Μια πρώτη νίκη στο Λασίθι

Απέναντι σε μια επέλαση που διευκολύνεται από το νέο αντιπεριβαλλοντικό νόμο που ψήφισε μόνη της η κυβέρνηση

Στην Επισκοπή Ιεράπετρας, στο κέντρο του Ισθμού που αποτελεί το στενότερο σημείο της Κρήτης, εδώ και 20 χρόνια έχει πάρει έγκριση παραγωγής ένα «μικρό» αιολικό πάρκο. Στην ίδια περιοχή, την ίδια εποχή, σχεδιαζόταν η κατασκευή αεροδρομίου στο Λασίθι. Το έργο ακυρώθηκε γιατί σε διερευνητικές ανασκαφές βρέθηκε πολύ μεγάλος αρχαιολογικός πλούτος από διαφορετικές περιόδους (συνεχής κατοίκηση 7.000 χρόνων!). Μεγάλα τμήματα του Ισθμού κηρύχτηκαν αρχαιολογικοί χώροι.

Παρ’ όλα αυτά, το αιολικό πάρκο έπαιρνε συνεχώς ανανέωση άδειας με συνεχείς τροποποιήσεις των χαρακτηριστικών αλλά και του οικοπέδου, το οποίο βρισκόταν στα όρια κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου. Η έγκριση που τελικά δόθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λασιθίου (ΕΦ.Α.ΛΑΣ.) περιλάμβανε τον όρο της μη διάνοιξης νέων δρόμων ή διεύρυνσης των υπαρχόντων, με ποινή την ακύρωση της άδειας.
Σύμφωνα με καταγγελίες των κατοίκων, τον Ιανουάριο του 2019, έγινε διαπλάτυνση του αγροτικού δρόμου για να μπορέσουν να περάσουν τα μεγάλα μηχανήματα. Οι αντιδράσεις οδήγησαν το Δημοτικό Συμβούλιο Ιεράπετρας στην ομόφωνη απόρριψη του έργου και στη στήριξη των ενεργειών για το σταμάτημα των εργασιών, ακόμα και των «δυναμικών αντιδράσεων», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η απόφαση. Ήταν βέβαια προεκλογική περίοδος τότε για τους Δήμους και η κυβέρνηση ήταν διαφορετική.
Με τη συστηματική δουλειά της Επιτροπής Πρωτοβουλίας και την παρέμβαση του βουλευτή Λασιθίου του ΣΥΡΙΖΑ Μανόλη Θραψανιώτη, το ΥΠΠΟ παρέπεμψε την αδειοδότηση στο ΚΑΣ για επανεξέταση, με απόφαση της τότε υπουργού Μυρσίνης Ζορμπά. Όμως, η κυβερνητική αλλαγή οδήγησε σε ακύρωση της επανεξέτασης από το ΚΑΣ τον Οκτώβριο του 2019, καθώς η κ. Μενδώνη, σε κοινοβουλευτική απάντηση, ισχυρίστηκε ότι δεν έχουν προκύψει νέα στοιχεία, όπως την ενημέρωσαν οι επενδυτές! Όλα αυτά σε απάντηση αναφοράς του Μανόλη Θραψανιώτη για το θέμα, που την συνυπέγραψαν οι βουλευτές Κρήτης του ΣΥΡΙΖΑ.
Με την καινούργια χρονιά και στη διάρκεια της καραντίνας έγιναν εκσκαφές και νέες διαπλατύνσεις του δρόμου χωρίς άδεια και έφτασαν οι ανεμογεννήτριες στο λιμάνι του Ηρακλείου. Η κινητοποίηση των κατοίκων και η δημοσιοποίηση του θέματος αποκάλυψε τις παραβιάσεις της άδειας και οι προσφυγές ανάγκασαν την ΕΦ.Α.ΛΑΣ. να ελέγξει επιτέλους τις εμφανέστατες εκσκαφές δρόμων, που η κ. Μενδώνη είχε χαρακτηρίσει στην απάντησή της ως «επιχώσεις»!


Είναι χαρακτηριστική η σιωπή πλέον του Δήμου Ιεράπετρας (με τον ίδιο δήμαρχο) που όχι μόνο δεν στήριξε τις αντιδράσεις, αλλά σε ανακοίνωσή του, τα βρήκε όλα νόμιμα, παρ’ όλο που οι εκσκαφές είχαν γίνει στο χώρο του. Ήδη έχει δοθεί εντολή από την ΕΦ.Α.ΛΑΣ. να σταματήσουν οι εργασίες λόγω παραβίασης των όρων αδειοδότησης και κατατέθηκε μήνυση κατά της εταιρείας.
Στο Λασίθι, οι εγκρίσεις της ΡΑΕ για ενεργειακά έργα καλύπτουν το σύνολο του νομού, αν και ήδη παράγει το 50% του ρεύματος ΑΠΕ στην Κρήτη. Όπως τονίζει και η ΝΕ του ΣΥΡΙΖΑ Λασιθίου, που είχε από παλιά αντιταχτεί στο έργο, οι ανεμογεννήτριες της Επισκοπής είναι μόνο η αρχή μια επέλασης «επενδύσεων» που περιλαμβάνει αιολικά, ηλιοθερμικά και νταμάρια σε προστατευόμενες περιοχές, με συνέπεια την πλήρη αλλοίωση του τοπίου και της προοπτικής της ανάπτυξης του τόπου. Αυτή η επέλαση «διευκολύνεται από το νέο αντιπεριβαλλοντικό νόμο που ψήφισε μόνη της η κυβέρνηση».
Οι άδειες βέβαια παραμένουν σε ισχύ και κανείς δεν πρέπει να εφησυχάζει από αυτή την πρώτη νίκη. Σίγουρα θα ακολουθήσουν πολύ χειρότερες απειλές, ιδίως με το νέο νομοθετικό πλαίσιο, που αποκλείει τις τοπικές κοινωνίες από τη διαβούλευση, διευκολύνει με πολλούς τρόπους την παραβίαση των κανόνων και απουσιάζει οποιοσδήποτε σχεδιασμός. Το Ειδικό Χωροταξικό της Ενέργειας καθυστερεί ακόμα πολύ και η ανάγκη συνυπολογισμού των αθροιστικών επιπτώσεων από τις ΑΠΕ, που προβλέπεται από τις ευρωπαϊκές οδηγίες, δεν εφαρμόζεται.
Η μόνη απάντηση σε αυτές τις απειλές καταστροφής των παρθένων τόπων που έχουν απομείνει, είναι η επίμονη, συστηματική, τεκμηριωμένη και μαζική αντίσταση των κατοίκων και η ισχυρή αλληλεγγύη ενός πανελλήνιου κινήματος, που να στηρίζει και να γνωστοποιεί τις αντιδράσεις των μικρών κοινωνιών.

Γ.Κ.