Πολλαπλές εστίες ακροδεξιάς μόλυνσης

 

Τα γεγονότα της Μινεάπολης, αλλά και η βίαιη συμπεριφορά αστυνομικών σε διαδηλώσεις κατά του ρατσισμού στην Γερμανία άναψαν τη συζήτηση για την εμφάνιση ολοένα και περισσοτέρων ακροδεξιών κρουσμάτων στις τάξεις των δυνάμεων ασφαλείας. Ανάλογος προβληματισμός υπάρχει και για την κατάσταση στο στρατό, με αφορμή καταγγελίες για το κλίμα, που επικρατεί στις παραδοσιακά «αδιαφανείς» ειδικές δυνάμεις.

Του Δημήτρη Σμυρναίου

Η πρώτη πολιτικός, από τη πλευρά του κυβερνητικού συνασπισμού στο Βερολίνο, που τόλμησε να μιλήσει ανοικτά για το πρόβλημα ήταν η Σάσκια Εσκεν, η οποία – αν δεν το έχετε ξεχάσει – είναι συμπρόεδρος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος SPD. Mετά από κάποιες «επιδείξεις ισχύος» αστυνομικών απέναντι σε διαδηλωτές, αλλά και ρεπορτάζ εφημερίδων σχετικά με τις ιδεολογικές τους προτιμήσεις, η Εσκεν έκανε λόγο για «λανθάνοντα ρατσισμό στις τάξεις των δυνάμεων ασφαλείας». Συμπλήρωσε βεβαίως ότι πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά, που δεν αφορούν το σύνολο των αστυνομικών, οι οποίοι στη μεγάλη τους πλειονότητα κάνουν το καθήκον τους, όπως προτάσσει το Σύνταγμα.
Όμως, όπως σωστά παρατηρούσε σε σχόλιό της η εβδομαδιαία εφημερίδα «der Freitag» τι θα σκεφτόταν ένας επιβάτης της Lufthansa αν άκουγε ότι η μεγάλη πλειονότητα των πιλότων μεταφέρει τους ταξιδιώτες στον προορισμό τους με ασφάλεια. Ή αν διάβαζε ότι η μεγάλη πλειοψηφία των χειρουργών εκτελεί το έργο της με συνέπεια και κάθε απαραίτητη προφύλαξη. Θα σκεφτόταν ο μέσος Γερμανός τότε την μειονότητα ή το ενδεχόμενο να βρεθεί ο ίδιος θύμα σε κάποιο από τα μεμονωμένα αρνητικά περιστατικά.
Η αλήθεια είναι ότι η εξάπλωση ρατσιστικών, αλλά και ακροδεξιών ιδεών συνολικά στις τάξεις της αστυνομίας είναι ένα πρόβλημα που προτιμούν να μην θίγουν οι κυβερνήσεις. Και αυτό δεν ισχύει μόνο στην Γερμανία, όπως έδειξαν και πρόσφατα περιστατικά σε μια σειρά από χώρες, της Ελλάδας κάθε άλλο παρά εξαιρουμένης. Η δολοφονία του Τζορτζ Φλόυντ έφερε στο προσκήνιο πολλές μικρές «Μινεαπόλεις» και στην καρδιά της Ευρώπης. Και έριξε λίγο έστω φως στο πρόβλημα, που λέγεται συγκαλυμμένη αστυνομική βία. Είναι χαρακτηριστικό ότι την περασμένη Τετάρτη η συντηρητική Frankfurter Allgemeine και η αριστερή (πρώην κομμουνιστική) Neues Deutschland είχαν πρωτοσέλιδα σχόλια για αυτό ακριβώς το θέμα.
Στην πραγματικότητα ή τουλάχιστον στα χαρτιά οι αστυνομικοί σήμερα στην Γερμανία έχουν μια καλύτερη και πιο δημοκρατική εκπαίδευση σε σχέση με το παρελθόν. Κάνουν μαθήματα ιστορίας ή πολιτικής αγωγής και επιχειρείται να γαλουχηθούν σε πιο μοντέρνα πολιτισμικά πρότυπα. Γεγονός είναι επίσης ότι έχει αυξηθεί ο αριθμός των αστυνομικών με μεταναστευτικό υπόβαθρο, κάτι που έχει αποδειχτεί εξαιρετικά αποτελεσματικό ειδικά σε γειτονιές, όπου το τουρκικό ή το πρώην «γιουγκοσλαβικό» στοιχείο είναι έντονο.
Από την άλλη, όμως, κορυφαίοι συνδικαλιστές της αστυνομίας δεν έχουν διστάσει ακόμα και να ειρωνευτούν αποφάσεις δικαστών, οι οποίοι αναφέρονταν στην ανάγκη ισότιμης αντιμετώπισης όλων των πολιτών από τις αστυνομικές αρχές, ανεξάρτητα από το χρώμα ή την καταγωγή τους. Και πρόσφατες αποκαλύψεις για τη δράση παραστρατιωτικών ομάδων με μέλη αστυνομικούς, που είχαν κατορθώσει να «απαλλοτριώσουν» πολυβόλα όπλα και μεγάλες ποσότητες πυρομαχικών προκάλεσαν ανατριχίλα σε δημοκρατικά σκεπτόμενους πολίτες. Και όπως σωστά κατέληγε το άρθρο που αναφέραμε στην αρχή είναι λάθος να χρησιμοποιεί κανείς τη φράση κλισέ ότι «η αστυνομία είναι καθρέφτης της κοινωνίας». Γιατί κανένας νέος που ψηφίζει Πράσινους ή την Αριστερά ή που στηρίζει την «θερμόαιμη» σοσιαλδημοκρατική νεολαία δεν έχει στόχο του να γίνει αστυνομικός. Τι χρειάζεται λοιπόν; Περισσότερος έλεγχος, κυρίως κοινοβουλευτικός, αλλά όχι μόνο και αυστηρότερες κυρώσεις και όχι προσπάθεια συγκάλυψης «μεμονωμένων περιστατικών».
Ειδικά σε ό,τι αφορά κάποια «επίλεκτα» και μασκοφόρα συνήθως τμήματα της αστυνομίας που θεωρούν ότι μπορούν να λειτουργούν ανεξέλεγκτα.

Ακροδεξιοί κομάντος

Ανάλογες αποκαλύψεις έγιναν το τελευταίο διάστημα και σε σχέση με το στρατό. Στο επίκεντρο βρέθηκαν και εδώ κάποιες ομάδες «ελίτ», που έχουν συνηθίσει να δρουν μακριά από το φως της δημοσιότητας με ελάχιστες εξαιρέσεις, συνήθως αν έχουν να παρουσιάσουν κάποια διεθνή επιτυχία, όπως η σύλληψη κάποιου ισλαμιστή πολέμαρχου στο Αφγανιστάν. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της ομάδας KSK (Κομμάντος Ειδικών Δυνάμεων). Τον περασμένο χρόνο, για παράδειγμα, το υπουργείο Αμυνας προσπάθησε να απαλλαγεί χωρίς πολύ θόρυβο από έναν επιλοχία, που αποδείχθηκε να διαθέτει πολύ στενές σχέσεις με το κίνημα των «Ταυτοτικών». Το ενδιαφέρον της συγκεκριμένης υπόθεσης εστιάζεται στο γεγονός ότι ο συγκεκριμένος ήταν γνωστός ήδη από το 2007 για τις ιδέες και τις πράξεις του, έχοντας συμμετάσχει στην σύλληψη και κακοποίηση του Μουράτ Τουρνάζ το 2001, του τουρκικής καταγωγής πολίτη ο οποίος μεταφέρθηκε στο Γκουαντάναμο χωρίς επαρκή στοιχεία και κρατήθηκε εκεί για μια τετραετία.
Η συζήτηση για την KSK αναζωπυρώθηκε και από τη γνωστοποίηση της επιστολής ενός λοχαγού, ο οποίος κατήγγειλε ότι μέσα σε αυτή την ομάδα κυριαρχεί μια «τοξική κουλτούρα αποδοχής» ακροδεξιών δραστηριοτήτων, οι οποίες ναι μεν είναι εμφανείς, αλλά αποσιωπούνται ή αντιμετωπίζονται με αδιαφορία. Η 12σελιδη επιστολή έγινε τελικά μείζον πολιτικό θέμα με τους Πράσινους να ζητούν διερεύνηση για το τι ακριβώς συμβαίνει στις τάξεις αυτής της ομάδας και να ζητούν αν χρειαστεί ακόμα και την κατάργησή της και ανασύστασή της σε μια νέα πιο διαφανή βάση. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμα και ο επικεφαλής της Υπηρεσίας Πληροφοριών του Στρατού παραδέχτηκε ότι στο συγκεκριμένο σώμα παρατηρούνται ρατσιστικά επεισόδια σε ποσοστό πενταπλάσιο από το μέσο όρο των γερμανικών Ενόπλων Δυνάμεων. Το θέμα απασχόλησε και την αρμόδια επιτροπή της Βουλής την περασμένη Τετάρτη.
Η υπουργός Αμυνας και «αποχωρούσα» πρόεδρος της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης Ανεγκρέτ Κραμπ-Κάρενμπάουερ αναγκάστηκε τελικά να τοποθετηθεί επί του θέματος, χαρακτηρίζοντας «πρόωρη» μια συζήτηση για τη διάλυση της KSK. Αποκάλεσε πάντως γενναίο βήμα να καταγγέλλει κάποιος μέσα από τον ίδιο το στρατό τέτοια φαινόμενα ακροδεξιάς «μόλυνσης». Οι καταγγελίες εξετάζονται και οι καταγγέλλοντες θα κληθούν να συμβάλουν και αυτοί στην αντιμετώπιση αρνητικών φαινομένων, όπως υποσχέθηκε μιλώντας μάλιστα και για πλήρη κάθαρση με «σιδερένια σκούπα». Με ότι μπορεί να σημαίνει αυτό στην στρατιωτική διάλεκτο.
Είχε προηγηθεί η σύλληψη ενός ακόμα μέλους των «επίλεκτων» στην κατοχή του οποίου βρέθηκε ένα ολόκληρο οπλοστάσιο. Και για αυτή την υπόθεση η υπουργός υποσχέθηκε ότι θα υπάρξει πλήρης διερεύνηση και το σχετικό πόρισμα μέχρι τέλος Ιουλίου.