με ξεχωριστή δεξιοτεχνία δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα κοντινά πλάνα και στα βλέμματα των ηρώων. Ένας μεγάλος σκηνοθέτης συναντιέται με μια εμβληματική ερμηνεύτρια σε μια ταινία η οποία διατηρεί την υψηλή καλλιτεχνική της αξία παρά το γεγονός πως συμπλήρωσε τα 90 της χρόνια.
Ο Παμπστ αναδεικνύει μέσα από την τραγική ιστορία της ηρωίδας του, τις κοινωνικές συνθήκες της εποχής, τις αγωνίες και τους φόβους μιας ολόκληρης χώρας η οποία έχοντας βγει από μια μεγάλη περιπέτεια ετοιμαζόταν να βυθιστεί σε μια ακόμα χειρότερη, όπως τελικά αποδείχτηκε.

strakersan@gmail.com
kersanidis.wordpress.com

 

«ΟΡΦΕΑΣ ΚΑΙ ΕΥΡΥΔΙΚΗ»
Παραλλαγή του Μύθου

Τριάντα χρόνια μετά από το «Αίμα του ποιητή», ο εμβληματικός αβανγκαρντίστας καλλιτέχνης, Ζαν Κοκτό, συνεχίζει με το δεύτερο μέρος της ορφικής τριλογίας του. Ο Κοκτό μεταφέρει στη σύγχρονη εποχή, στο 1950 συγκεκριμένα, χρονιά που γυρίστηκε η ταινία, τον αρχαιοελληνικό μύθο του Ορφέα.
Διάσημος ποιητής ο Ορφέας, όταν πεθαίνει η γυναίκα του Ευρυδίκη αποφασίζει να την ακολουθήσει στον Κάτω Κόσμο. Εκεί καταφέρνει να πείσει το Θάνατο, να του επιτρέψει να πάρει ξανά πίσω στη Ζωή την Ευρυδίκη. Όμως με έναν όρο. Ενώ θα επιστρέφουν στον κόσμο των ζωντανών ο Ορφέας δεν πρέπει να γυρίσει πίσω να την κοιτάξει. Όμως δεν θα τα καταφέρει, θα γυρίσει να κοιτάξει την Ευρυδίκη κι εκείνη θα πεθάνει οριστικά. Τότε ο Ορφέας κυνηγημένος από τις Μαινάδες θα πεθάνει κι αυτός.
Ο Κοκτό κάνει μια παραλλαγή του μύθου, καθώς στην περίπτωσή του ο Ορφέας γοητεύεται από τη Θάνατο, ο οποίος έχει τη μορφή γυναίκας και παραμελεί τη γυναίκα του, Ευρυδίκη. Η Γυναίκα-Θάνατος, ερωτευμένη κι αυτή με τον Ορφέα, σκοτώνει την Ευρυδίκη. Εκείνη έχοντας αντιληφθεί πως έχει χάσει την αγάπη του άντρα της, τον αναγκάζει να την κοιτάξει για να πεθάνει. Ο Ορφέας θέλοντας να συναντήσει την αγαπημένη του Γυναίκα Θάνατο, σκοτώνεται. Όμως η τελευταία καταλαβαίνει πως όλα αυτά είναι μάταια κι έτσι χαρίζει τη ζωή και στους δύο, κάνοντας τους να ξεχάσουν τα πρόσφατα γεγονότα.
Μια αλληγορική προσέγγιση του γνωστού μύθου από τον Ζαν Κοκτό, τον οποίο ο πολυσχιδής καλλιτέχνης παρουσιάζει σαν θρίλερ! Ταυτόχρονα όμως και μια διεισδυτική σάτιρα της κοινωνίας και του σύγχρονου γραφειοκρατικού κράτους. Μια ευφυέστατη δημιουργία από έναν ευφυή καλλιτέχνη, που αποτελεί αριστούργημα της 7ης Τέχνης.

Σ. Κ.

 

ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

«Οι άνδρες με τα μαύρα: Παγκόσμια απειλή» (Men in black: International) του Φ. Γκάρι Γκρέι: Ένας μεγάλος κίνδυνος απειλεί τον κόσμο. Ένας κίνδυνος ο οποίος μπορεί να πάρει τη μορφή οποιουδήποτε, να γίνει ακόμη και Άνδρας με τα Μαύρα. Όμως η παρασημοφορημένη Πράκτορας Η και η νεοσύλλεκτη αλλά αποφασισμένη Μ συνεργάζονται και δημιουργούν ένα απρόσμενο δίδυμο.

«Κολύμπα ή αλλιώς βυθίσου» (Le grand bain) του Ζιλ Λελούς: Οι περισσότεροι άνδρες, μόλις φτάσουν στα 40, έρχονται αντιμέτωποι με την κρίση ηλικίας. Έτσι και οι ήρωές μας: Μια παρέα 40ρηδών, που όλοι βρίσκονται στα πρόθυρα της κρίσης. Ο ένας είναι άνεργος, ο άλλος καταθλιπτικός, ο τρίτος αποτυχημένος, ο τέταρτος θα ήθελε να γίνει ροκ σταρ αλά δεν τα κατάφερε. Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσουν την κρίση αποφασίζουν να δημιουργήσουν μια ομάδα συγχρονισμένης κολύμβησης. Κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί στη ιστορία του τοπικού κολυμβητηρίου. Την προπόνηση τους αναλαμβάνει μια ξεπεσμένη πρώην πρωταθλήτρια η οποία με τη σειρά της αντιμετωπίζει τα δικά της αδιέξοδα και ανασφάλειες. Παρά το γεγονός πως έρχονται αντιμέτωποι με την απειλή της γελοιοποίησης, αποφασίζουν να ρισκάρουν και να δοκιμαστούν. Έξυπνη, τρυφερή, ανθρώπινη κωμωδία.

«Νουρέγιεφ, το λευκό κοράκι» (The white crow) του Ρέιφ Φάινς: Ο Ρούντολφ Νουρέγιεφ θεωρείται ο κορυφαίος χορευτής μπαλέτου στην παγκόσμια ιστορία του χορού. Έγινε γνωστός σε ολόκληρο τον κόσμο στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου και αισθανόμενος περιορισμένος στο Λένινγκραντ διέφυγε στη Δύση όπου συνέχισε την καριέρα του. Ο Φάινς δεν ήθελε να κάνει μια βιογραφία του Νουρέγιεφ αλλά μια ταινία για το χαρακτήρα του. «Ο χαρακτήρας και η θέλησή του τον έκαναν να καταλάβει ποιος είναι ως καλλιτέχνης και αυτό με τράβηξε», αναφέρει ο Φάινς.

«Πόκεμον Ντετέκτιβ Πικάτσου» (Pokemon detective Pikachu) του Ρομπ Λέτερμαν: Ο ντετέκτιβ Χάρι Γκούντμαν εξαφανίζεται και ο γιος του Τιμ αναλαμβάνει να τον βρει. Στις έρευνες τον βοηθά ο ντετέκτιβ Πίκατσου, ένας τύπος ο οποίος μπερδεύει και μπερδεύεται και δύσκολα ξεμπερδεύεται! Οι έρευνες τούς οδηγούν στη Ράιμ Σίτι, μια πόλη όπου άνθρωποι και Πόκεμον ζουν δίπλα-δίπλα. Καθώς όμως το κουβάρι της υπόθεσης ξετυλίγεται, οι ισορροπίες αρχίζουν να ανατρέπονται και να κινδυνεύει η ειρηνική συνύπαρξη στην πόλη.

«Booksmart» της Ολίβια Γουάιλντ: Η Έιμι και η Μόλι είναι αριστούχες μαθήτριες. Μόνιμα χωμένες στα βιβλία έχασαν και στερήθηκαν πολλές από τις χαρές της μαθητικής ζωής. Έτσι την παραμονή της αποφοίτησής τους, όταν αντιλαμβάνονται τι έχασαν, προσπαθούν μέσα σε ένα βράδυ να αναπληρώσουν όσα έχασαν σε τέσσερα χρόνια, να ζήσουν όσα κανένα βιβλίο δεν πρόκειται να τις μάθει.

«Κορίτσια κάποιας ηλικίας» (Poms) της Ζάρα Χέις: Δυο γυναίκες που έχουν βγει στη σύνταξη συναντιούνται σε έναν οίκο ευγηρίας όπου έχουν αποσυρθεί. Σύντομα όμως ανακαλύπτουν πως η ζωή συνεχίζεται και ποτέ δεν είναι αργά για να κάνουν σχέδια και να τα πραγματοποιούν! Έτσι αποφασίζουν να δημιουργήσουν μια ομάδα μαζορέτες, και να πάρουν μέρος σε ένα διαγωνισμό.

Σινεφίλ