Ο μεγάλος μετασχηματισμός της ενημέρωσης

ÐÑÙÔÏÓÅËÉÄÁ ÔÙÍ ÅÖÇÌÅÑÉÄÙÍ ÌÅÔÁ ÔÏ ×ÈÅÓÉÍÏ ÁÐÏÔÅËÓÌÁ ÔÙÍ ÅÊËÏÃÙÍ--ÖÙÔÏ ×ÑÇÓÔÏÓ ÌÐÏÍÇÓ//EUROKINISSI

 

Του Δήμου Κυνικού

Με νέα επεισόδια στο σίριαλ της επιχειρηματικής αναδιάταξης (ή του μεγάλου μετασχηματισμού, όπως θα έλεγε ο Καρλ Πολάνυι) στο χώρο των ΜΜΕ μπαίνει ο Σεπτέμβριος. Η αποστράτευση της «παλιάς φρουράς» (Ψυχάρης-Μπόμπολας) επιδρά και σε άλλους τομείς πέρα από την αλλαγή ιδιοκτησίας παραδοσιακών τίτλων, όπως το Βήμα, τα Νέα και το Έθνος. Η κατάρρευση του πρακτορείου διανομής Τύπου «Ευρώπη» (στο οποίο βασικός μέτοχος ήταν ο Φ. Μπόμπολας) δημιουργεί ντε φάκτο συνθήκες μονοπωλίου στη μεταφορά του Τύπου (αποκλειστικά μόνο από το «Άργος»). Παράλληλα, το κλείσιμο της εκτυπωτικής μονάδας «Ίρις» (των Ψυχάρη-Μπόμπολα) ισχυροποιεί κατά κύριο λόγο δύο άλλους εκδοτικούς ομίλους (της Καθημερινής και της Ναυτεμπορικής) και πολύ λιγότερο την Τυποεκδοτική του Περισσού, η οποία δεν έχει δυνατότητα να εξυπηρετεί ταυτόχρονα τόσους πολλούς πελάτες. Επιπλέον το κλείσιμο της «Ευρώπης» και της «Ίριδας» σημαίνει απώλεια εκατοντάδων θέσεων εργασίας. Μάλιστα, όπως καταγγέλλουν οι συνδικαλιστικές ενώσεις του κλάδου, οι εργαζόμενοι του «Ευρώπη» καλούνται να δουλέψουν εργολαβικά (δηλαδή χωρίς δικαιώματα) στο «Άργος» (στο οποίο συμμετέχει με 25% ο Β. Μαρινάκης).

 

Διαβλητή κυκλοφορία

 

Οι εξελίξεις στο χώρο της διανομής του Τύπου έχουν τη σημασία τους καθώς τα πρακτορεία είναι προς το παρόν η μόνη πηγή πιστοποίησης της κυκλοφορίας των εφημερίδων και κατά συνέπεια το μοναδικό κριτήριο με το οποίο γίνεται η κατανομή της διαφημιστικής πίτας. Πράγματι, οι κυκλοφορίες που ανακοινώνονταν μέχρι τώρα από τα Πρακτορεία βασίζονταν σε ένα πρωτόγονο και διαβλητό σύστημα. Τα στοιχεία της Δευτέρας στηρίζονταν σε αναφορές των κατά τόπους διανομέων και πολλές φορές ήταν κατ’ εκτίμηση. Τα νούμερα που ανακοινώνονταν την Πέμπτη —τα οποία στηρίζονταν στις επιστροφές— είχαν σημαντικές αποκλίσεις (της τάξης μερικών χιλιάδων φύλλων) από το νούμερο της Δευτέρας.

Η λύση που θέλει να επιβάλει το υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής είναι η καταγραφή της κυκλοφορίας των εντύπων με barcode. Η ρύθμιση ψηφίστηκε το καλοκαίρι, αλλά μετά από πιέσεις των εκδοτών η εφαρμογή της δεν θα γίνει πριν τον Μάιο του 2018. Πριν λίγες μέρες, με επιστολή του στα πρακτορεία διανομής Τύπου, ο γενικός γραμματέας Ενημέρωσης και Επικοινωνίας, ζήτησε να ενημερώνονται οι υπηρεσίες της Γραμματείας κάθε εβδομάδα για τις πωλήσεις των εφημερίδων.

Σε άλλη επιστολή του την Παρασκευή, ο Ν. Παππάς ζητά τη γνώμη της Επιτροπής Ανταγωνισμού «σχετικά με τη λειτουργία του ανταγωνισμού σε περίπτωση που παύσει τη δραστηριότητά της η μία εκ των δύο υφιστάμενων επιχειρήσεων (πρακτορείων) διανομής Τύπου, καθιστώντας de facto μονοπωλιακή τη θέση του μοναδικού ανταγωνιστή της, ο οποίος μάλιστα ελέγχεται από εκδότες που κατέχουν σημαντικό μερίδιο στην αγορά των εντύπων».

Η αιχμή είναι σαφής. Θα έχει ενδιαφέρον η αντίδραση των εκδοτών, και όχι μόνο αυτών που «κατέχουν σημαντικό μερίδιο στην αγορά των εντύπων» (δηλαδή του Β. Μαρινάκη), αλλά και των άλλων («Καθημερινή», Χατζηνικολάου, Φιλιππάκης), που κατά καιρούς είχαν καταγγείλει καπέλα στις κυκλοφορίες.

Τα παραπάνω θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως προειδοποιητικές βολές στις νέες συγκρούσεις που έρχονται, καθώς οι νέοι «βαρώνοι» της ενημέρωσης οργανώνουν τα στρατόπεδά τους.

 

Το νέο μιντιακό τοπίο

 

Η «Alter Ego» του Β. Μαρινάκη ξεπροβάλλει ως ο διάδοχος του άλλοτε κραταιού ΔΟΛ. «Τα Νέα» και το «Βήμα» κυκλοφορούν διατηρώντας την ίδια σκληρή αντι-ΣΥΡΙΖΑ γραμμή και με πολύ λιγότερους εργαζόμενους. Από το νέο σχήμα δεν έμειναν απέξω μόνο 17 δημοσιογράφοι από «Τα Νέα», αλλά και μερικοί από το «Βήμα», το σύνολο σχεδόν των διοικητικών της παλιάς εταιρείας και οι εργαζόμενοι του in.gr. Οι τελευταίοι θεωρήθηκαν μισθωτοί μιας θυγατρικής του ΔΟΛ, εξαιρέθηκαν από τη διαδικασία της εκκαθάρισης και της απόλυσης και βρίσκονται κυριολεκτικά στον αέρα. Όχι πως όσοι επαναπροσλήφθηκαν είναι σε καλύτερη μοίρα. Κλήθηκαν τηλεφωνικά να επιστρέψουν εσπευσμένα στη δουλειά με την επισήμανση πως οι αποδοχές τους θα είναι πολύ μικρότερες. Πόσο μικρότερες δεν ξέρουν ακόμη, αφού μέχρι το απόγευμα της Παρασκευής δεν είχαν πληρωθεί για τον Αύγουστο, όπως τους είχαν υποσχεθεί και κανείς δεν έχει υπογράψει οποιουδήποτε είδους συμφωνητικό με το νέο εργοδότη.

Στο κτίριο της Συγγρού οι φήμες δίνουν και παίρνουν. Όλα φαίνεται να είναι στον αέρα. Ακόμη και διευθυντικά στελέχη που πρωτοστάτησαν στο «αντάρτικο» κατά της «άλωσης» από τον Σαββίδη, στρώνοντας όπως αποδείχθηκε το χαλί στον Β. Μαρινάκη, δεν είναι σίγουροι για την καρέκλα τους.

Ούτε στο αντίπαλο στρατόπεδο, του Ιβάν Σαββίδη, έχει ξεκαθαρίσει η κατάσταση. Το πρώτο που μένει να αποσαφηνιστεί είναι αν η μεταβίβαση του ποσοστού της Dimera στο Mega στην κυπριακή εταιρεία Elenovo Ltd έγινε για να μην υπάρχει κώλυμα στον επικείμενο διαγωνισμό για τις τηλεοπτικές άδειες ή όχι. Δηλαδή, αν η κυπριακή εταιρεία είναι ένα «όχημα» του Σαββίδη ή αποτελεί το πρώτο βήμα για να μπει στο χώρο των ΜΜΕ και τρίτος μεγαλοπαράγοντας του ποδοσφαίρου.

 

Δυναμική είσοδος

 

Πάντως η εξαγορά του «Πήγασου» και του Epsilon TV δεν ήταν απλώς μια επιχειρηματική κίνηση-αντιστάθμισμα στη επέλαση Μαρινάκη. Θα έχει πολλές παράπλευρες συνέπειες: η πρώτη που έχει ήδη γίνει εμφανής είναι η δυναμική εμπλοκή του Δ. Μάρη της 24 Media. Συνεταίρος με τον Φ. Μπόμπολα σε στοιχηματική εταιρεία και ιδιοκτήτης ενημερωτικών σελίδων και ενός ραδιοσταθμού ο Μάρης ήταν ένα από τα ονόματα που είχαν ακουστεί και ως υποψήφιοι επενδυτές στο Mega.

Η συνεργασία με τον Σαββίδη του δίνει την οικονομική επιφάνεια που του έλειπε για να ασχοληθεί με τα ΜΜΕ. Σ’ αυτήν την προοπτική δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο πως στις ιστοσελίδες και στο ραδιόφωνο της 24 Media τους τελευταίους μήνες βρήκαν επαγγελματική στέγη δημοσιογράφοι και ραδιοφωνικοί παραγωγοί από το «Κόκκινο».

Όπως έχει ανακοινωθεί μέσα στον Σεπτέμβριο προγραμματίζεται η επανακυκλοφορία του «Έθνους» (άγνωστο αν θα πρόκειται μόνο για το κυριακάτικο ή και για το ημερήσιο φύλλο), ενώ το κανάλι θα βγει με νέο πρόγραμμα από 1η Ιανουαρίου 2018. Θεωρείται βέβαιο πως η πολιτική γραμμή της εφημερίδας θα κινείται στα ίδια πλαίσια με το «Έθνος» των τελευταίων δύο χρόνων υπό τη διεύθυνση του Μπ. Παπαδάκη. Μέχρι στιγμής πάντως κανείς δεν έχει ενημερώσει τους εργαζόμενους για τα σχέδια των νέων αφεντικών. Διόλου απίθανο, οι «τυχεροί» που θα συνεχίσουν να δουλεύουν στο νέο σχήμα να δεχθούν και αυτοί ένα τηλεφώνημα, όπως οι «τυχεροί» του παλιού ΔΟΛ: έλα αύριο για δουλειά και για τα υπόλοιπα βλέπουμε.

Νέοι καιροί, νέα ήθη.