Ο ήχος των επερχόμενων ή γενναίες αποφάσεις

Ενα αναπόδραστο μέλλον έρχεται με ταχύ ρυθμό, ένα μέλλον που προοιωνίζει δυστυχία και βάσανα. Υπάρχει, το νιώθουμε γύρω μας, το βλέπουμε στα μάτια των ανθρώπων, στο σύννεφο ενός σύνθετου φόβου που διαποτίζει την ατμόσφαιρα. Φόβος για τον ιό, φόβος για τη δουλειά, φόβος για το άγνωστο που έρχεται να διαλύσει τις ζωές μας.
Είναι κοινή διαπίστωση πως οι επιπτώσεις από την επιδημία του κορονοϊού θα είναι πολλές, πρωτόγνωρες και μακροχρόνιες. Εάν δεν ληφθούν εγκαίρως γενναίες αποφάσεις, σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο αλλά και παγκόσμια, η οικονομική κρίση που έρχεται θα θυμίζει περισσότερο το Κραχ του 1929 παρά την κρίση του 2008. Πρωτοφανής ύφεση και ανεργία, ακραία φτώχεια, διάλυση κοινωνικών σχέσεων και απαξίωση της δημοκρατίας. Η Ευρώπη κινδυνεύει να γυρίσει πίσω, πριν τη γαλλική επανάσταση, πριν το Διαφωτισμό, σε σχέση με τις αξίες, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τον πολιτισμό.
Οι προοδευτικές δυνάμεις, οι οικολόγοι, οι σοσιαλιστές, η αριστερά οφείλουν να επεξεργαστούν ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο και προτάσεις απλές και τεκμηριωμένες, τολμηρές και εφαρμόσιμες, οραματικές και ουσιαστικές, εμπνευσμένες και λειτουργικές.
Μια συμβολή σε αυτή την προσπάθεια, για μια πρώτη απάντηση στην αγωνία που διακατέχει την κοινωνία, ανθρώπους του μόχθου, μεσοαστούς, διανοούμενους, καλλιτέχνες, επιχειρείται σε αυτό το άρθρο. Το παραγωγικό μοντέλο των νέων κοινωνιών, της από-παγκοσμιοποίησης, σε εποχές βαθιάς δομικής κρίσης, οφείλει να εξασφαλίζει την εθνική αυτάρκεια στα βασικά για την επιβίωση, τροφή και φάρμακα. Σε μια χώρα σαν την Ελλάδα ένα πρόγραμμα για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας χρειάζεται να ρίξει ιδιαίτερο βάρος στον πρωτογενή τομέα, στην ενίσχυση της αγροτικής παραγωγής, στην αγορά χωρίς μεσάζοντες, με κίνητρα για τα αναγκαία είδη διατροφής.
Στο δευτερογενή τομέα, να γίνει προσπάθεια να δημιουργηθούν βιομηχανίες σε βασικά είδη που έχουν σχέση με την υγεία, φάρμακα και υγειονομικό εξοπλισμό και είδη απαραίτητα όπως π.χ. βασικές ηλεκτρικές συσκευές, ένδυση και κονσέρβες.
Η αφελής αισιοδοξία, πως εμείς πουλάμε αέρα και θάλασσα, που οδήγησε στη διόγκωση της σημασίας του τουρισμού, στην περίοδο της επιδημίας γυρίζει εναντίον μας και αφήνει άνεργους πολλούς εργαζόμενους σε ξενοδοχειακές επιχειρήσεις αλλά και εξαρτώμενα από τον τουρισμό επαγγέλματα.
Στη χώρα μας η ενίσχυση της βασικής έρευνας, η οποία δεν φέρνει άμεσα αποτελέσματα, αλλά επιλύει δύσκολα προβλήματα και ανακαλύπτει νέους τρόπους για την υγεία, την ενέργεια, την τεχνολογία θα ήταν σημαντικό να ενισχυθεί, προς όφελος μακροπρόθεσμα και της εθνικής οικονομίας. Έχουμε το εναργές παράδειγμα πολλών ελλήνων επιστημόνων που διαπρέπουν στο εξωτερικό, όταν τους δοθούν τα αναγκαία μέσα.
Η αντιμετώπιση της μεγάλης ανεργίας μόνο με ισχυρή παρέμβαση του κράτους και της ΕΕ μπορεί να ανασχεθεί. Κρατικοποιήσεις και δημόσια έργα μπορούν να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και να δώσουν ένα αίσθημα ασφάλειας που θα αποφορτίζει την κοινωνική πίεση. Δραστικές αποφάσεις για τη λειτουργία των τραπεζών και γενικά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, σε σχέση με δάνεια, πιστωτικές κάρτες, μεταφορά χρημάτων κ.λπ. Νομική αντιμετώπιση των σύγχρονων μαυραγοριτών και όσων κάνουν κάθε τραγωδία, ευκαιρία για κέρδος. Φυσικά, αλλαγή του φορολογικού συστήματος, ώστε να φορολογούνται τα μεγάλα εισοδήματα, είναι διαχρονικά το μεγάλο ζητούμενο.
Κοινωνικό κράτος και ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας, είναι ένα πλέον καθολικό αίτημα, ακόμα και από εκείνες τις κοινωνικές δυνάμεις, που τα ήθελαν «όλα ιδιωτικά». Η κλιματική κρίση που έγινε φανερό πως ευνοεί στην ανάπτυξη φονικών ιών και τη δημιουργία πανδημιών, να βρεθεί στο κέντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος, με την ενεργή συμμετοχή των πολιτών.
Η δημοκρατία, τα δικαιώματα, ο πολιτισμός δεν είναι το περιτύλιγμα, αλλά το γόνιμο έδαφος, στο οποίο μπορούν να αναπτυχθούν η δημιουργικότητα, η έμπνευση και η φαντασία, που θα συντελέσουν στην οικονομική ανάπτυξη, στην κοινωνική συνοχή και τελικά (γιατί αυτό δεν είναι το ζητούμενο;)στην ευτυχία.

Ρία Καλφακάκου