Καμία κρίση δεν είναι τελική, αν δεν έχεις εναλλακτική λύση
Πώς σχολιάζετε το κίνημα που αναπτύσσεται στις ΗΠΑ και ζητάει κοινωνική δικαιοσύνη; Ποιες ελπίδες μπορεί να γεννήσει για την αλλαγή του συστήματος;
Νομίζω ότι η τρέχουσα παγκόσμια παραγωγή, στον αραβικό κόσμο, στη Νότια Αμερική και τώρα στη Δύση, η οποία αναπτύσσεται υπό την κηδεμονία της καπιταλιστικής κρίσης, είναι κορεσμένη. Είναι κορεσμένη επειδή αναπτύσσεται σε χώρες που δεν υπάρχει καμία σοβαρή αντίθεση των πολιτικών κομμάτων της αντιπολίτευσης. Η κατάσταση αυτή βλέπουμε τώρα να εντείνεται στη Δύση, όπου η επικρατούσα μορφή του καπιταλισμού καταπνίγει τη δημοκρατία και τη δημοκρατική λογοδοσία. Στη Βρετανία, στις ΗΠΑ, στη Γαλλία, στην Ισπανία ή στην Ελλάδα, δεν υπάρχει αντιπολίτευση. Έτσι, βλέπουμε ότι σήμερα στην Ισπανία και την Ελλάδα είναι τα κεντροαριστερά κόμματα αυτά που επιβάλλουν τις εχθρικές για τους λαούς πολιτικές, ενώ στη Βρετανία ήταν το Νέο Εργατικό Κόμμα εκείνο που ξεκίνησε την πολιτική που ακολουθεί τώρα η σημερινή κυβερνητική συμμαχία. Αλλά και ο Ομπάμα ακολουθεί την ίδια οικονομική και εξωτερική πολιτική του Μπους, κι αυτό δείχνει τη συνέχεια της αυτοκρατορικής ελίτ, δεν κάνει κάτι νέο. Μέσα σε αυτή την κατάσταση, κατά την οποία οι κοινωνίες υποφέρουν από την οικονομική κρίση και οι κυβερνήσεις συνεχίζουν σαν να μην συνέβη τίποτα, οι νέοι αισθάνονται ότι κανείς δεν θα τους βοηθήσει αν δεν κάνουν κάτι οι ίδιοι. Έτσι βλέπουμε ότι κινητοποιούνται. Αυτό που κάνουν είναι ένα πολύ σημαντικό πρώτο βήμα, που δείχνει μια αλλαγή στην πολιτική συνείδηση. Αλλά σε αυτό το σημείο απαιτείται ένα άλμα, που είναι η δημιουργία νέων πολιτικών σχηματισμών. Δεν λέω ότι είναι εύκολο, αλλά αυτό που συμβαίνει συνήθως είναι ότι αυτά τα κινήματα αναπτύσσονται και στη συνέχεια θα πέσουν, δεν μπορούν να πετύχουν αυτό που θέλουν.
Βλέπετε ότι υπάρχει μια ευκαιρία για τη δημιουργία νέων πολιτικών σχηματισμών στη Δύση;
Θεωρώ ότι χρειαζόμαστε άλλα 20 χρόνια. Αν και νομίζω ότι οι άνθρωποι μαθαίνουν από τις εμπειρίες τους. Για παράδειγμα, στην Αίγυπτο η εμπειρία έδειξε στους ανθρώπους ότι, για να απαλλαγούν από τον Μουμπάρακ, από μια κατάσταση ζωής ή θανάτου, έπρεπε να είναι πρόθυμοι ακόμα και να πεθάνουν. Όταν φτάσουν σε αυτό το στάδιο στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, θα δείτε διαφορετικές προοπτικές και διαφορετικά αποτελέσματα, αλλά αυτό δεν έχει συμβεί μέχρι στιγμής. Το σύστημα καταφέρνει να ανακάμπτει πριν από τις κοινωνικές διαμαρτυρίες, και μπορεί να το κάνει ξανά. Μη νομίζετε ότι απειλείται σοβαρά από αυτές. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι είναι ασήμαντες οι διαμαρτυρίες. Είναι πολύ σημαντικές, αλλά πρέπει να εξεταστούν σε μακροπρόθεσμη βάση.
Τα κινήματα που αναπτύσσονται στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, μπορούν να οδηγήσουν σε μια νέα οικονομική εποχή πέρα από τον καπιταλισμό;
Ο Λένιν έχει πει πολλά πράγματα που οι άνθρωποι συχνά τα ξεχνούν. Κάτι πολύ σημαντικό που είπε, είναι ότι δεν θα υπάρξει ποτέ μια τελική κρίση του καπιταλισμού, εκτός αν υπάρξει μια εναλλακτική λύση. Νομίζω ότι είναι απολύτως αληθινό. Ο καπιταλισμός έχει περάσει μέχρι σήμερα από πολλές κρίσεις και τις έχει αντιμετωπίσει, καλά ή άσχημα ή με καταστολή, κ.λπ. Αυτό θα συνεχιστεί, εκτός αν υπάρξει μια εναλλακτική λύση σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο. Είναι μια θλιβερή πραγματικότητα της ιστορίας. Δεν μπορούμε να αποφύγουμε αυτήν την πραγματικότητα, επειδή το σύστημα έχει τη δύναμη. Οι εξεγέρσεις και οι κινητοποιήσεις είναι εξαιρετικά σημαντικές και τις υποστηρίζω πλήρως, αλλά μόνες τους δεν αρκούν. Νομίζω ότι έχουμε την ευθύνη να κάνουμε συγκεκριμένες προτάσεις. Δεν υπάρχουν αρκετές. Αυτό που παρατηρούμε είναι ότι σήμερα υπάρχει μια πολύ μεγάλη αναταραχή στον κόσμο. Έχουμε την εμφάνιση μιας νέας γενιάς που βλέπει πέρα από τα ψέματα του νεοφιλελευθερισμού και την ιδιωτικοποίηση της καπιταλιστικής απληστίας. Που ανατρέπει και αμφισβητεί όλα τα δεδομένα, που κοιτάζει παραπέρα, και για την οποία ο Μαρξ έγινε ξαφνικά δημοφιλής, επειδή είναι το πρόσωπο που ανέλυσε καλύτερα από όλους τον καπιταλισμό. Αυτό το παραδέχονται ακόμα και οι εχθροί του. Οι άνθρωποι μαθαίνουν ότι πρέπει να πάμε πίσω στον Μαρξ για να δούμε πώς λειτουργεί το σύστημα. Είναι πολύ σημαντικό ότι διαβάζουν ξανά, ότι αρχίζουν να σκέφτονται και πάλι. Επιβεβαιώνουν, σε τελική ανάλυση, ότι ο Λένιν δεν έκανε λάθος λέγοντας «έως ότου οι άνθρωποι δουν ένα εναλλακτικό σύστημα, ο καπιταλισμός θα κερδίζει πάντα».
Πώς μπορείτε να περιγράψετε όσα βλέπετε σήμερα στον κόσμο;
Νομίζω ότι σήμερα ζούμε σε μια ψυχολογική αβεβαιότητα, πολιτικά, κοινωνικά και πολιτιστικά. Είναι μια αβεβαιότητα που δεν θα τελειώσει, εκτός αν εμφανιστεί κάτι νέο. Η αντίληψη που έχει διαδοθεί σε όλον τον κόσμο, είναι ότι ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός μπορεί να κάνει τα πάντα. Να δανείζει, να αγοράζει, να κάνει πορνό, να δίνει χαρά και ευτυχία… Ωστόσο, όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι, κατά τα τελευταία 20 με 30 χρόνια, η ασθένεια που μολύνει τον περισσότερο κόσμο στην καρδιά του καπιταλισμού είναι η κατάθλιψη. Στην πραγματικότητα, ο καπιταλισμός παράγει μια βαθιά ανασφάλεια και στεναχώρια, η οποία εμφανίζεται ως κατάθλιψη. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ο καπιταλισμός είναι άγριος και διεφθαρμένος, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα καταρρεύσει. Ο 21ος αιώνας ελπίζω ότι θα είναι ο αιώνας της μετάβασης κάπου αλλού. Γνωρίζουμε ότι αυτό το σύστημα δεν λειτουργεί, ούτε θα μπορούσε να λειτουργήσει καλύτερα. Δεν μπορούμε να προβλέψουμε με βεβαιότητα τι θα προκύψει, γιατί δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα σε αυτόν τον κόσμο, ωστόσο, δεν νομίζω ότι έχει δοθεί η τελική απάντηση στα ερωτήματα αυτά.
Απόδοση: Δημήτρης Γκιβίσης
Αποσπάσματα από συνέντευξη στο ισπανικό περιοδικό «Simpermiso». Ολόκληρη τη συνέντευξη μπορείτε να βρείτε στο www.sinpermiso.info/textos/index.php?id=4523
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
