Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης σφαδάζουν από τη διαρκή λιτότητα που επιβάλλει η Μέρκελ, ο Σαρκοζί και η ΕΕ, με την Ουγγαρία και τη Τσεχία να κρατούν αποστάσεις ασφαλείας από το Βερολίνο, τον πρόεδρο της Βουλγαρίας να θέτει βέτο στην άμεση αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης, τη Ρουμανία να αντιμετωπίζει νέα κρίση ρευστότητας και να μοιράζει προεκλογικά ψίχουλα, ενώ το 74% των Πολωνών δεν θέλει την είσοδο της Βαρσοβίας στην ευρωζώνη. Πίσω, όμως, από τα μακροοικονομικά στοιχεία κρύβεται η μεγαλύτερη κοινωνική κρίση της Ανατολικής Ευρώπης από την κατάρρευση του (αν)υπαρκτού σοσιαλισμού. Τριάντα χρόνια μετά το πραξικόπημα του Γιαρουζέλσκι η Ανατολική Ευρώπη έχει να αντιμετωπίσει τη σκληρή δικτατορία των αγορών, που κρύβεται μέσα από ένα φαινομενικά δημοκρατικό μανδύα.
Νιέτ Παρβάνοβ
σε αύξηση ορίου σύνταξης
Ο πρόεδρος της Βουλγαρίας, Γκουεόργκι Παρβάνοβ, έθεσε βέτο στην απόφαση της Βουλής για την αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης στα 61 από τα 60 χρόνια για τις γυναίκες και στα 64 από τα 63 χρόνια για τους άνδρες από το 2012, γιατί η μεταρρύθμιση παραβιάζει τα απαράβατα και θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών. Η απόφαση του προέδρου της Βουλγαρίας θα εξαναγκάσει την κεντροδεξιά πλειοψηφία να τροποποιήσει το νόμο στη Βουλή.
«Η αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης αντιβαίνει τις παραμέτρους της μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού συστήματος που αποδέχθηκε και δεσμεύτηκε μόλις πριν από ένα χρόνο η κυβέρνηση», ενώ η μεταρρύθμιση «δεν εγγυάται το επιθυμητό οικονομικό αποτέλεσμα και δεν συνάδει με τη σημερινή κατάσταση της αγοράς εργασίας», τόνισε ο Παρβάνοβ, η θητεία του οποίου ολοκληρώνεται στις 22 Ιανουαρίου του 2012.
Ο Παρβάνοβ οδηγήθηκε στην απόφασή του αυτή μετά την απεργία και τη συγκέντρωση στη Σόφια των δύο μεγαλύτερων συνδικαλιστικών συνομοσπονδιών Podkrepa και Knsb, που είχαν συμφωνήσει με την κυβέρνηση την ισχύ της μεταρρύθμισης από το 2021.
Στις 7 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση αγροτών με πάνω από 200 τρακτέρ στο κέντρο της Σόφιας, εναντίον της αναμενόμενης μείωσης της κρατικής βοήθειας στον τομέα κατά 40% για το 2012.
Η ευρωπαϊκή κρίση οδήγησε τη Fitch να υποβαθμίσει την αξιολόγηση της Τσεχίας, της Βουλγαρίας, της Λιθουανίας και της Λετονίας, στην οποία καταγράφηκε κύμα πανικού στις τράπεζες εξαιτίας των φόβων για τη σταθερότητα της σουηδικής SwedBank, που διατηρεί έντονη δραστηριότητα στη χώρα.
Επιφυλάξεις
Ουγγαρίας και Τσεχίας
Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, κατά τη διάρκεια συνάντησης του στη Βουδαπέστη με το τσέχο ομόλογό του, Πετρ Νέκας, υπογράμμισε ότι η Ουγγαρία δεν θα στηρίξει μια συνθήκη που περιλαμβάνει εναρμόνιση των φόρων, ενώ ανάλογες επιφυλάξεις διατύπωσε και ο Νέκας. Ο τελευταίος επιστρέφοντας, μάλιστα, στην Πράγα συγκάλεσε υπουργικό συμβούλιο για να ζητήσει και επισήμως την ψήφιση μιας δεσμευτικής διακυβερνητικής συμφωνίας από τους «17» της ευρωζώνης και όχι από τους «27» της ΕΕ. Παράλληλα, ο Νέκας «πάγωσε» κάθε υπόθεση έγκρισης της συμμετοχής της χώρας του με 3,60 δισ. ευρώ στο ΔΝΤ ή το 11% των αποθεμάτων της, διευκρινίζοντας ότι η Κεντρική Τράπεζα της χώρας διαθέτει πλήρη αυτονομία για να αποφασίσει εάν θα συμμετάσχει στο σχέδιο στήριξης του ΔΝΤ και εμμέσως της ευρωζώνης.
Η Τσεχία, της οποίας το 70% του ΑΕΠ εξαρτάται από τις εξαγωγές, φοβάται πως η αναμενόμενη ύφεση στην ευρωζώνη θα οδηγήσει σε απότομη επιβράδυνση την οικονομία της. Το 80% των εξαγωγών της χώρας στηρίζεται στα αυτοκίνητα της Skoda και των εξαρτημάτων αυτοκινήτων.
Ο πρόεδρος της χώρας, Βάκλαβ Κλάους, είναι περισσότερο ευρωσκεπτικιστής από τον πρωθυπουργό της χώρας και τα κόμματα της τρικομματικής του κυβέρνησης. Οι σοσιαλδημοκράτες του CSSD είναι υπέρ των αποφάσεων της Συνόδου Κορυφής, ενώ το ΚΚ της Βοημίας και Μοραβίας KSCM, που έχει 26 βουλευτές, είναι αντίθετοι.
Η κυβέρνηση του Νέκας, που διαθέτει τη μεγαλύτερη κυβερνητική πλειοψηφία από το 1993, ψήφισε προϋπολογισμό μείωσης των δημοσίων ελλειμμάτων κατά 22% στα 105 δισ. κορούνες για το 2012, περίπου 5,30 δισ. δολάρια, από τα 135 δισ. κορούνες του 2011. Η Τσεχία και η Σλοβενία αποτελούν τις μόνες χώρες της πρώην Ανατολικής Ευρώπης που βρέθηκαν σε ύφεση το τρίτο τρίμηνο. Η Τσεχία είχε ύφεση 0,10%, η Σλοβενία ύφεση 0,20%, η Πολωνία άνοδο 1%, η Ουγγαρία άνοδο 0,50% και η Σλοβακία άνοδο 0,80% για το τρίτο τρίμηνο.
Νέα δάνεια από ΔΝΤ
ζητά η Βουδαπέστη
Η Ουγγαρία σχεδιάζει να ζητήσει από το ΔΝΤ γραμμή πιστώσεων 15 με 20 δισ. ευρώ για την επόμενη 3ετία ή 4ετία, γιατί τα δημόσια ταμεία έχουν στερέψει από την αναμενόμενη μείωση του δημοσίου ελλείμματος στο 3% του ΑΕΠ το 2011 και στο 2,90% το επόμενο έτος!
Η πτώση, όμως, της ισοτιμίας του φιορινιού κατά 10% έναντι του ευρώ και του ελβετικού φράγκου οδηγεί σε πρόσθετα μέτρα λιτότητας, που ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ και στη λήψη μέτρων προστασίας τουλάχιστον 1 εκατομμυρίου πολιτών που έχουν λάβει στεγαστικά σε ξένα νομίσματα, κυρίως σε ευρώ και ελβετικά φράγκα. Το φιορίνι υποχώρησε σε ιστορικό ναδίρ έναντι του ευρώ στις 14 Νοεμβρίου, μετά την υποβάθμιση των ομολόγων της χώρας από τη Standard & Poor‘s στην κατηγορία των «σκουπιδιών», εξαναγκάζοντας τη Βουδαπέστη να ζητήσει νέα προστασία από το ΔΝΤ και την ΕΕ.
Φυγή ΔΝΤ και ΕΕ
Οι εκπρόσωποι του ΔΝΤ και της ΕΕ τράπηκαν σε φυγή από τη Βουδαπέστη, την Παρασκευή το βράδυ, διακόπτοντας τις ανεπίσημες συνομιλίες για τις νέες πιστωτικές γραμμές και δάνεια, από τη στιγμή που ο συντηρητικός Ορμπάν προσπαθεί να αποκτήσει τον έλεγχο της Κεντρικής Τράπεζας της χώρας, αλλάζοντας το διοικητή, αυξάνοντας τα μέλη της Νομισματικής Επιτροπής και διορίζοντας τους αντιπροέδρους της. Ο σημερινός διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Ουγγαρίας απειλεί τον Ορμπάν ότι θα προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο!
Ο αυταρχισμός του Ορμπάν, με το κόμμα του Fidesz να ελέγχει τα δύο τρία του κοινοβουλίου, έφθασε στο σημείο επιβολής προστίμου 500 ευρώ ή φυλάκισης για τους 10 χιλιάδες άστεγους της Βουδαπέστης, εάν συλληφθούν για δεύτερη φορά μέσα σε έξι μήνες να διαμένουν στο δρόμο.
Οι Πολωνοί «φοβούνται» το ευρώ
Η επέτειος από το πραξικόπημα του Γιαρουζέλσκι, στις 13 Δεκεμβρίου του 1981, προσέφερε στους πολωνούς εθνικιστές και ευρωσκεπτικιστές του Νόμου και της Δικαιοσύνης την ευκαιρία να διοργανώσουν μεγάλη συγκέντρωση διαμαρτυρίας τουλάχιστον 10 χιλιάδων ατόμων στη Βαρσοβία εναντίον των αποφάσεων της Συνόδου Κορυφής, εκτιμώντας ότι αποτελεί πλήγμα στην εθνική κυριαρχία και τα συμφέροντα της χώρας.
Ο κεντροαριστερός πρωθυπουργός, Ντόναλντ Τουσκ, που ασκεί την εξάμηνη προεδρία της ΕΕ, προειδοποίησε για τον κίνδυνο διάσπασης της ΕΕ, ενώ απορρίπτοντας την Ευρώπη των δύο ταχυτήτων παραδέχθηκε πως οι αποφάσεις της Συνόδου δεν κατάφεραν να ηρεμήσουν τις αγορές. Ο Τουσκ υποστηρίζει τη δημοσιονομική πειθαρχία, παρόλο που οι προοπτικές για την ένταξη της Πολωνίας στην ευρωζώνη έχουν χαθεί πλέον μέσα στο χρόνο, με το ζλότι να καταγράφει έναντι του ευρώ βουτιά 13% από τις αρχές του έτους, ενώ σημαντικά οικονομικά προβλήματά αντιμετωπίζει και η προοπτική συμμετοχή της χώρας στο πρόγραμμα στήριξης του ΔΝΤ με κεφάλαια από 5 έως 20 δισ. ευρώ για τη διάσωση της ευρωζώνης.
Οι ευρωσκεπτικιστές καταγγέλλουν ότι ο Τουσκ είναι έτοιμος να θυσιάσει την κυριαρχία της χώρας στο βωμό των γερμανικών πιέσεων, ενώ δημοσκόπηση του καναλιού Tvn24 έδειξε ότι το 74% των Πολωνών είναι αντίθετο στην είσοδο της χώρας στην ευρωζώνη, με το 44% να είναι «κατηγορηματικά αντίθετο» και το 30% «περισσότερο αντίθετο». Μόλις το 22% είναι υπέρ του ευρώ, ενώ από αυτούς μόνο το 7% «πολύ υπέρ» του κοινού νομίσματος.
Το ταμείο είναι μείον
στο Βουκουρέστι
Η Ρουμανία αντιμετωπίζει νέο πρόβλημα ρευστότητας, με τα ταμεία της να έχουν αποθέματα μόλις για τους επόμενους τέσσερις μήνες, παρά το δάνειο των 20 δισ. ευρώ από το ΔΝΤ και την ΕΕ που έλαβε το 2009, τη μείωση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων κατά 25%, την αύξηση του ΦΠΑ από το 19% στο 24% και την απομάκρυνση 180 χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων.
Η Ρουμανία δεν εισέπραξε το 2011 το 1 δισ. ευρώ της τελευταίας δόσης του δανείου, ενώ επιταχύνεται η λιτότητα για τη μείωση των δημοσίων ελλειμμάτων στο 1,90% του ΑΕΠ για το 2012, από το αναμενόμενο 4,40% του 2011, διαμέσου και της επιτάχυνσης των ιδιωτικοποιήσεων του ενεργειακού και μεταφορικού τομέα. Η ΕΕ αναμένει ανάπτυξη 2,10% το 2012 και 3,40% το 2013.
Ο πρόεδρος της Ρουμανίας Μπασέσκου φιλοδοξεί να οδηγήσει τη χώρα του στην ευρωζώνη το 2015, παρόλο που η Κεντρική Τράπεζα της χώρας δεν βιάζεται να περάσει στην ευρωζώνη. Το δημόσιο χρέος έχει υποχωρήσει στο 40% από το 60% του ΑΕΠ.
Πολιτικοί και οικονομικοί αναλυτές συμφωνούν ότι ο πληθυσμός καταφέρνει να επιβιώσει μόνο χάρη στην εκτίναξη της παραοικονομίας, ενώ οι βουλευτικές εκλογές αναμένεται ότι θα πραγματοποιηθούν το αργότερο έως Δεκέμβριο του 2012. Για το λόγο αυτό η κυβέρνηση θα αυξήσει από την 1η Ιανουαρίου τον κατώτερο μισθό κατά 4,50% στα 700 λέι, περίπου στα 209 ευρώ, από τα 670 λέι, αυξάνοντας τα εισοδήματα σε περίπου 790 χιλιάδες εργαζόμενους. Η Standard & Poor΄s υποβάθμισε πάντως στα τέλη Νοεμβρίου τον Μπασέσκου στο «ΒΒ+», με «σταθερή» προοπτική. Ο επικεφαλής οικονομολόγων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης προειδοποίησε για μεγάλη αβεβαιότητα για τα Βαλκάνια για το 2012 και μείωση της ροής των κεφαλαίων στο βραχυπρόθεσμο διάστημα.
A.Π.
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
