Κινηματογράφος

«1917»
Μια ιστορία από το Μεγάλο Πόλεμο

Επιμέλεια: Στράτος Κερσανίδης

«Ηταν ένας πόλεμος που ουσιαστικά έφερνε την παράλυση, ένας πόλεμος στον οποίο χάθηκαν εκατομμύρια άνθρωποι μέσα σε λίγα μόνο στρέμματα γης», λέει ο σκηνοθέτης Σαμ Μέντες αναφερόμενος στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, το Μεγάλο Πόλεμο, όπως αποκαλούταν μέχρι να ξεσπάσει ο δεύτερος.
«Την πρώτη φορά που κατάλαβα την έννοια του πολέμου ήταν τότε που ο παππούς μου μού διηγήθηκε τις εμπειρίες του από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτή η ταινία δεν είναι μια ιστορία για τον παππού μου, περισσότερο είναι για το πνεύμα του – όλο αυτά που πέρασαν εκείνοι οι άντρες, τις θυσίες, την αίσθηση του να πιστεύεις σε κάτι ανώτερο από τον εαυτό σου», διευκρινίζει ο Σαμ Μέντες.
Η πολυαναμενόμενη ταινία του «1917» είναι βασισμένη στην αφήγηση του Άλφρεντ Μέντες, παππού του σκηνοθέτη, και σε αφηγήσεις άλλων, αναφέρεται σε ένα περιστατικό εκείνου του πολέμου, αλλά παραμένει μυθοπλασία. Πρόκειται για μια απλή στη βάση της ιστορία που μας μιλά για δύο στρατιώτες οι οποίοι ανέλαβαν να μεταφέρουν ένα μήνυμα. Ένα πολύ σημαντικό μήνυμα το οποίο, εφόσον έφτανε στον προορισμό του, θα έσωσε τη ζωή 1.600 στρατιωτών. Για να γίνει όμως αυτό, οι δύο αγγελιαφόροι έπρεπε να περάσουν μέσα από τις γραμμές του εχθρού. Και να δώσουν ένα μήνυμα το οποίο θα ματαίωνε την επίθεση που επρόκειτο να γίνει, καθώς υπήρχαν πληροφορίες που έλεγαν πως ο εχθρός τους περίμενε.
Οι δύο στρατιώτες είναι ο Σκόφιλντ και ο Μπλέικ. Μάλιστα, ο αδελφός του δεύτερου βρίσκεται ανάμεσα στους στρατιώτες, οι οποίοι κινδυνεύουν. Έτσι έχει έναν επιπλέον λόγο για να πετύχει η αποστολή, ώστε να σώσει τον αδελφό του από το θάνατο. Και οι δύο άνδρες ξεκινούν για την επικίνδυνη αποστολή τους. Μέσα από τα χαρακώματα, από ερειπωμένα σπίτια, από σφαίρες και οβίδες.
Η κάμερα παρακολουθεί από κοντά τους δύο ήρωες. Ο σκηνοθέτης επέλεξε να γυρίσει την ταινία σαν ένα μονοπλάνο. Αυτό σημαίνει πως όλα συμβαίνουν σε πραγματικό χρόνο, κάτι που εντείνει την αγωνία, καθώς πρόκειται για έναν αγώνα δρόμου με το χρόνο.
Με εξαιρετικές λήψεις, ο Μέντες μεταφέρει την αγριότητα του πολέμου με ιδιαίτερα πειστικό τρόπο. Ο τρόμος που βιώνουν οι στρατιώτες αλλά και η αποφασιστικότητά τους, ώστε να πετύχουν στην αποστολή τους, αποτυπώνεται στα πρόσωπα των δύο πρωταγωνιστών. Στην επική και –ας μου επιτραπεί η λέξη- θεαματική αυτή πολεμική ταινία οι σκηνές είναι τόσο ρεαλιστικές που μοιάζουν τρομακτικές. Μάλιστα ο Σαμ Μέντες αναφέρει σχετικά: «Ήθελα να κάνω μαζί τους (σημ.: τους στρατιώτες) κάθε βήμα και να νιώθω τις ανάσες τους. Μαζί με τον Ρότζερ Ντίκινς (σημ.: διευθυντής φωτογραφίας) συζητήσαμε να κάνουμε την ταινία με ένα άκρως ξεχωριστό τρόπο. Την σχεδιάσαμε έτσι ώστε να φέρουμε το κοινό όσο πιο κοντά στη δική τους εμπειρία. Αυτό είναι το πιο συναρπαστικό πράγμα που έχω κάνει ποτέ μου».

strakersan@gmail.com
kersanidis.wordpress.com

 

«CORPUS CHRISTI»
Το ράσο δεν κάνει τον παπά

«Υπήρξε μια περίπτωση, που έδωσε και πηχυαίους τίτλους στην Πολωνία, ενός αγοριού που παρίστανε τον ιερέα για περίπου τρεις μήνες. Το όνομά του ήταν Πάτρικ και μάλλον ήταν 19 χρονών τότε», λέει ο σκηνοθέτης Γιαν Κομασά δίνοντάς μας τη βάση επάνω στην οποία βασίστηκε για το σενάριο της ταινίας του «Corpus Christi» (Boze Cialo).
Ο 20χρονος Ντάνιελ (δεν κρατήθηκε το πραγματικό όνομα) είναι ένας νέος ο οποίος βρέθηκε έγκλειστος στο αναμορφωτήριο εξαιτίας της παραβατικής του συμπεριφοράς. Εκεί άρχισε να αλλάζει, όχι μόνον η συμπεριφορά του αλλά και πνευματικά. Φτάνοντας στο σημείο να επιθυμεί να γίνει ιερέας. Δυστυχώς όμως αυτό ήταν αδύνατον να συμβεί εξαιτίας του ποινικού του μητρώου. Όταν όμως από το αναμορφωτήριο τον στέλνουν σε μια κωμόπολη για να εργαστεί στο ξυλουργείο, ο Ντάνιελ συστήνεται …ως ιερέας! Αναλαμβάνει καθήκοντα στην τοπική ενορία και σύντομα καταφέρνει να γοητεύσει τους πιστούς και να γίνει πολύ αγαπητός. Μάλιστα μετά από ένα τραγικό συμβάν, ο χαρισματικός «ιερέας» πετυχαίνει με τον τρόπο του να βοηθήσει την τοπική κοινωνία και να αποκαταστήσει τις ισορροπίες.
Και όπως λέει ο σκηνοθέτης: «Η όλη διαμάχη προήλθε από το γεγονός ότι αποδείχθηκε πολύ πιο αποτελεσματικός από τον προκάτοχό του. Αυτό είναι το θέμα, ήταν κάποιος εκτός Εκκλησίας που δεν ενδιαφερόταν πολύ για το επίσημο δόγμα και οι άνθρωποι ήταν ευχαριστημένοι με το έργο του! Αργότερα ορισμένοι αισθάνθηκαν προδομένοι, αλλά εκείνος κατάφερε να προσελκύσει πολλούς νέους πιστούς. Τέλος πάντων, ανάλογες περιπτώσεις αποκαλύπτονται κάθε χρόνο, και όχι μόνο στην Πολωνία – στην Ισπανία κάποιος έκανε τον ιερέα για πάνω από δώδεκα χρόνια! Το κάνουν για διάφορους λόγους. Πολύ συχνά προσπαθούν απλώς να κρυφτούν από το δικαστικό σύστημα και είναι πολύ πιο εύκολο να ξεγελάσουν μια μικρή κοινότητα που δεν ρωτάει πολλά».
Η ταινία φιγουράρει ανάμεσα στις 10 καλύτερες οι οποίες έχουν επιλεγεί για το ξενόγλωσσο Όσκαρ 2020.

Σ. Κ.

 

ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

«Ένα ψηλό κορίτσι» (Dylda) του Κάντεμιρ Μπαλάκοφ: Η Ίγια, μια ψηλή κι αδύνατη κοπέλα, επέστρεψε από τον πόλεμο έχοντας «κληρονομήσει» ένα σύνδρομο. Η φίλη της η Μάσα όμως παρέμεινε στο μέτωπο. Ο πόλεμος τελείωσε και οι δύο φίλες είναι πάλι μαζί. Η ταινία τιμήθηκε στο τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα στις Κάνες με τα βραβεία Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας και της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κριτικών Κινηματογράφου. Διαβάστε σχετικά στην Εποχή της 8ης Δεκεμβρίου 2019 ή στο epohi.gr/kinhmatografos-76.

«Η ομορφιά της ύπαρξης» (Om det oandliga) του Ρόι Άντερσον: Ο σκηνοθέτης, με τη δική του ιδιότυπη ματιά, προσπαθεί να μιλήσει για το μυστήριο της ανθρώπινης ύπαρξης. Μέσα από μια ατμόσφαιρα ονειρική αφηγείται στιγμιότυπα με ανθρώπους, όπως με ένα ζευγάρι που πετά πάνω από την Κολονία σε καιρό πολέμου, έναν πατέρα ο οποίος δένει τα κορδόνια της κόρης του ενώ πηγαίνουν σε ένα πάρτι γενεθλίων, κάποιες έφηβες οι οποίες χορεύουν έξω από ένα μπαρ, ηττημένους στρατιώτες που οδηγούνται στην αιχμαλωσία. Ο Άντερσον, γνωστός από ταινίες όπως «Τραγούδια από το δεύτερο όροφο», «Ένα περιστέρι έκατσε σε ένα κλαδί συλλογιζόμενο την ύπαρξή του» κ.ά., σκηνοθετεί ακόμη ένα κινηματογραφικό ποίημα-στοχασμό επάνω στη ζωή. Βραβείο Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ της Βενετίας 2019.

«Η κατάρα» (The grudge) του Νικολας Πέσκε: Μια νεαρή γυναίκα έχει δολοφονήσει μέσα στο σπίτι της την οικογένειά της. Από τότε το σπίτι είναι στοιχειωμένο και ένα φάντασμα εκδικείται, σκοτώνοντας όσους μετακομίζουν εκεί. Μια μητέρα προσπαθεί να λύσει το μυστήριο με τη βοήθεια ενός ντεντέκτιβ αλλά βρίσκεται αντιμέτωπη με την κατάρα, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει τόσο η ίδια όσο και ο γιος της.

«Η βασίλισσα του χιονιού» (The snow queen) των Ρόμπερτ Λενς και Αλεξέι Τσιτσίλιν: Η Βασίλισσα του Χιονιού προσπαθεί να καταστρέψει κάθε καλλιτεχνικό έργο. Την ίδια ώρα η μικρή Τζέρντα ρίχνεται σε μια μεγάλη περιπέτεια καθώς αναζητά τον Κέι, τον αδελφό της που έχει χαθεί. Παιδική ταινία κινουμένων σχεδίων η οποία είναι βασισμένη στο διάσημο παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν.

«Ουπς! Ο Νώε έφυγε» (Ooops! Noah is gone) των Τόμπι Γκένελ και Σον ΜακΚόρμακ: Οι φρουφρούληδες είναι ένα περίεργο είδος ζώου, όχι ιδιαίτερα χρήσιμο στη φύση. Για το λόγο αυτό όταν ο Νώε επιβίβαζε τα διάφορα είδη για να σωθούν από τον Κατακλυσμό, απαγορεύτηκε η είσοδος στους δύο φρουφρούληδες Ντέιβ και το γιο του Φίνι. Χάρη όμως στη βοήθεια δύο γραπίνων (μη με ρωτάτε, δεν ξέρω τι είναι!), της Χέιζελ και της κόρης της Λία, καταφέρνουν να τρυπώσουν ως λαθρεπιβάτες. Ωστόσο, εξαιτίας κάποιου λάθους, όταν η Κιβωτός αναχωρεί, ο Φίνι και η Λία δεν προλαβαίνουν να επιβιβαστούν. Και ενώ τα νερά ανεβαίνουν, τα δύο μικρά προσπαθούν να επιβιώσουν από διάφορους κινδύνους ενώ οι γονείς τους κάνουν ό,τι είναι δυνατόν για να επιστρέψουν να πάρουν τα παιδιά τους. Περιπέτεια κινουμένων σχεδίων.

Σινεφίλ