ΚΥΠΡΙΑΚΟ: Αναγνωριστικές κινήσεις, ενόψει εξελίξεων

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Αναστασιάδης παρακάθεται, με τον ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας κ. Μουσταφά Ακιντζί, σε συνομιλίες για το Κυπριακό.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Την Τρίτη 26 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε η προγραμματισμένη συνάντηση μεταξύ του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη και του ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας (τ/κ) Μουσταφά Ακιντζί. Tο πρωί της Παρασκευής συνήλθε το Εθνικό Συμβούλιο της Κύπρου, και υπήρξε μία πρώτη ενημέρωση σχετικά με το περιεχόμενο της συνάντησης.
Εξαρχής πρέπει να επισημάνουμε ότι το γεγονός της συνάντησης είναι από μόνο του θετικό. Μετά από ένα μεγάλο διάστημα στασιμότητας που ακολούθησε την κατάρρευση των συνομιλιών στο Γκραντ Μοντάνα τον Ιούλιο του 201, η συνάντηση Αναστασιάδη -Ακιντζί αποτελεί την πρώτη ισχυρή ένδειξη ότι κάτι κινείται και ότι υπάρχει η προοπτική μίας οριστικής επίλυσης στο πλαίσιο της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας.
Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι από την πλευρά του ΟΗΕ όλο το προηγούμενο διάστημα καταβάλλεται μία ειλικρινής προσπάθεια ώστε ο διάδρομος επίλυσης να παραμείνει ανοικτός, στο πλαίσιο των 6 σημείων της πρότασης Γκουτιέρες.
Να υπενθυμίσουμε ότι το συγκεκριμένο σχέδιο προβλέπει ραγδαία μείωση των στρατιωτικών δυνάμεων της Τουρκίας, την κατάργηση του καθεστώτος των εγγυήσεων, πρόνοιες για επιστροφή εδαφών υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση και καθεστώς πολιτικής ισοτιμίας μεταξύ ε/κ και τ/κ.

Η θετική ψήφος είναι το κλειδί

Φαίνεται ότι στην συνάντηση των δύο ανδρών δεν έγινε δυνατό να γεφυρωθούν οι υπαρκτές διαφορές.  Ο Νίκος Αναστασιάδης δέσμιος των εθνικοκεντρικών παραδόσεων και των αναστολών ενός ισχυρού τμήματος ε/κ κοινότητας δυσκολεύεται να αποδεχθεί την πολιτική ισότητα των τ/κ, και κυρίως το σημείο όπου για την λήψη των αποφάσεων σε ομοσπονδιακό επίπεδο θα απαιτείται, εύλογα κατά την γνώμη της κυπριακής αριστεράς, να υπάρχει  τουλάχιστον μία θετική ψήφος από τουρκοκύπριο αντιπρόσωπο.
Η θετική ψήφος είναι το κλειδί για την κατοχύρωση της πολιτικής ισότητας που θα ανοίξει την προοπτική της, αλλά και κλειδί της ομοσπονδιακής λύσης, καθώς βασική προϋπόθεση για το ομοσπονδιακό σύστημα είναι η πολιτική ισότητα. Συνεπώς, όσο ο πρόεδρος και η παράταξή του δεν δέχονται αυτό τον όρο της πολιτικής ισότητα, αγνοώντας τις θετικές πλευρές της πρότασης Γκουτιέρες (απομάκρυνση τουρκικού στρατού, κατάργηση εγγυήσεων και δημιουργία ενός σύγχρονου ομόσπονδου ευρωπαϊκού κράτους) είναι υποχρεωμένοι να ακροβατούν μεταξύ άλλων αδιευκρίνιστων λύσεων, ρισκάροντας την πιθανότητα μία οριστικής διχοτόμησης που θα αποτελέσει μία οριστική νίκη της τουρκικής πολιτικής.

Οργή των δυνάμεων ειρηνικής διευθέτησης

Επιπλέον, το ζήτημα της αξιοποίησης των γαιανθράκων, που σύμφωνα με τις δηλώσεις της ΕΧΟΝ ΜΟΒΙLLE είναι σημαντικές φαίνεται να σπρώχνει ένα τμήμα της ε/κ αστικής τάξης σε δεύτερες σκέψεις στρατηγικής συμμαχίας του Ισραήλ και στόχο της γεωστρατηγική απομόνωση της Τουρκίας. Σκέψεις όμως που δεν παίρνουν υπόψη ούτε τις μεταβολές της κυπριακής ΑΟΖ, σε περίπτωση διχοτόμησης, ούτε τους υπαρκτούς συσχετισμούς, αλλά ούτε το ενδεχόμενο να είναι διακίνηση των φυσικών πόρων μέσω Τουρκίας η μόνη συμφέρουσα λύση.
Για τους παραπάνω λόγους το ΑΚΕΛ και οι δυνάμεις που επιθυμούν μία ειρηνική διευθέτηση αντιμετώπισαν με ειλικρινή οργή σχέδια που ευνοούν μία συνομοσπονδία ή μία χαλαρή ομοσπονδία ή ακόμα και την πιθανότητα ενός βελούδινου διαζυγίου και τα οποία διέρρεαν από το προεδρικό το προηγούμενο διάστημα.

Μέτρα εμπιστοσύνης

Από τη άλλη, η τ/κ πλευρά δεν μπορεί να επωμισθεί το βάρος της αποδοχής της κατάργησης των εγγυήσεων και της απομάκρυνσης των στρατευμάτων από το νησί. Ο τουρκοκύπριος ηγέτης εκπροσωπεί τις δυνάμεις της τ/κ κοινότητας που επιθυμούν την απαλλαγή από τον πολιτικό και ισλαμικό εναγκαλισμό. Δεν έχει όμως το ειδικό πολιτικό βάρος να επιβάλει στην Τουρκία τη συγκεκριμένη επιλογή. Στη τελευταία εναπόκειται να ανοίξει, όταν θα έρθει η ώρα τα χαρτιά της . Η ε/κ ηγεσία για αυτή την ευκαιρία θα έπρεπε να προετοιμάζεται, αποδεχόμενη πλήρως το πλαίσιο του Ο.Η.Ε.
Κατά την διάρκεια της συζήτησης των δύο ανδρών αποφασίσθηκε η υιοθέτηση μέτρων εμπιστοσύνης στον τομεά της ηλεκτρικής ενέργειας και της τηλεπικοινωνιακής σύνδεσης των δύο πλευρών, μέτρα που είναι σε απαραίτητα, καθώς εμπεδώνουν ένα πνεύμα συνεργασίας στην κατεύθυνση της συμβίωσης.
Στο πλαίσιο της προσπάθειας που καταβάλλει ο ΟΗΕ, την ώρα που ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας συναντούσε τον τουρκοκύπριο ηγέτη, η ειδική απεσταλμένη του γ.γ. του ΟΗΕ συναντούσε τον έλληνα υπουργό Εξωτερικών, σε μία εποικοδομητική συνάντηση, όπου η ελληνική πλευρά επεσήμανε τη διάθεσή της να συμβάλλει στην επίλυση του κυπριακού στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΟΗΕ.
Είναι προφανές ότι, παρά τις σοβαρές δυσκολίες που προκύπτει από την στάση της Τουρκίας αλλά και από την αδιαλλαξία που διαμορφώνει ο ανταγωνισμός των εθνικισμών και από τις δύο πλευρές, η πιθανότητα εξεύρεσης λύσης παραμένει ανοικτή, κυρίως εξαιτίας των προσπαθειών της αριστεράς και του κινήματος που υποστηρίζει την ειρηνική διαβίωση και τη λύση στις δύο πλευρές της πράσινης γραμμής.

Με το βλέμμα στις ευρωεκλογές

Παράλληλα, οι πολιτικές δυνάμεις της Κύπρου προετοιμάζονται για τις εκλογές του ευρωκοινοβουλίου. Το ΑΚΕΛ συμπεριέλαβε στο ευρωψηφοδέλτιό του τον γνωστό τουρκοκύπριο ακαδημαϊκό Νιαζί Κιζίλγιουρεκ, καθηγητή Τουρκικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου που διεκδικεί με μεγάλες πιθανότητες την εκλογή του.
Η υποψηφιότητα Νιαζί εξασφαλίζει μεγάλη στήριξη στον κόσμο της κυπριακής Αριστεράς, κινητοποιεί κι άλλα ρεύματα υπέρ της ομοσπονδιακής επίλυσης ανάμεσα στους Ε/κ, ενώ για πρώτη φορά βρίσκει αξιοσημείωτη απήχηση και ανάμεσα στους Τ/κ που ζουν στα κατεχόμενα.
Με δεδομένο μάλιστα ότι 80.000 τ/κ έχουν δικαίωμα ψήφου στις εκλογές της Κυπριακής Δημοκρατίας, υπάρχει το ενδεχόμενο μίας εκλογικής έκπληξης. Σε κάθε περίπτωση η συγκεκριμένη επιλογή, προκαλεί μια πρωτοφανή πολιτική δυναμική στις προεκλογικές συζητήσεις και συνιστά μία πράξη υψηλού πολιτικού συμβολισμού, αλλά και ουσιαστικής προσήλωσης στη λογική της ειρηνικής συμβίωσης των δύο κοινοτήτων και στη οριστική επίλυση του κυπριακού.

Μιχάλης Υδραίος, μέλος ΚΕ ΣΥΡΙΖΑ