Ο Σουλτς ψήφισε …Μέρκελ και αποχωρεί

FILE PHOTO: German Chancellor Angela Merkel and Mayor of Hamburg Olaf Scholz meet with police after the G20 Summit in Hamburg, Germany, July 8, 2017. REUTERS/Patrik STOLLARZ/Pool/File Photo

Ο συντηρητικός τύπος ήδη γκρινιάζει για αυτή την εξέλιξη, παραδέχεται όμως ότι ο Όλαφ Σολτς, που δεν είναι ιδιαίτερα συμπαθής μέσα στο κόμμα του, είναι μια καλή λύση αφού είναι υποστηρικτής μιας πολιτικής μεταρρυθμίσεων και όχι «αναδιανομής».

 

Η ανανέωση του SPD περνάει μέσα από τα υπουργεία. Τουλάχιστον αυτό φαίνεται να πιστεύει ο Μάρτιν Σουλτς, ο οποίος κατάφερε να κερδίσει έξι καρέκλες για τους «συντρόφους», αλλά έχασε πάνω στο νήμα εκείνη του υπουργού Εξωτερικών, την οποία και ονειρευόταν για τον εαυτό του. Με αυτό τον τρόπο διασφάλισε την τέταρτη θητεία της Ανγκέλα Μέρκελ και παρέδωσε με συνοπτικές διαδικασίες την προεδρία του κόμματος στην Αντρέα Νάλες, που ήταν από τους πιο ένθερμους οπαδούς του «μεγάλου συνασπισμού», αν και προερχόμενη από την αριστερή πτέρυγα. Ο ίδιος οδεύει πλέον προς την πολιτική συνταξιοδότηση με τη ρετσινιά όχι μόνο του μεγάλου χαμένου, αλλά ίσως και του πιο αφερέγγυου προέδρου στην ιστορία της σοσιαλδημοκρατίας, μετά τις αμέτρητες κωλοτούμπες του μέσα σε λίγους μόνο μήνες…

Του Δημήτρη Σμυρναίου

Το σενάριο προέβλεπε και πάλι ξενύχτι. Ξάγρυπνοι, αλλά ευτυχισμένοι εμφανίστηκαν την Τετάρτη το πρωί στις κάμερες Μέρκελ-Σουλτς-Ζέεχοφερ για να ανακοινώσουν την επίτευξη συμφωνίας για το σχηματισμό κυβέρνησης Xριστιανοδημοκρατών/Χριστιανοκοινωνιστών και Σοσιαλδημοκρατών. Οπως φάνηκε πάντως το ξενύχτι μάλλον προέκυψε από το παζάρι για το μοίρασμα των υπουργικών θέσεων. Οι σοσιαλδημοκράτες του Μάρτιν Σουλτς απέσπασαν έξι υπουργεία, με σημαντικότερα το Οικονομικών για τον «συντηρητικό» Όλαφ Σολτς, το Εξωτερικών και το Εργασίας.
Ο συντηρητικός Τύπος ήδη γκρινιάζει για αυτή την εξέλιξη, παραδέχεται όμως ότι ο Όλαφ Σολτς, οποίος δεν είναι ιδιαίτερα συμπαθής μέσα στο κόμμα του, είναι μια καλή λύση, αφού είναι υποστηρικτής μιας πολιτικής μεταρρυθμίσεων και όχι «αναδιανομής». Προφανώς η παράδοση του υπουργείου, που «σφράγισε» με τη θητεία του ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, σε σοσιαλδημοκρατικά χέρια ήταν ένας αναγκαίος συμβιβασμός, για να μπορέσει η Ανγκέλα Μέρκελ να εξασφαλίσει μια τέταρτη θητεία και δεν μπορεί να έγινε χωρίς τις απαραίτητες διαβεβαιώσεις για συνέχιση της ίδιας πολιτικής.
Ο Μάρτιν Σουλτς δεν θα είναι ούτε αντικαγκελάριος, ούτε πρόεδρος του κόμματος, αφού ανακοίνωσε την πρόθεσή του να προτείνει για την προεδρία την Αντρέα Νάλες, στο πλαίσιο ενός νέου έκτακτου συνεδρίου. Κάτι για το οποίο εκδηλώθηκαν ήδη διαφωνίες από μέλη και βουλευτές, που ζητούν εκλογή του ή της νέας προέρδου από τη βάση. Η ετυμηγορία της βάσης απομένει και για να κλείσει και το τελευταίο κεφάλαιο πριν το σχηματισμό της κυβέρνησης «Μέρκελ 4». Τα 463.000 μέλη θα αποφασίσουν αν συμφωνούν μέχρι τις 4 Μάρτη, με το τελικό κυβερνητικό πρόγραμμα των 177 σελίδων, το οποίο ήδη έχει γίνει αντικείμενο σκληρής κριτικής από την αριστερή πτέρυγα του κόμματος και φυσικά και από τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Τα προγνωστικά λένε πάντως ότι είναι μάλλον απίθανο να προκύψει ένα «Όχι» από ένα κομματικό σώμα που μπορεί να ενισχύθηκε με 23.000 νέα μέλη από τις αρχές του χρόνου, αλλά παραμένει πάντα ελεγχόμενο από το μηχανισμό.

Ξεκαθάρισμα λογαριασμών

Ο κύριος Σουλτς δεν θα είναι τελικά ούτε υπουργός Εξωτερικών, όπως ονειρεύτηκε για δύο εικοσιτετράωρα. Η κομματική βάση και οι άσπονδοι φίλοι του μέσα στο κόμμα δεν μπόρεσαν να ξεχάσουν την παλιότερη δέσμευσή του ότι δεν πρόκειται να συμμετέχει σε μια κυβέρνηση Μέρκελ. Μετά και την οργισμένη αντίδραση του μέχρι τώρα υπουργού Εξωτερικών, Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, ο οποίος είχε δημόσια εκφράσει την επιθυμία του να παραμείνει σε αυτή τη λαμπερή καρέκλα και ο οποίος το βράδυ της Πέμπτης εξέφρασε τη δυσαρέσκεια του για την «έλλειψη σεβασμού» απέναντι στο πρόσωπό του, ο Σουλτς αναγκάστηκε να ανακοινώσει ότι δεν θα είναι μέλος της νέας κυβέρνησης. Ουσιαστικά πρόκειται για μια ακόμα πράξη στο ξεκαθάρισμα λογαριασμών στο σοσιαλδημοκρατικό στρατόπεδο. Η σχέση του Γκάμπριελ με τον Σουλτς δεν ήταν ποτέ ιδιαίτερα θερμή και αναμένεται τώρα να φανεί αν η νέα τους αντιπαράθεση μπορεί να έχει εσωκομματικές συνέπειες. Το αξίωμα του ΥΠΕΞ έχει πάντως χάσει σε βαρύτητα τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης. Ετσι κι αλλιώς η απόφαση του Σουλτς να αφήσει την προεδρία του κόμματος, αλλά και να μην διεκδικήσει την αντικαγκελαρία ή το ΥΠΟΙΚ, ερμηνεύτηκε σαν ένα είδος εθελοντικής …εξορίας. Άλλωστε, μετά την απογοητευτική απήχηση, που είχε η ομιλία του στο τελευταίο συνέδριο ήταν πλέον οφθαλμοφανές ότι δεν μπορούσε να κουμαντάρει τις εξελίξεις στο κόμμα. Τώρα ο άνθρωπος που ονειρεύτηκε πριν από ένα περίπου χρόνο ότι μπορεί να γίνει καγκελάριος οδεύει προς την πολιτική συνταξιοδότηση.
Στο τιμόνι του κόμματος θα βρεθεί το δίδυμο Νάλες-Σολτς, όπως εκτιμά η πλειοψηφία του γερμανικού Τύπου, και είναι άγνωστο σε ποια κατεύθυνση θα επιδιώξει να κινήσει το μισοβουλιαγμένο καράβι. Οι δημοσκοπήσεις δίνουν στο SPD ποσοστά πολύ κάτω από το 20% και αυτό σημαίνει ότι αν γίνονταν τώρα εκλογές ο «μεγάλος συνασπισμός» δεν θα είχε πλέον κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Επίσης, η πρώτη δημοσκόπηση μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας βρίσκει την πλειοψηφία των Γερμανών να μην δηλώνουν ικανοποιημένοι με το συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Μόλις 35% επικροτεί αυτή την συμφωνία, που μοιάζει ανόρεχτη και αποτέλεσμα …αγγαρείας. Έντονη κριτική ακούστηκε από τα κόμματα της Αριστεράς, με την Ζάρα Βάγκενκνεχτ να προεξοφλεί ότι «αυτός ο συνασπισμός δεν έχει πολύ μέλλον». Εκτός από κάποιες αόριστες δηλώσεις πίστης στην Ευρώπη, δεν υπάρχει κάτι ουσιαστικά καινούριο στο επίπεδο της κοινωνικής πολιτικής, αλλά ούτε και κάποια διαφαινόμενη χαλάρωση της σκληρής οικονομικής πολιτικής.

Διαμαρτυρίες νεοσυντηρητικών

Γκρίνιες υπάρχουν πάντως και στο συντηρητικό στρατόπεδο από τους πιο ακραίους κύκλους, που κατηγορούν για ενδοτικότητα την καγκελάριο Μέρκελ. Και εδώ βεβαίως η κριτική εστιάζεται περισσότερο στην κατανομή των υπουργείων και λιγότερο στην ουσία. Είναι και αυτό ενδεικτικό του πόσο «απολιτική» ήταν τελικά αυτή η διαπραγμάτευση, που έγινε με πίεση οικονομικών παραγόντων με στόχο να αποφευχθούν οι νέες εκλογές. Η εξέλιξη αυτή βόλευε εκτός των άλλων και το δίδυμο Μέρκελ- Σούλτς, αφού και οι δύο θα έπρεπε να περάσουν από στενωπούς τεράστιας αμφισβήτησης για το αν θα ηγούνταν των κομμάτων τους σε περίπτωση που αποφασιζόταν νέα προσφυγή στις κάλπες. Από το περιβάλλον της ίδιας της κυρίας Μέρκελ πάντως διέρρεε ότι καλό θα είναι να κάνουν υπομονή οι επικριτές της και να μην μετρούν την πολιτική με αριθμούς υπουργείων. Σημειώνουν επίσης με νόημα ότι δεν ήταν η καγκελάριος που βρισκόταν με την πλάτη στον τοίχο κατά τη διάρκεια των συνομιλιών και συνεπώς είναι αφελές να πιστεύει κανείς ότι έκανε υπέρμετρες υποχωρήσεις ή ότι μπορεί να «εξαπατήθηκε ή να εκβιάστηκε» από τον κ. Σουλτς. Η εξέλιξη της Παρασκευής δικαιώνει την καγκελάριο, που εξασφαλίζει όπως όλα δείχνουν μια τέταρτη θητεία, ενώ ο μέχρι τώρα αντίπαλος της θα εξαερωθεί πολιτικά…
Αυτοί που τρίβουν τα χέρια τους είναι τελικά οι ακροδεξιοί της «Εναλλακτικής για τη Γερμανία», που εξασφαλίζουν πλέον το ρόλο της «αξιωματικής αντιπολίτευσης» και ετοιμάζονται για τις εμφανίσεις τους στο κοινοβούλιο. «Δικαιωμένος» για την απόφασή του να μην συνεργαστεί με την Ανγκέλα Μέρκελ δηλώνει και ο Κρίστιαν Λίντνερ των Ελεύθερων Δημοκρατών, ο οποίος ελπίζει τώρα σε ανάκαμψη των ποσοστών του, που είχαν πάρει την κατιούσα μετά την απόφασή του να τινάξει στον αέρα τις συνομιλίες για μια κυβέρνηση «Τζαμάικα» πριν από τα Χριστούγεννα. Για την αντιπολίτευση από ακραίες δεξιές θέσεις «η συμμαχία των ηττημένων», όπως αποκαλείται ο επικείμενος συνασπισμός, αποτελεί το καλύτερο έδαφος για να συνεχίσει τη δημαγωγία της.