Πανηγυρισμοί από τους ψηφοφόρους του κόμματος Αλ Νάχντα, έξω από το κεντρικό προεκλογικό γραφείο του.
Του
Νικόλα Βουλέλη
Από την Τυνησία άρχισε να φυσά ο άνεμος της αραβικής άνοιξης. Εκεί έγιναν οι πρώτες ελεύθερες εκλογές μετά την ανατροπή και τη φυγή του δικτάτορα. Και στην Τυνησία σημειώνεται η πρώτη εντυπωσιακή νίκη ενός ισλαμικού κόμματος, του Αλ Νάχντα που σημαίνει «Η αναγέννηση».
Η εκλογική διαδικασία ήταν ένας άθλος, ένα δημοκρατικό μάθημα, που δεν φαίνεται να εμπνέει τις άλλες αραβικές χώρες που ετοιμάζονται για εκλογές. Η Τυνησία οργάνωσε πραγματικά ελεύθερες εκλογές, με πληθώρα κομμάτων και με εγγυήσεις για την ισότιμη συμμετοχή των γυναικών.
Οι υποψήφιοι για τις 217 έδρες της Συντακτικής Βουλής έπρεπε να εκλεγούν από ψηφοδέλτια, τα οποία απαραιτήτως έπρεπε να έχουν στη σειρά έναν άντρα και αμέσως μια γυναίκα. Έτσι, με εξαίρεση όσα κόμματα ή ανεξάρτητους συνδυασμούς εκλέξουν ένα μόνο υποψήφιο, όλοι οι άλλοι θα έχουν τελικά περίπου ίσο αριθμό εκλεγμένων και από τα δύο φύλα. Αυτό αξίζει να τονιστεί γιατί δεν προβλέπεται σε καμιά άλλη αναμενόμενη εκλογική διαδικασία στον αραβικό κόσμο. Εξίσου εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι η συμμετοχή έφτασε περίπου στο 70% του εκλογικού σώματος!
Μετριοπαθής ισλαμική δύναμη
Αναμφισβήτητος νικητής είναι το Αλ Νάχντα, με περίπου το 40% των εδρών, ενώ στη Βουλή μπαίνουν άλλα 6-7 κόμματα με αρκετούς βουλευτές και καμιά δεκαπενταριά με ένα μόνο επιτυχόντα. Δύο από τα σημαντικότερα κόμματα, το «Κογκρέσο για τη δημοκρατία» και το «Ετακάτολ», άρχισαν ήδη συζητήσεις με τους νικητές για το σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας ή εθνικής συνεννόησης, κάτι που ήταν βασική επιδίωξη του Νάχντα και προεκλογικά.
Η ηγεσία αυτού του κόμματος διακηρύσσει ότι το Ισλάμ που πρεσβεύει μπορεί να γίνει μια αποτελεσματική οργανωτική αρχή για τη χώρα και διαβεβαιώνει τον κόσμο ότι δεν αποτελεί απειλή για τη Δύση. Το Αλ Νάχντα θεωρείται γενικώς μετριοπαθής ισλαμική δύναμη, η οποία παρομοιάζεται με το «Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης» του Ερντογάν στην Τουρκία και το ίδιο τόνιζε κατά την προεκλογική περίοδο ότι δεν έχει καμία σχέση με δυνάμεις τύπου Ταλιμπάν!
Ο ηγέτης του Ρασίντ Γανούσι, που έζησε τα τελευταία είκοσι χρόνια εξόριστος στο Λονδίνο, είναι ένας εξαιρετικός ρήτορας, έχει ζυμωθεί με τους προβληματισμούς των μουσουλμάνων της Ευρώπης και σε όλες τις δημόσιες παρεμβάσεις του -όπως και τα άλλα στελέχη του κόμματός του- έδειξε να εμφορείται από δημοκρατικές αντιλήψεις και να υπόσχεται πλήρη σεβασμό των ελευθεριών, που αποτελούν κεκτημένο για την Τυνησία, μια χώρα που από τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας της κατοχύρωσε στο σύνταγμά της την πλήρη ισοτιμία των γυναικών, ενώ παράλληλα κατάργησε την πολυγαμία…
Ταυτόχρονα ο γενικός γραμματέας του κόμματος Χαμάντι Τζμπέλι, που προαλείφεται για πρωθυπουργός έως ότου συνταχθεί το νέο σύνταγμα, έσπευσε να καθησυχάσει τους ξένους, επενδυτές και τουρίστες, τονίζοντας ότι το κόμμα του δεν θα παρέμβει στο υπάρχον τραπεζικό σύστημα, ούτε στην ελεύθερη κατανάλωση του αλκοόλ, ούτε στον τρόπο αμφίεσης των γυναικών.
Ο Γανούσι επιμένει ότι το κόμμα του είναι ένας ανοιχτός χώρος για όλους, θρησκευόμενους και μη, και ότι το μοντέλο που θα εφαρμόσει θα διαλύσει τα στερεότυπα για τους ισλαμιστές ως βίαιους, αδιάλλακτους και εχθρούς της Δύσης. Οι διακηρύξεις του Νάχντα θα κριθούν, βέβαια, στην πράξη και από τον τρόπο με τον οποίο θα διαχειριστεί ως κυβέρνηση τα προβλήματα της Τυνησίας, που η οικονομία της δεν κατέρρευσε στους εννέα μήνες μετά την εξέγερση, αλλά έχει ένα τεράστιο ποσοστό ανέργων, οι οποίοι σίγουρα περιμένουν συγκεκριμένες λύσεις και όχι …κηρύγματα.
Καμπή για τον αραβικό κόσμο
Είναι γεγονός ότι το Αλ Νάχντα στηρίχθηκε όχι μόνο στο καθαρό παρελθόν του -καθώς αντιτάχθηκε στο καθεστώς του Μπεν Άλι- αλλά και στη συστηματική δουλειά που έκανε, με τα μέλη και τα στελέχη του να οργώνουν συνοικίες και χωριά για να πείσουν τους ψηφοφόρους. Κάτι που αναμφίβολα δεν έκαναν οι λεγόμενες κοσμικές δυνάμεις -κεντρώες, φιλελεύθερες ή αριστερές- που, εκτός από την πολυδιάσπασή τους, επικεντρώθηκαν σε μια αναποτελεσματική προσπάθεια να πείσουν για την απειλή που συνιστά το Αλ Νάχντα για τα σύγχρονα ήθη ή για τις απαγορεύσεις που θα επιβάλει μελλοντικά.
Η κοινοβουλευτική νίκη του Νάχντα αποτελεί αναμφίβολα καμπή για τον αραβικό κόσμο, γιατί θα επηρεάσει την έκβαση των εκλογών που αρχίζουν στις 28 Νοεμβρίου στην Αίγυπτο, όπου οι «Αδελφοί Μουσουλμάνοι» ελπίζουν να σημειώσουν ανάλογη, αν όχι μεγαλύτερη νίκη. Δυστυχώς, όμως, οι «Αδελφοί Μουσουλμάνοι» είναι πολύ περισσότερο συντηρητική έως αντιδραστική δύναμη και δίπλα τους υπάρχουν ακόμη πιο ακραίοι ισλαμιστές, οι οποίοι δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους, καλλιεργώντας εμφυλιοπολεμικό κλίμα με τις επιθέσεις εναντίον των χριστιανών Κοπτών!
Ο θρίαμβος του Νάχντα, έστω και αν καταγράφεται ως μετριοπαθής δύναμη, θα επηρεάσει και τις δύο γειτονικές χώρες της Τυνησίας, Αλγερία και Λιβύη. Στην πρώτη, πριν είκοσι χρόνια η επικείμενη νίκη των ισλαμιστών ανακόπηκε βίαια με στρατιωτικό πραξικόπημα και είχε ως συνέπεια ένα πολύνεκρο δεκάχρονο εμφύλιο πόλεμο. Στη Λιβύη, οι δυνάμεις που ανέτρεψαν το καθεστώς Καντάφι έχουν στους κόλπους τους έντονα, ακραία ισλαμιστικά στοιχεία, που μπορεί να ενθαρρυνθούν να επιβάλουν ένα καθεστώς που θα απέχει πολύ από το πρότυπο της Τυνησίας -άλλωστε, στη Λιβύη δεν υπάρχει καμία παράδοση κομμάτων ή κοινωνίας πολιτών.
Το αποτέλεσμα των εκλογών στην Τυνησία δείχνει ότι το Ισλάμ, είτε με τη μετριοπαθή μορφή του, ως δύναμη που αποδέχεται το κοινοβουλευτικό παιχνίδι, είτε με πιο ακραίες και άκαμπτες μορφές, θα είναι το κυρίαρχο στοιχείο στις εξελίξεις που πυροδότησε η αραβική άνοιξη και αυτό θα αποτυπωθεί στα πολιτικά συστήματα που διαδέχονται τα καθεστώτα που ανατράπηκαν.
Ίσως η κυριαρχία του Ισλάμ γι’ αυτές τις χώρες να είναι ένα αναπόφευκτο σκαλοπάτι, μια απαραίτητη μεταβατική φάση, προς μορφές διακυβέρνησης που θα είναι περισσότερο δημοκρατικές και αντιπροσωπευτικές.
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
