Το πρόβλημα στο ευρώ το δημιουργεί η Γερμανία
Ο Μίκαελ Σλεχτ βρέθηκε στην Ελλάδα προσκεκλημένος ομιλητής στη συνδιάσκεψη του Δικτύου Συνδικαλιστών του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς. Συζητώντας μαζί του επιχειρούμε να διαμορφώσουμε μια εικόνα για τον αντίλογο που μπορεί να διατυπωθεί για την κρίση του χρέους και του ευρώ στο εσωτερικό της Γερμανίας από τις θέσεις της Αριστεράς.
Τη συνέντευξη πήρε
ο Μ. Μπαλαούρας
Το ελληνικό ΑΕΠ μειώνεται τα τελευταία τρία χρόνια περίπου 15%. Οι επίσημες προβλέψεις μιλούν και για άλλα δύο χρόνια μείωσης. Οι αρχιτέκτονες αυτής της πολιτικής πώς το εξηγούν και τι επιδιώκουν;
Η εξήγηση αυτής της πρωτοφανούς μείωσης οφείλεται στα μέτρα λιτότητας, τα οποία επιβλήθηκαν από τη νεοφιλελεύθερη αντίληψη για την ικανοποίηση των αγορών. Η Γερμανία θέλει να εξάγει την πολιτική λιτότητας που εφαρμόστηκε εκεί και στα υπόλοιπα κράτη. Έχει εφαρμόσει τα τελευταία δέκα χρόνια πολιτική λιτότητας –στη βάση της «ατζέντας 2010» των σοσιαλδημοκρατών– που είχε σαν συνέπεια τη μείωση των μισθών κατά μέσο όρο 10%, γεγονός που σημαίνει ότι η εκμετάλλευση της γερμανικής εργατικής τάξης επέφερε όφελος 1 τρισ. ευρώ. Επιπλέον, έγιναν περικοπές στο κοινωνικό κράτος και στη δημόσια κατανάλωση.
Πράγματι. Όμως τα πρωτοφανή μέτρα λιτότητας στην Ελλάδα επέφεραν δραματικές αλλαγές στην απασχόληση. Προχθές ανακοινώθηκε το ποσοστό της επίσημης ανεργίας στο 18,4%.
Αντιπαρατέθηκα στη γερμανική Βουλή με την κα Μέρκελ για τις αρνητικές συνέπειες της πολιτικής της. Απάντησε ότι είναι σωστή. Παρομοίασε την οικονομική κατάσταση της Ελλάδας μ’ έναν ασθενή που έχει γρίπη και στον οποίο θα ήταν, μερικές φορές, πιο πρόσφορο να ανέβει ο πυρετός πάνω από 39ο, προκειμένου να αντιδράσει θετικά ο οργανισμός του. Πρόσθεσε, προς επιβεβαίωση του επιχειρήματός της, ότι στην Τουρκία υπήρχε η ίδια κατάσταση πριν δέκα χρόνια και τώρα πάει καλά.
Υπάρχουν πολλές διαφορές με την Τουρκία...
Η μεγάλη διαφορά είναι ότι η Τουρκία υποτίμησε το νόμισμά της, ενώ αυτό δεν είναι δυνατόν στην περίπτωση της Ελλάδας.
Παρά τα τρομερά μέτρα λιτότητας βλέπουμε ότι το δημόσιο χρέος αυξάνεται με ταχύτατους ρυθμούς. Ακόμα και μετά το κούρεμα θα επανέλθει στο 120% του ΑΕΠ, το 2020, δηλαδή όσο ήταν και το 2009.
Και αυτό το ποσοστό ακόμα είναι μη ρεαλιστικό μ’ αυτή την πολιτική λιτότητας.
Η ανεπάρκεια του EFSF
Το νέο εργαλείο «ευρωπαϊκού μηχανισμού διάσωσης», το EFSF, προικοδοτήθηκε με 440 δισ. ευρώ. Ακόμα και να φθάσει το 1 τρισ., δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει τα τρία κράτη Ελλάδα, Πορτογαλία, Ιρλανδία μαζί με την Ιταλία.
Το EFSF με τα 440 δισ. μετά τα προγράμματα προς την Πορτογαλία, Ιρλανδία και τώρα με την Ελλάδα, ακόμα και με τα χρηματοοικονομικά τρικ των αγορών (τη λεγόμενη μόχλευση) που κάνουν προκειμένου να αυξήσουν τα κεφάλαια του, δεν επαρκεί. Τα τρικ αυτά δεν θα λειτουργήσουν. Ενδεχομένως να φτάσουν τα διαθέσιμα σε μερικούς μήνες τα 800 δισ. Όμως αυτό το ποσό δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει την Ιταλία. Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η Ελλάδα, αλλά η Ιταλία, και ο κίνδυνος για το ευρώ είναι προ των πυλών, στις επόμενες βδομάδες, μήνες ή τον επόμενο χρόνο.
Επομένως, πώς μπορεί να βοηθηθεί η Ιταλία και κατ’ επέκταση το ευρώ;
Ο μόνος τρόπος να αποφευχθεί αυτός ο κίνδυνος, είναι η άμεση χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) προς τα κράτη που αντιμετωπίζουν κρίση.
Να χρηματοδοτεί η ΕΚΤ
Ναι, αλλά λένε ότι αυτό αντίκειται στη Συνθήκη του Μάαστριχτ. Έτσι, σήμερα η ΕΚΤ αγοράζει ομόλογα των κρατών μέσω των τραπεζών χρηματοδοτώντας τες με 1,25% και αυτές με τη σειρά τους τα κράτη με επιτόκιο από 5% έως 8%.
Εγώ επιμένω ότι η ΕΚΤ μπορεί να χρηματοδοτήσει άμεσα τα κράτη με 1,25% επιτόκιο.
Και οι συνθήκες που επικαλούνται;
Σε συνθήκες άμεσου κινδύνου, προκειμένου να σωθεί το ευρώ, πρέπει να ξεπεράσουν τις συνθήκες. Πριν δύο μέρες ο Κρούγκμαν στην «Handelsblatt» έγραφε ότι η τήρηση των συνθηκών δεν μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο για τη σωτηρία του ευρώ.
Το κούρεμα η ελληνική κυβέρνηση και τ’ άλλα κράτη, το χειροκρότησαν, αν και δεν αφορά τα δάνεια που λάβαμε από τα κράτη, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ.
Το κούρεμα είναι χρήσιμο, αλλά έπρεπε να επιβληθεί από την ΕΚΤ προς όλους και ειδικά προς τη Γερμανία. Το κεντρικό ζήτημα είναι η άμεση χρηματοδότηση από την ΕΚΤ. Τότε οι «επενδυτές» θα αναγκάζονταν να κάνουν το κούρεμα μόνοι τους.
Η επιστροφή στη δραχμή
θα σας πάει στη λίθινη εποχή
Στην Ελλάδα από μερικές δυνάμεις της Αριστεράς, αλλά και στην Ευρώπη σαν απειλή, λένε ότι είναι καλύτερα να επιστρέψει η χώρα μας στη δραχμή.
Δεν θα ήταν σοφή πράξη να επιστρέψει η Ελλάδα στη δραχμή, γιατί αυτό θα την επανέφερε στη λίθινη εποχή. Πιο σοφό θα ήταν να φύγει η Γερμανία από το ευρώ. Γιατί αυτή είναι το κεντρικό πρόβλημα για την ευρωζώνη. Η Γερμανία με το ντάμπιγκ μισθών που εφαρμόζει εδώ και δέκα χρόνια, με συνέπεια το πλεόνασμα στο ισοζύγιο πληρωμών της, επιφέρει τεράστια ανισορροπία στα ισοζύγια των κρατών όλης της ευρωζώνης. Το 1 τρισ. πλεόνασμα της Γερμανίας είναι αντίστοιχο έλλειμμα για τα άλλα κράτη. Αν αυτό δεν αλλάξει, τα άλλα κράτη θα εξακολουθήσουν να έχουν ελλείμματα και επομένως προβλήματα χρέους ξανά, ξανά και ξανά. Τ’ άλλα κράτη θα αυξάνουν μήνα με μήνα το χρέος τους κατά 11-12 δισεκατομμύρια, ενώ το ίδιο ποσό κερδίζει η Γερμανία. Αν δεν σταματήσει αυτό, θα συνεχιστεί με επιταχυνόμενους ρυθμούς η κρίση του χρέους στα υπόλοιπα κράτη.
Τι εννοείς όταν λες ότι με τη δραχμή οι Έλληνες θα επιστρέψουν στη λίθινη εποχή;
Ακόμα και αν επιστρέψετε στη δραχμή, η Ελλάδα θα εξακολουθήσει να πληρώνει το χρέος της, το οποίο όμως θα είναι πιο επαχθές απ’ ό,τι σήμερα, γιατί η Ελλάδα θα πληρώνει σε δραχμές, οι οποίες όμως θα έχουν υποτιμηθεί πάρα πολύ. Πολλοί Έλληνες θα πεινάσουν κυριολεκτικά, όχι στατιστικά. Η Ελλάδα δεν είναι αυτάρκης και επομένως εξαρτάται από εισαγωγές τις οποίες δεν θα μπορεί να εξασφαλίσει από τα άλλα κράτη, τα οποία θα σταματήσουν να στέλνουν προϊόντα τους.
Μίλησες για τη δυνατότητα χρηματοδότησης των υπερχρεωμένων κρατών από την ΕΚΤ ή από άλλους ευρωπαϊκούς φορείς. Αυτό, όμως, πρέπει να συνοδευτεί από κούρεμα, και άλλα μέτρα, όπως σύλληψη της μεγάλης φοροδιαφυγής και διαφθοράς.
Θα ήταν σοφό να υποχρεωθούν οι φοροδιαφεύγοντες να πληρώνουν φόρους και οι πλούσιοι να καταβάλλουν περισσότερα. Και στη Γερμανία πιστεύουμε ότι θα ήταν σοφό να φορολογηθούν με έκτακτη εισφορά ύψους 50%, εφόσον έχουν πλούτο πάνω από 1 εκατομμύριο ευρώ. Έτσι θα αμβλυνθεί σημαντικά η κρίση του χρέους στην Ευρώπη.
Τι γνώμη έχεις για τη νέα κυβέρνηση;
Θα συνεχιστεί η κρίση με ολοένα εντεινόμενη λιτότητα, η οποία και δεν θα φέρει κανένα αποτέλεσμα.
Στην Ελλάδα, όμως, κόμματα που τον στηρίζουν και ΜΜΕ πανηγυρίζουν γιατί ο πρωθυπουργός είναι τεχνοκράτης και μπορεί να λύσει τα προβλήματα.
Ο Παπαδήμος δεν μπορεί να λύσει το ντάμπιγκ μισθών της Γερμανίας, που είναι το κεντρικό πρόβλημα της κρίσης. Το πρόβλημα δεν είναι η Ελλάδα και η Ιταλία. Γι’ αυτό είπα ότι η Γερμανία είναι που πρέπει να πεταχτεί έξω από το ευρώ.
* Ο Μίκαελ Σλεχτ είναι βουλευτής, επικεφαλής οικονομολόγος της κοινοβουλευτικής ομάδας και υπεύθυνος συνδικαλιστικής πολιτικής στη διεύθυνση του Die Linke.
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
