Το 2011, με τις εκλογές σε επτά κρατίδια της Γερμανίας, δεν στάθηκε η τυχερή χρονιά της LINKE. Για άλλη μια φορά το κόμμα δεν κατάφερε να μπει στα τοπικά κοινοβούλια της Βάδης-Βιρτεμβέργης και της Ρηνανίας-Παλατινάτου. Στη Βρέμη, το ποσοστό του έπεσε στο 5,6 (από 8,4 το 2007), ενώ στο Αμβούργο διατήρησε το ποσοστό του 2007 (6,4%). Στη Σαξονία-Άνχαλτ και στο Μεκλεμβούργο- Άνω Πομερανία απέτυχε ξανά να γίνει πρώτη δύναμη, με ποσοστά παρόμοια με εκείνα των προηγούμενων εκλογών. Και στο Βερολίνο πέρασε από την κυβέρνηση στην αντιπολίτευση, χάνοντας ένα 2%. Στο ερχόμενο συνέδριο του κόμματος στην Ερφούρτη (22/23 Οκτωβρίου) θα ψηφιστεί το πολυσυζητημένο πρόγραμμα – και φυσικά θα συζητηθούν εκτενώς οι εκλογικές αποτυχίες και μαζί και οι πολλές εσωτερικές διαμάχες που ταλάνισαν το κόμμα τον τελευταίο χρόνο. Τη συνέντευξη πήρε ο Γιούργκεν Ριντς. (μτφ. Σ. Κουσιάντζα)
|
|
● Το 2011 έδωσε μεγάλη χαρά στους Πράσινους, έφερε άνοδο για τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD), σημαντικές απώλειες για τους Χριστιανοδημοκράτες (CDU), και στους Φιλελεύθερους Δημοκράτες την καταστροφή. Πώς ήταν η χρονιά για τη LINKE;
Δεν πιάσαμε τους στόχους μας. Δεν γνωρίσαμε βέβαια την καταστροφή σαν το FDP, αλλά ούτε και την άνοδο που, για συγκεκριμένους πολιτικούς λόγους, θα έπρεπε να έχουμε. […] Επιπλέον πρέπει να μας προβληματίσουν κι εντελώς νέα φαινόμενα: Το κόμμα των Πειρατών εκφράζει μια καινούργια αίσθηση της ζωής, που συνδέεται με τη νέα γενιά και με την καινούργια αντίληψη που έχει αυτή για την ελευθερία. Κι όπως φαίνεται, δεν είμαστε οι μόνοι που δεν το αντιληφθήκαμε έγκαιρα, το ίδιο έκαναν και τα άλλα κόμματα.
● Παρά τον ανταγωνισμό όμως, και βέβαια ανάλογα με την περίπτωση, οι Πράσινοι βλέπουν τις δυνάμεις τους να αυξάνουν. Αντιθέτως, τα ποσοστά της LINKEστη νεολαία συρρικνώνονται δραματικά.
Η άνοδος που γνώριζαν οι Πράσινοι ήδη έχει αρχίσει να ανακόπτεται. Προπαντός γι’ αυτούς είναι πρόβλημα οι Πειρατές, διότι απευθύνονται σε παραδοσιακούς ψηφοφόρους των Πρασίνων.
● Ας μιλήσουμε όμως για τη LINKE – αυτή έχει ακόμα μεγαλύτερα προβλήματα.
[…] Ένα από τα μεγαλύτερά μας προβλήματα είναι ότι δίνουμε την εικόνα ότι τσακωνόμαστε μεταξύ μας. Αυτό δημιουργεί στους ψηφοφόρους την εντύπωση ότι δεν μας ενδιαφέρουν τα δικά τους αλλά τα δικά μας προβλήματα. Και δεν ιδρύεις ένα κόμμα για να αναλώνεσαι σε εσωτερικές διαμάχες, αλλά για να κάνεις πολιτική για τον κόσμο. Η συζήτηση που γίνεται τώρα για το πρόγραμμα είναι βέβαια σημαντική, αλλά μόνο επειδή με το πρόγραμμα θέλουμε να πούμε στους πολίτες πού το πάμε. Καισεαυτόπρέπεινασυμφωνήσουμε. Αν όμως, αντί να συμβάλλουμε στο να γλιτώσουν οι άνθρωποι από την ανεργία ή να πάρουν δίκαιη σύνταξη, εμάς μας απασχολεί περισσότερο ποιος θα παίζει ποιον ρόλο στο κόμμα, τότε κάτι πάει στραβά.
● Το SPDέχει υιοθετήσει ορισμένα από τα αιτήματα της LINKE, π.χ. τον κατώτατο μισθό. Επίσης, στο ζήτημα του Αφγανιστάν συμφωνούν τώρα όλοι: Ο ομοσπονδιακός στρατός θα αποσυρθεί χωρίς να χρειαστεί να πιέσει η LINKEπρος αυτή την κατεύθυνση. Μήπως έχει εκλείψει ο ρόλος της LINKE ως μοχλού πίεσης;
Κάθε άλλο. Κατ’ αρχάς ακόμα δεν έχει αποσυρθεί ούτε ένας στρατιώτης από το Αφγανιστάν. Επιπλέον, το SPD άρχισε να το ξανασκέφτεται σχετικά με την Ατζέντα 2010 και το επίδομα ανεργίας μόνο και μόνο επειδή εμείς μπήκαμε δυνατά στη Βουλή με σχεδόν 12 %. Αν εμείς δεν ήμασταν τόσο δυνατοί και το SPDξαναγινόταν κυβέρνηση, τίποτα απ’ όλα αυτά δεν θα ήταν σίγουρο.
● Μα μπορεί ο πολιτικός σας ρόλος να εξαντλείται στο να γίνεστε κάτι σαν τύψεις συνειδήσεως για το SPD;
Δεν περιορίζεται σε αυτό η λειτουργία της LINKE. Είμαστε απαραίτητοι με μια τελείως διαφορετική έννοια. Εδώ έχουμε να κάνουμε με μια τεράστια κρίση. Κανείς αυτή τη στιγμή δεν γνωρίζει τι θα γίνει με το Ευρώ και με την Ευρωζώνη. Κανείς συνεπώς δεν γνωρίζει τι θα γίνει με την ΕΕ. Οι κυβερνώντες δεν φαίνεται να προτίθενται να λύσουν τα προβλήματα. Δεν τολμούν να κάνουν κάτι σοβαρό ενάντια στη δικτατορία των αγορών. ΑυτήτηνπολιτικήβούλησητηνενσαρκώνειμόνηηLINKE.
● Καιοψηφοφόροςαπλώςδεντοέχεικαταλάβει;Ο κόσμος έχει στο μεταξύ σχηματίσει την εντύπωση ότι η πολιτική είναι γενικά αδύναμη απέναντι στις αγορές. Και πολλοί άνθρωποι, μέσα στη γενική αστάθεια, φοβούνται το πολιτικό πείραμα που ακόμα αποτελούμε για τον κόσμο σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Εντούτοις, στο Βερολίνο, την Κυριακή των εκλογών έγινε μια δημοσκόπηση από το κανάλι ARD, σύμφωνα με την οποία η LINKE έρχεται Τρίτη, μετά το CDUκαι το SPD, στο ερώτημα ποιος μπορεί να αντιμετωπίσει καλύτερα την οικονομική κρίση. Αυτό αποτελεί για μας σημαντική πρόοδο.
● Και τότε γιατί η LINKEδεν σημειώνει άνοδο;
Έχουμε τέσσερα προβλήματα. Πρώτον, δεν ήμασταν ποτέ στην κυβέρνηση. Επομένως ο κόσμος δεν ξέρει αν μπορούμε να εφαρμόσουμε αυτά που λέμε. […] Δεύτερον, μας έβλαψε πολύ η εσωστρέφεια. Πρέπει να την ξεπεράσουμε ταχύτατα. Τρίτον, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον προαναφερθέντα φόβο των ανθρώπων, ειδικά σε περίοδο κρίσης. Και τέταρτον, πολλά ΜΜΕ περιορίζονται στο να παρουσιάζουν μόνο τις εσωτερικές μας διαμάχες. Πρόσφατα διάβασα σε μια ανακοίνωση ειδησεογραφικού πρακτορείου ότι κάποιος από τους Πρασίνους ζήτησε να ιδρυθεί μια δημόσια-κρατική τράπεζα στην Ευρώπη, η οποία να δίνει απευθείας δάνεια στην Ελλάδα. Εμείς αυτό το λέμε εδώ και μήνες, απλώς τα ΜΜΕ δεν ασχολούνται μαζί μας.
● Ποια λάθη έγιναν στην εσωκομματική διαμάχη σχετικά με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας;
Ζούμε στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας. Αυτή δεν επεκτάθηκε απλώς γεωγραφικά, όπως λένε διάφοροι στη Δύση, αλλά έφερε αλλαγές και στην Ανατολή. Και αντίστροφα, δεν γίνεται να λειτουργούμε έχοντας μόνο την οπτική γωνία της ΛΔΓ. Ορισμένοι στο κόμμα μας δεν έχουν ακόμα αφομοιώσει πραγματικά το γεγονός ότι, όταν μιλάνε, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους ότι απευθύνονται και στους ανθρώπους στη Βαυαρία και το Σλέσβιχ-Χόλσταϊν. Αν γίνουμε κόμμα της ΛΔΓ, είμαστε χαμένοι. […] Απορρίπτουμε κατηγορηματικά έναν ολοκληρωτικό σοσιαλισμό. Ανησυχώ όταν μεμονωμένες δηλώσεις μελών μας δημιουργούν παρεξηγήσεις κι εμείς πρέπει μετά να δικαιολογούμαστε.
● Πρόκειται για παρεξηγήσεις ή μήπως πράγματι ορισμένα τμήματα του κόμματος απενοχοποιούν τον ολοκληρωτικό σοσιαλισμό;
[…] Κάποια μέλη μας έχουν την ανάγκη να υπερασπιστούν τη βιογραφία τους, και το κατανοώ. Σε αυτή τους την προσπάθεια όμως υπερασπίζονται και τη ΛΔΓ με έναν τρόπο που δεν δικαιολογείται. […] Ακόμα είμαστε ξεχωριστά κομμάτια μέσα στο κόμμα, η LINKEδεν έχει αποκτήσει ενιαία ταυτότητα. Και εγώ δεν μπορώ και δεν θέλω να στερηθώ κανέναν. […]
Θεωρώ θετική την ύπαρξη των τάσεων, γιατί εμπλουτίζουν τη ζωή του κόμματος. Αλλά αυτό δεν έχει καμία σχέση με το να μετατρέπονται οι τάσεις σε επιτροπές στελεχών. Δεν θέλω να συναντιούνται τρεις τάσεις στον διάδρομο του συνέδριου για να κανονίσουν τις λίστες των εκλογικών περιφερειών. Διότι έτσι το αποφασίζουν αυτοί. Αλλά του 90% των μελών μας δεν ανήκει σε καμιά τάση, κι εκείνο είναι που πρέπει κατεξοχήν να το αποφασίσει.
● Η LINKEαπέκτησε κυβερνητική πείρα στο Βερολίνο και το Μεκλεβούργο-Άνω Πομερανία και τώρα συνεχίζει να συγκυβερνά στο Βρανδεμβούργο. «Απομαγεύτηκε» με τη συμμετοχή της στις κυβερνήσεις;
[…] Τη διακυβέρνηση τη μαθαίνεις. Στο Βερολίνο, στην πρώτη βουλευτική περίοδο, π.χ. κάναμε το λάθος να δώσουμε τη συγκατάθεσή μας στην πώληση μιας δημόσιας εταιρίας στέγασης που ανήκε στο κρατίδιο. Το γεγονός αυτό είχε συνέπειες στη δεύτερη βουλευτική περίοδο, παρά το ότι παραδεχτήκαμε το λάθος μας. Αναγκαστικά αυτό θα το πληρώναμε, μολονότι πετύχαμε πολλά στον κοινωνικό, τον οικονομικό, τον πολιτιστικό τομέα και στα ζητήματα της αγοράς εργασίας. Όταν όμως παλεύεις για να γίνεις αποδεκτός, κάνεις ενίοτε κι έναν συμβιβασμό που δεν θα έπρεπε να τον έχεις κάνει.
● Παραθέτω: «Η Ευρώπη πρέπει να γίνει ένα πολιτικό εγχείρημα όπου το κοινό νόμισμα θα έρθει μόλις στο τέλος». Το είχατε πει σε μια συνέντευξη που δώσατε πριν από 14 χρόνια. Τότε θέτατε την εξίσωση των κοινωνικών, οικολογικών και νομικών στάνταρ στην Ευρώπη ως προϋπόθεση για την υιοθέτηση του Ευρώ. Αν δεν το κάναμε εμείς, θα φρόντιζε η αγορά για την εξίσωση, αλλά προς τα κάτω. Θεωρείτε ότι επαληθεύτηκε η προφητεία σας;
Γιατί, εσείςθεωρείτεότιδενεπαληθεύτηκε;
● Δεν θα έπρεπε τότε η LINKEνα διεκδικήσει πιο σθεναρά μια πιο ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή ενοποίηση, ένα ευρωπαϊκό ομοσπονδιακό κράτος, ένα είδος «Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης»;
Αυτή τη στιγμή το ζήτημα είναι η διάσωση του Ευρώ και η ύπαρξη της ΕΕ. Εμείς, η LINKE, είμαστε εκείνοι που ανησυχούν γι’ αυτά, αν και ήμασταν οι μόνοι που διατηρούσαμε επιφυλάξεις για την ΟΝΕ λόγω των προϋποθέσεων που δεν πληρούνταν. Η ΕΕ είναι σημαντική, διότι κατ’ αρχάς εγγυάται ότι δεν θα γίνονται πια πόλεμοι μεταξύ των κρατών-μελών. Κατά δεύτερον, και στη διεθνή οικονομική σκηνή η Ευρώπη έχει μια ευκαιρία μόνο στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας. Η σημερινή πολιτική έχει το αντίθετο αποτέλεσμα. Ωστόσο, το να απαντήσουμε προτείνοντας μια λύση του στιλ Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης θα ήταν λάθος αυτή τη στιγμή. Δεν υπάρχει σύνταγμα και δεν υπάρχει και η επιθυμία για κάτι τέτοιο, από πλευράς των λαών. Κάθεάλλο.
● Η LINKEθα μπορούσε να γίνει όμως ο προάγγελος μιας δημοκρατικής ευρωπαϊκής ιδέας και να αρχίσει να επεξεργάζεται ένα τέτοιο σχέδιο.
Ναι, αλλά το επίπεδο της ανάπτυξης στην Ευρώπη διαφέρει από χώρα σε χώρα. Η LINKEεπίσης δεν μπορεί να παραγνωρίζει το ότι οι άνθρωποι δεν νιώθουν ιδιαίτερα Ευρωπαίοι. Δεν μπορείς να απομακρύνεσαι από την πραγματικότητα του κόσμου, αν θες να κάνεις αποτελεσματική πολιτική.
● Όμως οι άνθρωποι, στην πλειονότητά τους, ούτε στο σοσιαλισμό θέλουν να ζήσουν, ακόμα κι αν χαρακτηρίζεται «δημοκρατικός». ΩστόσοηLINKE παλεύειγι’ αυτόν.
Έτσιείναι. Αλλά τουλάχιστον υπάρχει κριτική διάθεση προς τον καπιταλισμό, ακόμα και στις καθολικές περιοχές της Γερμανίας, γεγονός που πριν από 10 ή 15 χρόνια ήταν εντελώς αδιανόητο. Δεν πρόκειται για προσοσιαλιστική διάθεση ούτε για αντικαπιταλιστική, αλλά για σαφώς κριτική προς τον καπιταλισμό. Πάντως τον καπιταλισμό, προς το παρόν, δεν τον καταστρέφει η LINKE αλλά οι χρηματαγορές.
● Οι οποίες επίσης απειλούν να καταστρέψουν και την Ευρώπη…
Γι’ αυτό πρέπει να παλέψουμε για μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική. Εμείς προτείναμε μια οικονομική διακυβέρνηση. Η καγκελάριος τώρα το πλησιάζει, αλλά εννοεί βέβαια κάτι τελείως διαφορετικό. Εμείς λέμε ότι δεν μπορεί να υπάρχει ενιαίο νόμισμα και εσωτερική αγορά χωρίς αυτό να συνεπάγεται συντονισμό στην πολιτική των συμμετέχοντων κρατών. Ακόμα και τώρα λέμε ότι γίνονται «εξαγωγές» στην Ιταλία, παρά το ότι έχουμε ενιαίο νόμισμα. Δεν λέμε όμως ότι η Βαυαρία «εξάγει» στο Σλέσβιχ-Χόλσταιν. Η κυρίαρχη πολιτική δεν έχει καταλάβει ακόμα τι είναι αυτό που επέβαλε.
● Δεν αποτελεί πρόβλημα για τη LINKEτο ότι πάρα πολλοί από τις τάξεις της, ακόμα και πολιτικοί της LINKEυπεύθυνοι για τα ευρωπαϊκά ζητήματα, συνηγορούν κάθε τόσο υπέρ λύσεων προς την κατεύθυνση του εθνικού κράτους;
Αυτό δεν ισχύει. Αγωνιζόμαστε για την ευρωπαϊκή ενοποίηση, κι αυτό το αποδέχονται όλοι στο κόμμα. Αλλά φυσικά θέλουμε τα κοινοβούλια να διατηρήσουν τις εξουσίες τους. Γιατί όσο πιο κεντρικά οργανώνεται η εξουσία, τόσο πιο πολύ απομακρύνεται από τους ανθρώπους. Πρέπει να οργανώσουμε την ΕΕ έτσι ώστε σε ευρωπαϊκό επίπεδο να αποφασίζεται μόνο ότι πρέπει να αποφασιστεί πανευρωπαϊκά. Αυτό ισχύει κατ’ αναλογία για το ομοσπονδιακό και το επίπεδο του κρατιδίου. Κι ότι μπορεί να αποφασιστεί σε επίπεδο δήμου πρέπει να επιστρέψει στους δήμους.
● Πώς θέλετε να αντιμετωπίσετε τη νέα άνοδο του εθνικισμού στην Ευρώπη –ευτυχώς στη Γερμανία όχι τόσο μεγάλη όσο αλλού– αν όχι με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα στο θέμα της δημοκρατικής ενοποίησης της Ευρώπης;
Μααυτόκάνουμε. Αλλά αν διεκδικήσουμε τώρα τις Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης, τότε θα σταματήσει ο κόσμος να μας ακούει, διότι αυτό το απορρίπτουν. Για τον ίδιο λόγο κάποτε δεν χρησιμοποιούσα καθόλου τον όρο «καπιταλισμός», παρά εξηγούσα τι με ενοχλεί σε αυτήν την κοινωνία χωρίς να αναφέρω τον όρο. Ασκούσα κριτική στον καπιταλισμό προσπαθώντας να βρω απεύθυνση, αλλά δεν το ονόμαζα έτσι. Ορισμένοι έχουν το δογματικό κόλλημα να λένε ότι δεν θα αφήσουν τους άλλους να τους ορίζουν το λεξιλόγιο, και μιλάνε χωρίς να τους νοιάζει αν βρίσκουν απήχηση. Εγώ θέλω να με ακούνε οι άνθρωποι, να καταλαβαίνουν την κριτική μου. Στο λεξιλόγιο κάνω ευχαρίστως συμβιβασμούς, αλλά όχι στην ουσία.
● Σας ανησυχεί μια αντιευρωπαϊκή τάση στη Γερμανία;
Χαίρομαι που οι Γερμανοί μέχρι στιγμής δεν αντιδρούν έτσι και που απέτυχε παταγωδώς ο αντιευρωπαϊκός δεξιός λαϊκισμός του FDP. Ο λόγος είναι ότι οι άνθρωποι γνωρίζουν πως κατά κύριο λόγο η Γερμανία επωφελείται από το Ευρώ. Είμαστεοιδεύτεροιπαγκόσμιοιπρωταθλητέςστιςεξαγωγές. Η κ. Μέρκελ θέλει να σώσει το Ευρώ για χάρη της γερμανικής οικονομίας, κι όχι επειδή η μοίρα των Ελληνίδων δεν την αφήνει να κλείσει μάτι. Το σημαντικό είναι να ρίξουν χρήμα στις αγορές. Αντ’ αυτού όμως επιβλήθηκε στην Ελλάδα ένα πρόγραμμα λιτότητας που θα ρημάξει την ελληνική οικονομία. Το αποτέλεσμα είναι να εισπράττει το ελληνικό κράτος ακόμη λιγότερους φόρους και να μην μπορεί να εξυπηρετήσει το χρέος. Οι τράπεζες έτσι εισπράττουν από το πακέτο στήριξης. Αντί γι’ αυτό όμως χρειαζόμαστε ένα είδος σχεδίου Μάρσαλ, για να ξαναχτίσουμε την Ελλάδα. Τότε θα παίρναμε κι εμείς τα λεφτά μας πίσω και θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε εντελώς διαφορετικά την ευρωπαϊκή ιδέα.
● Τι περιμένετε από το προγραμματικό συνέδριο του κόμματος στην Ερφούρτη;
Περιμένωότιθασυγκεντρωθούμεστοπρόγραμμα. Πρέπει να παρουσιάσουμε κάτι στους πολίτες για το οποίο θα είμαστε όλοι σε θέση να πούμε: Αυτό θέλουμε να κάνουμε! Και ελπίζω ότι θα είναι κάτι με το οποίο θα μπορεί να συμφωνήσει το 90% των συνέδρων και των μελών μας. Πρέπει να απαντήσουμε στο ερώτημα ποια είναι η ειδοποιός διαφορά της LINKEαπό τα άλλα κόμματα, κι αυτό είναι το ζήτημα της δίκαιης διανομής της ιδιοκτησίας. Πάντα περί αυτού επρόκειτο. Σήμερα βγάζουμε συμπεράσματα και από την αποτυχία του κρατικού σοσιαλισμού. Και γι’ αυτό θα πούμε: Θέλουμε μικρές ιδιωτικές επιχειρήσεις, θέλουμε μεσαίες ιδιωτικές επιχειρήσεις, είναι σημαντικό να υπάρχει ανταγωνισμός στην αγορά – βελτιώνει την ποιότητα, μειώνει το κόστος, αυξάνει την αποδοτικότητα, μπορεί να ρίξει και τις τιμές. Αλλά ταυτόχρονα θα πούμε: Στις μεγάλες επιχειρήσεις πρέπει σιγά σιγά να αποκτήσουν και οι εργαζόμενοι μερίδιο στην ιδιοκτησία, διότι αυτοί παράγουν την αξία και άρα πρέπει να μπορούν να συναποφασίζουν. Και θα ζητήσουμε να κρατικοποιηθούν οι τράπεζες, οι ενεργειακοί κολοσσοί και οι υπηρεσίες πρόνοιας, προκειμένου να ελέγχεται δημοκρατικά η λειτουργία τους. Αυτό θα ήταν για μένα το σημαντικότερο μήνυμα της Ερφούρτης.
URL: http://www.neues-deutschland.de/artikel/208028.na-klar-wir-gehoeren-zusammen.html
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
