Ο σοσιαλιστής Φρανσουά Ολάντ είναι ο νέος πρόεδρος της Γαλλίας. Είναι το πρώτο μεγάλο αγκάθι στο πλευρό της φιλελεύθερης Ευρώπης. Απορρίπτει τις πολιτικές λιτότητας της Ευρώπης και συνεπώς και τη διακυβερνητική συμφωνία με θέμα το χρυσό κανόνα. Το επαναλάμβανε αδιάκοπα, ακόμη και την Κυριακή τα μεσάνυχτα, μπροστά στο συνωστισμένο πλήθος στην πλατεία της Βαστίλης, ένα πρωτοφανές, ανέλπιστο πλήθος, που συγκεντρώθηκε σε όλες τις πλατείες του εξαγώνου, πρώτα-πρώτα στην πλατεία της εκλογικής του περιφέρειας Κορέζ, μετά στο μικρό αεροδρόμιο της Μπριβ, μετά στις αφίξεις του αεροδρομίου του Μπουρζέ, κι από κει σε μια αυτοσχέδια πορεία από μοτοσυκλέτες, αυτοκίνητα, ποδήλατα που τον συνόδεψε -πορεία χαρούμενη και επικίνδυνη- μέχρι το Παρίσι, όπου η περιφρούρηση τρόμαξε να του ανοίξει το δρόμο μέχρι την εξέδρα στη Βαστίλη.
Ο κόσμος τον περίμενε από τις οκτώ, μόλις ανακοινώθηκε η νίκη του, κι ήταν πλήθος οι νέοι και οι έφηβοι, οι απροσδόκητες σημαίες άλλων χωρών, πλήθος οι ευτυχισμένοι άνθρωποι. Ευτυχισμένος ήταν κι εκείνος, ο Φρανσουά Ολάντ, μα -πρόσθεσε αμέσως- «είμαστε ευτυχισμένοι, ναι, αλλά όχι με έξαλλο ενθουσιασμό, γιατί πολλές δυσκολίες μας περιμένουν. Πρέπει να αγωνιστούμε, τόσο εγώ όσο κι εσείς».


Της
Ροσάνα Ροσάντα

Δεν μπορεί να πει κανείς ότι έσπειρε αυταπάτες. Είναι ο πρώτος σοσιαλιστής πρόεδρος μετά τον Μιτεράν, μα το 1981 η κατάσταση ήταν λιγότερο σοβαρή απ’ ό,τι είναι σήμερα. Επανέλαβε, σφυροκοπώντας το κοινό του, τις δεσμεύσεις που δεν μπορεί να απαρνηθεί. Δύο έχουν την προτεραιότητα: περισσότερη ισότητα στα μέσα (δηλαδή περισσότερη δουλειά, προτεραιότητα στη μεγάλη νεανική ανεργία, περισσότερη αγοραστική δύναμη με άμεση αύξηση του κατώτερου μισθού) και στα δικαιώματα (τέλος σε κάθε διάκριση κατά των μεταναστών). Και περισσότερη αναδιανεμητική δικαιοσύνη. Τέλος στις περικοπές των κοινωνικών υπηρεσιών, εξήντα χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας στην υγεία και στην παιδεία. Κι όλα αυτά πώς θα πληρωθούν; Όχι μόνο με τις αποταμιεύσεις, αλλά με την ανάπτυξη και φορολογώντας τα μεγάλα εισοδήματα μέχρι το 75% -σαματάς στην αντιπολίτευση, που αγνοεί ότι ο Ρούζβελτ είχε φθάσει μέχρι το 83%. Φυσάει αέρας new deal, η δεξιά και οι μετριοπαθείς της «Le Monde« προειδοποιούν.
Είναι αλήθεια, μα ο Ολάντ, αντίθετα από τον Σαρκοζί, είναι οικονομολόγος. Είναι αριστούχος της Εθνικής Σχολής Διοίκησης και γνωρίζει τι είναι ένας προϋπολογισμός, δεν μιλάει στον αέρα. Γνωρίζει ότι η Γαλλία έχει ένα δημόσιο χρέος μεγαλύτερο από το δικό μας, αν και είναι μικρότερου μεγέθους σε σχέση με το ΑΕΠ, μα γνωρίζει επίσης ότι η μονομερής λιτότητα δεν οδηγεί πουθενά, παρά μόνο στην οικονομική καταστροφή της Ισπανίας και στην οικονομική και πολιτική καταστροφή της Ελλάδας που έχει γίνει τέσσερα κομμάτια. Γνωρίζει ότι πλέον γίνεται παντού κουβέντα για ανάπτυξη, αλλά οι συνταγές είναι αντίθετες: Ο Ολάντ διευκρινίζει ότι η δική του εφαρμόζεται με την αύξηση των απασχολούμενων, με τη βελτίωση των τεχνολογιών και με τη φορολόγηση των υψηλών εισοδημάτων. Δεν πιστεύει καθόλου ότι η ανάπτυξη έρχεται φορολογώντας σκληρά τις συντάξεις, τους μισθούς, τις κοινωνικές υπηρεσίες και την τοπική αυτοδιοίκηση, με μέτρα που μειώνουν τόσο την αγοραστική δύναμη των πιο αδύναμων όσο και τα δημόσια έσοδα, δεν έχει πεισθεί καθόλου -όπως ο Μόντι και η ιταλική αριστερά- ότι οι πλούσιοι δεν πρέπει να ενοχληθούν για να επενδύσουν στην παραγωγή. Αυτοί επενδύουν στον χρηματοοικονομικό τομέα «και ο χρηματοοικονομικός τομέας -είπε- είναι ο εχθρός μου». Για την τριάδα Μέρκελ - Σαρκοζί - Μόντι και για τα έντυπα που τους ακολουθούν, έμοιαζε σαν να ερχόταν η συντέλεια του κόσμου. Μα οι αγορές εκνευρίστηκαν περισσότερο με την Ελλάδα παρά με τη γαλλική στροφή.

Δίοδος για την Ευρώπη

Ο Ολάντ είναι ήρεμος, αποφασιστικός, τόσο φυσιολογικός όσο είναι νευρικός ο Σαρκοζί, εγκάρδιος, σοβαρός και χωρίς να του λείπει το χιούμορ. Η νίκη του είναι νίκη ενός αποφασιστικού ανθρώπου, που έχει μια συγκεκριμένη ιδέα στο μυαλό και είναι ικανός να συγκεντρώσει γύρω του όλες τις δυνάμεις του πρώην καβγατζίδικου Σοσιαλιστικού Κόμματος και της υπόλοιπης αριστεράς. Θα αναλάβει τυπικά εξουσία την 15η Μαΐου, θα φύγει αμέσως για το Βερολίνο, μετά για τις Ηνωμένες Πολιτείες, και στην επιστροφή θα αντιμετωπίσει τις βουλευτικές εκλογές στις οποίες θα πρέπει να πάρει την πλειοψηφία. Είναι πολύ πιθανό ότι θα την έχει, και ότι θα χρειαστεί να διαπραγματευτεί με τον Ζαν Λικ Μελανσόν (Μέτωπο της Αριστεράς), που τον στήριξε με τα τέσσερα εκατομμύρια ψήφους του, χωρίς να θέσει όρους, αλλά αυτόνομα (στις βουλευτικές μπορεί να πάρει περισσότερο, είχε φθάσει στις δημοσκοπήσεις το 17%, νικώντας το Εθνικό Μέτωπο στις εργατικές περιοχές) και με τους Πράσινους, που το χαμηλό τους ποσοστό στον πρώτο γύρο οφείλεται στις στενωπούς του νόμου Ντε Γκολ. Ο Μελανσόν θα τον πιέσει για τους μισθούς και για την Ευρώπη, η Εύα Ζολί για την πυρηνική ενέργεια. Στο θέμα της Ευρώπης το ζήτημα είναι να αλλάξει, εκτός από τους κανόνες, η απαγόρευση που ισχύει για την ΕΚΤ να χρηματοδοτεί τα κράτη, στο θέμα της πυρηνικής ενέργειας να γίνει η μετάβαση σε εναλλακτικές μορφές ενέργειας για να αντικατασταθούν 58 σταθμοί πυρηνικής ενέργειας (από τους οποίους τροφοδοτείται και η Ιταλία). Ένα γιγαντιαίο πρόγραμμα, που θα συναντήσει περισσότερα εμπόδια στις Βρυξέλλες παρά στην Ουάσινγκτον.
Στο μεταξύ, στη μεταβατική περίοδο που είναι υποχρεωμένος να διανύσει μέχρι τις 15 Μαΐου και, σε μεγάλο βαθμό, μέχρι τις βουλευτικές εκλογές, ο Ολάντ αποφάσισε δύο μικρά πράγματα που μπορούσε να αποφασίσει -μείωσε κατά 30% τις αποζημιώσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας και των υπουργών και απαγόρευσε τα πολλαπλά αξιώματα, τέρμα οι δήμαρχοι υπουργοί και οι υπουργοί δήμαρχοι. Παλιά παράδοση των προυχόντων που σπάει, όπως έσπασε χθες η πρωτοκαθεδρία του Παρισιού στο τελετουργικό για την εκλογή Προέδρου. Ο Ολάντ μίλησε πρώτα στην εκλογική του περιφέρεια κι αυτό είναι μεγάλη υπέρβαση για την πρωτεύουσα, μολονότι η πρωτεύουσα τον ψήφισε μαζικά, όπως και όλα τα μεγάλα αστικά κέντρα, συμπεριλαμβανομένων των δύσκολων περιφερειών. Το Εθνικό Μέτωπο μοιάζει ισχυρό αλλά ριζωμένο, εκτός από κάποιες περιοχές του νότου, πάνω στη δυσαρέσκεια των αγροτικών περιοχών.
Για να μην πολυλογώ, οι καιροί είναι δύσκολοι αλλά άνοιξε μια δίοδος στην Ευρώπη. Στην αντίθετη κατεύθυνση από την αναγέννηση της δεξιάς. Καλά θα κάνουν να το σκεφτούν στην Ιταλία τόσο ο Μπερσάνι (αρχηγός του Δημοκρατικού Κόμματος), όσο και ο Τζόρτζιο Ναπολιτάνο (Πρόεδρος της Δημοκρατίας), οι πρωτεργάτες της εθνικής φιλελεύθερης ενότητας. Καθώς και όλοι οι διαλαλητές του αναπόφευκτου της αντιπολιτικής, της αποχής και του τέλους των διαφορών μεταξύ δεξιάς και αριστεράς. Εκεί όπου η αριστερά έχει το θάρρος να υπάρχει και να δηλώνει την ταυτότητά της, μπορεί να νικήσει. Στη Γαλλία, που ήταν σαφώς διαιρεμένη, η αριστερά βλέπει πιο καθαρά και έπαιξε ένα χαρτί που θα ήταν νικηφόρο και στην Ιταλία, αν υπήρχε θάρρος.

Μετάφραση: Τόνια Τσίτσοβιτς