Πολιτική σε δυο, διασταυρούμενα, σκηνικά έντασης

Από το ένα σκηνικό έντασης η πολιτική πέρασε στο άλλο. Από την οξεία σύγκρουση στην εσωτερική πολιτική, περάσαμε στην επικίνδυνη ένταση στην εξωτερική πολιτική, στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Παρά τις μεγάλες διαφορές, ωστόσο, έχουν και διασταυρούμενες περιοχές. Φάνηκε όχι μόνο από το κλίμα που διαμορφώνει ο φιλοκυβερνητικός, κυρίως, Τύπος, όσο και απ’ όσα διέρρευσαν από τις συναντήσεις των πολιτικών αρχηγών με τον πρωθυπουργό. Πάντως, υπήρξε ένας πραγματικός διάλογος και αυτό, εικάζεται, θα βοηθήσει στην περαιτέρω συνεννόηση.
Το πόσο επικίνδυνο είναι το σκηνικό έντασης που διαμορφώνει η πρόκληση της Άγκυρας με την απειλή σεισμικών ερευνών σε τμήμα ελληνικής υφαλοκρηπίδας, δεν το γνωρίζουμε ακόμη. Υπάρχουν, απλώς, ενδείξεις ότι η παρέμβαση της Γερμανίας, δύναμη με ειδικό ενδιαφέρον για την Τουρκία ιδίως αυτή την περίοδο, θα εκτονώσει την τρέχουσα κρίση και ενδεχομένως βάλει κάποια λιθαράκια για ουσιαστικό διάλογο μεταξύ των δυο γειτόνων στο άμεσο μέλλον.
Τίποτε δεν είναι δεδομένο, καθώς δεν ξεχνάμε ότι η έξοδος του Ορούτς Ρέις έγινε ενώ είχαν ξεκινήσει οι τριμερείς συζητήσεις στο Βερολίνο. Ούτε γνωρίζουμε κάτι χειροπιαστό από αυτό το διάλογο και σ’ αυτό το σημείο ο ΣΥΡΙΖΑ έχει δίκιο όταν ασκεί κριτική πιέζοντας να γίνει ενημέρωση, όπως έγινε, σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών.

Ποια η ατζέντα του διαλόγου;

Οι διαρροές που υπάρχουν σε γερμανικά και τουρκικά μέσα είναι ασαφή, ενώ η εκ δεξιών κριτική στην κυβέρνηση –ότι, πχ, συμφωνήθηκε καθεστώς Ιμίων για το Καστελόριζο– είναι αρκούντως αναξιόπιστη. H «Εστία» έγραψε ότι συμφώνησαν «αποχή από εκατέρωθεν ενέργειες που προκαλούν ένταση», αλλά και σε διάλογο με ατζέντα, μεταξύ άλλων, θέματα όπως αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου, διαμοιρασμό φυσικών πόρων της Μεσογείου, αμφισβητούμενα νησιά, γκρίζες ζώνες, μουφτήδες Θράκης και τέμενος Αθηνών.
H υπουργός Άμυνας της Γερμανίας Καρενμπάουερ μίλησε επισήμως για τη συνάντηση, λέγοντας μάλιστα «το βασικό πλεονέκτημα της Γερμανίας και αυτής της κυβέρνησης, και της καγκελαρίου στην κορυφή της, είναι ότι και προς τις δύο πλευρές -Τουρκία, Ελλάδα- απολαμβάνουμε μεγάλη εμπιστοσύνη». «Δεν είναι τυχαίο ότι ιδιαίτερα η καγκελάριος παρενέβη ή εκλήθη να παρέμβει», πρόσθεσε. Επωφελήθηκε δε να παρουσιάσει και το στάτους της Γερμανίας αυτή την περίοδο.
Το περιεχόμενο των τριμερών συζητήσεων ασφαλώς συζητήθηκε μεταξύ Κ. Μητσοτάκη και Α. Τσίπρα. Και όπως φαίνεται, δεν διαφώνησαν στο ότι ο ρόλος της Γερμανίας είναι αποδεκτός. Δεν γνωρίζουμε, όμως, αν ισχύει το ίδιο και για το εύρος των θεμάτων. Ο Γ. Κατρούγκαλος, τομεάρχης Εξωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ, εμφανίσθηκε με περιοριστική ατζέντα, όπως φαίνεται και από τη δήλωση του Α. Τσίπρα ότι «η μόνη διαφορά είναι η υφαλοκρηπίδα». «Θέλουμε να μην μας επιβληθεί μια ατζέντα διαλόγου, πέρα από αυτή που ζητάμε. Θέλουμε να αποκαταστήσουμε συνθήκες διαλόγου στο μοναδικό θέμα που μας απασχολεί, της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, και θέλουμε οι όροι της συζήτησης να καθορισθούν με βάση το διεθνές δίκαιο της θάλασσας».
Ποιο το κλίμα της συζήτησης κατά τη συνάντηση των δύο ηγετών; Όπως ήδη σημειώσαμε, ήταν διάλογος, παρά την απροθυμία και την πίεση που ασκήθηκε ν’ αρχίσει, ουσιαστικός ή και εποικοδομητικός, κατά τα ρεπορτάζ. Το Μαξίμου σχολίασε: «Ο γόνιμος διάλογος και η συνεννόηση μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων αποτελούν σταθερή επιδίωξη του πρωθυπουργού και της κυβέρνησης. Το κλίμα αυτό, παρά τις επιμέρους διαφορές, αποτυπώθηκε και στις ουσιαστικές συζητήσεις που έγιναν στη διάρκεια των συναντήσεων».

Ένταση για τα εσωτερικά

Υπήρξαν και εντάσεις όταν η ατζέντα έφθασε στην εσωτερική πολιτική. Την προηγουμένη, στη Βουλή, ο Αλέξης Τσίπρας έθεσε ευθέως το πρόβλημα της τοξικότητας που δημιουργείται από τα σχέδια της κυβέρνησης ή της εσωκομματικής της αντιπολίτευσης. Την εξωτερική πολιτική δεν την απέσπασε από το σύνολο της πολιτικής της κυβέρνησης. Αναφερόμενος, μάλιστα, στην αποστροφή της ομιλίας του πρωθυπουργού στον Ωρωπό, όταν εκθείαζε την ενότητα, τόνισε: «Για ποια ενότητα (μιλάτε); Μέχρι και την τραγωδία στο Μάτι ανασύρατε, προχθές μόλις, δύο χρόνια μετά, για να σπιλώσετε τη γραμματέα της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ. Χωρίς κανένα στοιχείο. Με παράνομες ηχογραφήσεις διαλόγων. Τις οποίες υιοθετήσατε αλά καρτ, βέβαια». «Όταν γνωρίζει (ο πρωθυπουργός) -δεν υπονομεύει την πολιτική ζωή του τόπου σε νεκρό πολιτικό χρόνο- ότι έχει σχέδιο, έχει στρατηγική η άλλη πλευρά. Και όταν ένα χρόνο τώρα έχει μια αντιπολίτευση εθνικής ευθύνης. Που σε όλες τις κρίσιμες στιγμές έχει υψώσει ανάστημα υπευθυνότητας. Που δεν έκανε αυτά που κάνει ο κ. Μητσοτάκης και η ΝΔ όταν φέρναμε μια επωφελή για τη χώρα συμφωνία με τον βόρειο γείτονα μας».
Ποιο το συμπέρασμα από την τοποθέτηση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης αυτή τη στιγμή; Για μέρος της συμπολίτευσης και για τον –ενίοτε αυτοκαταστροφικά βιαστικό– κ. Ε. Βενιζέλο η διαστρέβλωση ήταν εύκολη: «Ο Αλ. Τσίπρας υποστήριξε ότι αν η κυβέρνηση θέλει τη συναίνεση του ΣΥΡΙΖΑ στα θέματα εθνικής πολιτικής και ενόψει της επιθετικής, παραβατικής και προκλητικής συμπεριφοράς της Τουρκίας, πρέπει να εγκαταλειφθεί η διαδικασία διερεύνησης της σκευωρίας Novartis και του παραδικαστικού κυκλώματος που αποκαλύφθηκε στην υπόθεση Μιωνή». Το ρεπορτάζ και οι δηλώσεις μετά τη συνάντηση, βέβαια, τον αποστομώνουν απολύτως.
Η κυβέρνηση δεν προσπαθεί, με βάση τους υπάρχοντες θεσμούς, να προαγάγει τη διαφάνεια, να ασκηθεί έλεγχος, να αποδοθούν οι όποιες ευθύνες. Αυτό είναι απαραίτητο και ενισχύει την εμπιστοσύνη στην πολιτική, που είναι και το ζητούμενο. Αυτό που γίνεται, και το οποίο διστάζει ακόμη και ο Κ. Μητσοτάκης να το υιοθετήσει, είναι η εκτέλεση ενός σχεδίου που αποβλέπει σε διαδοχικούς αντιπερισπασμούς σε δύσκολες πολιτικές καταστάσεις και στη δημιουργία μονίμων εμποδίων, όπως έχει εισηγηθεί και ο κ. Βορίδης, για τη μη επάνοδο στην κυβέρνησης της Αριστεράς.

Παύλος Κλαυδιανός

 

 

 

Πώς το παρόν φορτίζει δυο επετείους

Δυο επέτειοι αυτή την εβδομάδα συγκέντρωσαν, για άλλη μια φορά, τη σκέψη μας στο παρελθόν, σε τραγικές σελίδες του που όμως φορτίζουν ή, αν θέλετε, φωτίζουν το πολιτικό παρόν. Η μια ήταν η επέτειος της δολοφονίας του Σωτήρη Πέτρουλα, σε διαδήλωση κατά την περίοδο των Ιουλιανών, το 1965, στις περίφημες διαδηλώσεις των εβδομήντα ημερών που κράτησαν έως τον Σεπτέμβρη. Όπως μας υπενθύμισε, μπροστά στην εντοιχισμένη πλάκα με το πρόσωπο του Σωτήρη, ο Νίκος Κιάος συνοδοιπόρος, τότε, του νεκρού φοιτητή και μετέπειτα μαχητής, με κόστος, κατά της χούντας, οι διαδηλωτές μαχόμενοι για την αποκατάσταση της δημοκρατίας, που σφετερίστηκαν οι αποστάτες επειδή ανέβαινε το κίνημα, είχαν να αντιμετωπίσουν μια υπερενισχυμένη –με αρμόδιο υπουργό τον σκληρό Ναύαρχο Τούμπα– αστυνομία. Μα, μια από τις πρώτες πράξεις αυτής της κυβέρνησης μήπως δεν ήταν να ενισχύσει την αστυνομία, να διευρύνει την επικράτειά της ακόμη και με τις φυλακές –είχε αποφευχθεί αυτό επί δικτατορίας– πέρα από τους πρόσφυγες και άλλα πολλά; Δεν ψηφίστηκε, πριν λίγες μόνο μέρες, ένα νέος νόμος για τις διαδηλώσεις που τις περιορίζει, περιορίζοντας ουσιαστικά το δικαίωμα της συνάθροισης για την έκφραση γνώμης μέσω της διαδήλωσης, που είναι αντίθετος από το ίδιο το Σύνταγμα; Και ακόμη, δεν βρισκόμαστε μπροστά στο ενδεχόμενο να δούμε μια νομική βαρβαρότητα, να δικαστεί ένας πρώην υπουργός σαν ηθικός αυτουργός, ενώ δεν υπάρχει φυσικός αυτουργός, κάτι που επίσης για πρώτη φορά το ζήσαμε τότε με την καταδίκη του αλησμόνητου συντρόφου και καθοδηγητή μας Τάκη Μπενά σαν ηθικού αυτουργού, ενώ είχαν αθωωθεί από Έκτακτο Στρατοδικείο οι φερόμενοι σαν αυτουργοί Σωτήρης Αναστασιάδης, Μίμης Δαρειώτης και Γιάννης Νίκας; Καθώς βαδίζαμε την Παρασκευή προς το Προεδρικό Μέγαρο να γιορτάσουμε την πτώση της δικτατορίας, την αποκατάσταση της δημοκρατίας που πέτυχε ο λαός με αγώνες, θυσίες και κόπους είμαστε, λοιπόν, βυθισμένοι σ’ αυτές τις σκέψεις και σε μεγάλη περίσκεψη. Αποδίδοντας την οφειλόμενη τιμή στους δημοκρατικούς θεσμούς δεν ξεχνάμε, συγχρόνως, ότι δεν έχει ακόμη στεγνώσει το μελάνι αυτών των αντιδημοκρατικών νόμων, που το πνεύμα τους τροφοδοτήθηκε από το τραγικό πολιτικό παρελθόν μας. Κληθήκαμε τώρα να γιορτάσουμε, όπως σημείωναν μέλη του ΣΦΕΑ (Σύνδεσμος Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967 – 1974), στη διαδρομή προς το Προεδρικό Μέγαρο, από κοινού όσοι αγωνιστήκαμε τότε, τη δεκαετία του 1960, όχι μόνο για την αποκατάσταση, αλλά και τη διεύρυνση της Δημοκρατίας μαζί με όσους τώρα, ιστορικά αστόχαστα και από ταξικό συμφέρον, θεσμοθετούν περιορίζοντας δημοκρατικά και συλλογικά δικαιώματα.

Π. Κ.