Χρειαζόμαστε ένα νέο πολιτικό πρωταγωνιστή
Ανταπόκριση από τη Μαδρίτη
Τη συνέντευξη πήρε
ο Αργύρης Παναγόπουλος
Η Ενωμένη Αριστερά στην Ισπανία δίνει μάχη για να ανατρέψει τη “γερμανοποίηση” του συντάγματος από το Σοσιαλιστικό και το Λαϊκό Κόμμα, που προβλέπει όριο των δημοσίων ελλειμμάτων στο 0,40% του ΑΕΠ και την κατάργηση του κοινωνικού κράτους, προωθώντας ένα ενωτικό ριζοσπαστικό ψηφοδέλτιο, ενώ στηρίζει τις κοινωνικές δυνάμεις, που προσπαθούν να μεταφέρουν την κοινωνική αντιπαράθεση στις γειτονιές και τους χώρους εργασίας, όπως τόνισε στην “Εποχή” ο Ενρίκε Σαντιάγκο, υπεύθυνος της ΕΑ για τις εκλογικές συμμαχίες. Είναι δικηγόρος και συμμετέχει στην Εκτελεστική Προεδρία της ΕΑ και είναι υπεύθυνος της Γραμματείας για την επανίδρυση της αριστεράς και τις σχέσεις με τα πολιτικά και κοινωνικά κινήματα, ενώ στο ΚΚ της Ισπανίας συμμετέχει στην Εκτελεστική Επιτροπή και είναι υπεύθυνος της Γραμματείας για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τις Ελευθερίες.
Η συνταγματική μεταρρύθμιση για όριο στα δημόσια ελλείμματα πέρασε από το κοινοβούλιο με τις ψήφους του Σοσιαλιστικού και του Λαϊκού Κόμματος. Υπάρχουν οι προϋποθέσεις για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος;
Θα πρέπει σε δεκαπέντε ημέρες να συγκεντρώσουμε το 10% των υπογραφών των βουλευτών για να ζητήσουμε τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος. Είμαστε αισιόδοξοι ότι θα τα καταφέρουμε, παρόλο που πρέπει να κερδίσουμε την υπογραφή ορισμένων διαφωνούντων σοσιαλιστών βουλευτών.
Το ΚΚ της Ισπανίας και μεγάλο τμήμα της ΕΑ θεώρησε ήδη από πέρσι ότι ξεπεράστηκε η έννοια της συνταγματικής συμφωνίας του 1978. Από τότε τέθηκε ανοικτά η ανάγκη μιας δημοκρατικής συνταγματικής μεταρρύθμισης, που επιταχύνθηκε με το κίνημα των “Αγανακτισμένων”.
Ο Θαπατέρο τορπίλισε κάθε έννοια σεβασμού προς το σύνταγμα. Εδώ και χρόνια αγιοποιούσαν το σύνταγμα υποστηρίζοντας ότι κανείς δεν μπορεί να το αγγίξει. Τώρα ήρθαν βράδυ, λίγο πριν ανοίξουν οι κάλπες και χωρίς δημοψήφισμα, για να αλλάξουν τη μορφή του κοινωνικού κράτους.
Υπάρχουν όμως και οικονομικές συνέπειες από τη μεταρρύθμιση;
Η μεταρρύθμιση αυτή που επιβλήθηκε από την Ε.Ε., την ΕΚΤ και τη Γερμανία στοχεύει στη δραστική μείωση των δημοσίων δαπανών. Μόνο που η κάθε κυβέρνηση θα πρέπει να έχει απόλυτη πλειοψηφία για να περνάει τον ετήσιο νόμο για τον έλεγχο των ελλειμμάτων. Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε κοινό μέτωπο όσων δυνάμεων θέλουν να μην εφαρμοστεί στην πράξη η μεταρρύθμιση. Η ΕΑ εκτιμά ότι η εφαρμογή της θα εξαρτηθεί από τη δυναμική των κοινωνικών συγκρούσεων στο επόμενο διάστημα.
Σήμερα η αντίθεση στη μεταρρύθμιση αποτελεί για την ΕΑ μια πράξη υπεράσπισης όχι μόνο των κοινωνικών δικαιωμάτων, αλλά του ίδιου του κράτους δικαίου.
Ποια μπορεί να είναι η δυναμική των κοινωνικών συγκρούσεων;
Η κοινωνία βρίσκεται σε αναβρασμό. Τα συνδικάτα έχουν κατανοήσει βαθιά ότι θα πρέπει να αλλάξουν τακτική και στρατηγική και πως η σημερινή κρίση οδήγησε στο τέλος κάθε δυνατότητας διαχείρισης των οικονομικών σχέσεων με την κυβέρνηση και την εργοδοσία. Σε αυτό βοήθησε και το κίνημα των “Αγανακτισμένων”. Μέσα στα συνδικάτα άνοιξε επιτέλους η συζήτηση για το οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο που στήριξαν τα τελευταία χρόνια.
Η ΕΑ οδηγείται σε μια ριζοσπαστικοποίηση της δράσης της;
Η πολιτική μας εστιάζει σε δύο άξονες: τη συνταγματική ρήξη και τη διαρκή κοινωνική σύγκρουση.
Στόχος είναι να δημιουργήσουμε ένα νέο κοινωνικό μπλοκ, που να απαιτήσει νέα συνταγματική συμφωνία. Κάτι που απαιτεί και νέο πολιτικό πρωταγωνιστή. Αυτός ο πρωταγωνιστής θα πρέπει να δημιουργηθεί και να βγει από την ΕΑ. Σε καμία περίπτωση, όμως, δεν θα είναι η ΕΑ, γιατί αυτό την ξεπερνά.
Περνάμε λοιπόν στο πλαίσιο των συμμαχιών που μπορεί να δημιουργηθούν;
Με τον κόσμο στους δρόμους, το κίνημα των “Αγανακτισμένων”, τμήματα των εργαζομένων και της κοινωνίας να αντιδρούν στις περικοπές και την ανεργία, θα ήταν πολύ φθηνό να ζητήσουμε απλώς κοινή εκλογική παρουσία. Ζητάμε πολύ περισσότερα. Τη δημιουργία ενός νέου πολιτικού πρωταγωνιστή, που να μπορεί να εκφράσει στο πολιτικό επίπεδο την αγανάκτηση των λαϊκών μαζών. Το πρώτο βήμα μπορεί να γίνει με κοινή κάθοδο στις βουλευτικές εκλογές.
Ο αριστερός και ανταγωνιστικός χώρος στην Ισπανία είναι κατακερματισμένος ανάμεσα σε εκφάνσεις εθνικού και τοπικού επιπέδου, όπου οι ιδεολογικές ακόμη και προσωπικές διαφορές φαίνονται αγεφύρωτες. Υπάρχουν οι προϋποθέσεις για κάτι τέτοιο;
Η κρίση έχει παίξει ρόλο για να ωριμάσουν οι πολιτικές και κοινωνικές συμπεριφορές. Οι εκλογικές συνεργασίες και οι συνασπισμοί έχουν ξεπεραστεί. Η ΕΑ προτείνει μια πολιτική και κοινωνική σύγκλιση στα πρότυπα των Παγκόσμιων Κοινωνικών Φόρουμ. Καλέσαμε όλες τις αριστερές πολιτικές δυνάμεις να συμμετάσχουν σε αυτή την προσπάθεια, τους Πράσινους, την Πράσινη Συνομοσπονδία, τη Δημοκρατική Αριστερά της Καταλονίας και την Αντικαπιταλιστική Αριστερά.
Παράλληλα καλούμε διάφορα κινήματα ως κοινωνικο-πολιτικά μέλη, όπως αυτά που προέρχονται από το ATTAC, τις πλατφόρμες των καλλιτεχνών και των ακαδημαϊκών, και σε περιφερειακό επίπεδο όλα τα προοδευτικά εθνικιστικά κόμματα, όπως αυτά που υπάρχουν στα Κανάρια, που η ανεργία ξεπερνά το 30%. Διαπραγματευόμαστε με το Μπλόκο της Γαλικίας και διατηρούμε τη συμμαχία μας με την Πρωτοβουλία για την Καταλονία.
Η διατήρηση της συμμαχίας της ΕΑ με την Πρωτοβουλία για την Καταλονία διασφαλίζει την παρουσία και των δύο στη Βουλή, ενώ παράλληλα περιορίζει τις προσπάθειες της νέας πολιτικής κίνησης “Έκουο” να κερδίσει ψήφους έναντι της ΕΑ. Ζητήσαμε από την “Έκουο” να συμμετάσχει στην κοινή προσπάθεια και μας απάντησαν ότι έχουν άλλη εκλογική βάση και προτεραιότητες.
Βλέπετε πίσω από την ίδρυση του “Έκουο” κάποια προσπάθεια των Ευρωπαίων, και δη των Γερμανών Πράσινων, να δημιουργήσουν ένα ισχυρό οικολογικό κόμμα;
Προσπάθησε να εκμεταλλευτεί τα προβλήματα που μας δημιούργησε η Πρωτοβουλία για την Καταλονία στην αυτονομία της Βαλένθια και των Βαλεαρίδων Νήσων, δεδομένου ότι η Πρωτοβουλία για την Καταλονία συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Κόμμα των Πράσινων. Χωρίς την Πρωτοβουλία για την Καταλονία το “Έκουο” δεν έχει καμία πιθανότητα εκλογής βουλευτή στο υπόλοιπο της χώρας.
Η προσπάθεια δημιουργίας ενός μετριοπαθούς ακόμη και νεοφιλελεύθερου οικολογικού κόμματος, που θα υπερκεράσει τη ταξική, εργατική και “παραδοσιακή” αριστερά θα πέσει στο κενό.
Η ΕΑ θα επιθυμούσε να υπάρξει ενιαία διαδικασία για κοινό μέτωπο των πολιτικών και κοινωνικών συλλογικοτήτων και των ανένταχτων εναντίον της οικονομικής κρίσης και του δικομματισμού. Θα θέλαμε ένα μεγάλο, πλούσιο και εποικοδομητικό διάλογο, για να επεξεργαστούμε ένα πολιτικό πρόγραμμα και να φτιάξουμε κοινά ψηφοδέλτια. Είναι όμως αδύνατο και μάλιστα μέσα σε ενάμιση μήνα.
Πριν από λίγη ώρα αποφασίσαμε ότι η κάθε πολιτική και κοινωνική συνιστώσα και οι ανένταχτοι θα συνεισφέρουν με τα πολιτικά και οικονομικά μέσα που διαθέτουν για την εκκίνηση ανοικτής πολιτικής συμμετοχικής διαδικασίας, ώστε να συγκεντρώσουμε τα αιτήματα της κοινωνίας και να φτιάξουμε το εκλογικό πρόγραμμα και τα ψηφοδέλτια.
Πώς αντιδρά στην πρόκληση των εκλογών η κοινωνική βάση της αριστεράς, ο κόσμος που ψήφισε Θαπατέρο και που σήμερα πλήττεται από τα μέτρα του, και ο κόσμος που συμμετέχει στο κίνημα των “Αγανακτισμένων”;
Ελπίζουμε σε μια υγιή αντίδραση του κόσμου που δοκιμάζεται σκληρά από την κρίση. Σε ό,τι αφορά τους “Αγανακτισμένους”, πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι στην αρχή ένα τμήμα του κινήματος προσπάθησε να ισοπεδώσει την ΕΑ εξομοιώνοντας την με το Σοσιαλιστικό και το Λαϊκό Κόμμα στη συνείδηση του κόσμου που συμμετείχε στις πλατείες, καταλογίζοντάς της ότι αποτελεί μια ακόμη πολιτική δύναμη του συστήματος.
Η τακτική αυτή δεν πέρασε στον κόσμο, που την ίδια στιγμή βλέπει τα στελέχη της ΕΑ να συμμετέχουν ενεργά στο κίνημα. Σημαντικές συνιστώσες του κινήματος των “Αγανακτισμένων” έχουν τις ρίζες τους στην κινηματική πολιτική της ΕΑ, όπως της Πλατφόρμας για τις υποθήκες των κατοικιών, τα κινήματα κατοίκων και μεταναστών.
Η ΕΑ σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να καλέσει τους “Αγανακτισμένους” να συμμετάσχουν στη συλλογική διαδικασία της δημιουργίας πολιτικού πρωταγωνιστή και πολύ περισσότερο όταν αυτή παίρνει και εκλογικά χαρακτηριστικά. Η δημιουργία και η λειτουργία του κινήματος των “Αγανακτισμένων” είναι κάτι διαφορετικό. Οι “Αγανακτισμένοι” έχουν την αυτονομία τους. Στις διαδικασίες της ΕΑ για το κοινό μέτωπο συμμετέχουν, πάντως, σε προσωπικό επίπεδο πολλά στελέχη από τις συνιστώσες του κινήματος των “Αγανακτισμένων”, όπως της “Πραγματικής Δημοκρατίας Τώρα”, του κινήματος των υποθηκευμένων κατοικιών, της “Νεολαίας Χωρίς Μέλλον”.
Την ίδια στιγμή εντείνονται και οι πιέσεις στα ισπανικά ομόλογα …
Το μοντέλο με βάση το οποίο οικοδομήθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση, αποτέλεσε μια μεγάλη αυταπάτη, γιατί δεν υπάρχει κοινή φορολογική, οικονομική και νομισματική πολιτική. Η ΕΕ αποτελεί σήμερα την ένωση των μεγάλων εταιρειών, τραπεζών και των χρηματοοικονομικών αγορών και όχι την ένωση των λαών της Ευρώπης. Η Ισπανία έχει ένα εξωτερικό χρέος από τα χαμηλότερα ανάμεσα στις μεγάλες οικονομίες. Παρόλα αυτά βρίσκεται στο στόχαστρο των κερδοσκόπων. Η ανεξέλεγκτη και κερδοσκοπική απελευθέρωση των αγορών αφαίρεσε από τις χώρες κάθε ικανότητα αυτοπροστασίας. Στην Ιταλία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Πορτογαλία και τις ΗΠΑ οι αρχές έχουν κινηθεί εναντίον των οίκων αξιολόγησης για τα παιχνίδια τους με τις εκδόσεις δημοσίου χρέους. Στην Ισπανία κατατέθηκαν μηνύσεις, αλλά οι δικαστικές αρχές τις απέρριψαν! Αποτελούμε πρωτοτυπία. Η κυβέρνηση βρίσκεται όμηρος στα χέρια των εκβιαστών και των κερδοσκόπων και είναι ανίκανη να σηκώσει κεφάλι στην εξουσία του κερδοσκοπικού χρηματοοικονομικού τομέα και των αγορών του.
•
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
