* Ανάστατοι εκπαιδευτικοί και γονείς για τα βιβλία
* Με πρωτοφανείς ελλείψεις το πρώτο κουδούνι
«Θα είναι η πιο δύσκολη σχολική χρονιά μετά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο». Η φράση ανήκει, όχι σε «κακοπροαίρετους» εκπαιδευτικούς και συνδικαλιστές, αλλά στον ίδιο τον γ.γ. γραμματέα του υπουργείου Παιδείας Βασίλη Κουλαϊδή, ένα μήνα πριν. Και προφανώς δεν έγινε τυχαία. Ανάλογες αναφορές, άλλωστε, έχει κάνει ουκ ολίγες φορές τη χρονιά που πέρασε και η ίδια η υπουργός Παιδείας.
Όπως τυχαία δεν είναι στη συνείδηση πολλών εκπαιδευτικών, γονιών και μεγάλης μερίδας της κοινής γνώμης η καθυστέρηση της εκτύπωσης και διανομής των σχολικών βιβλίων η οποία έχει όπως φαίνεται πολλαπλές συνέπειες και διαστάσεις.
Τα παιδιά θα αναγκαστούν να διαβάζουν τα βασικά μαθήματα από υπολογιστή (από το διαδίκτυο ή τα DVD που θα μοιράσει το υπουργείο) ή από φωτοτυπίες για πάνω από μήνα, το κόστος της φωτοτύπησης των βιβλίων είναι άγνωστο ποιος θα το αναλάβει καθώς στις σχολικές επιτροπές δεν υπάρχει σάλιο, κι επιπλέον το συνολικό κόστος της εκτύπωσης των βιβλίων μοιραία θα εκτιναχθεί αφού οι λύσεις της τελευταίας στιγμής για την προμήθεια χαρτιού και την εξεύρεση εποχικού προσωπικού στον αποψιλωμένο ελέω μνημονίου ΟΕΔΒ θα κοστίσουν κάτι παραπάνω.
Πρόβα κατάργησης της δωρεάν παιδείας
Αν και αρκετοί είναι εκείνοι που καταγγέλλουν τα εμπλεκόμενα μέρη για ανικανότητα και έλλειψη συντονισμού, δάσκαλοι, καθηγητές και γονείς μιλούν για μία ακόμη «πρόβα» της απόσυρσης του κράτους από τη χρηματοδότηση της δημόσιας πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που υλοποιείται από την κυβέρνηση στην γραμμή των κατευθύνσεων του ΔΝΤ, της ΕΕ και του ΟΟΣΑ για το άνοιγμα της εκπαίδευσης στην αγορά.
Η σχολική χρονιά ξεκινάει λοιπόν αύριο με τους χειρότερους οιωνούς: σοβαρές ελλείψεις σε εκπαιδευτικό προσωπικό και σχολικά βιβλία, περικοπές πιστώσεων στις σχολικές επιτροπές και μετακύληση του κόστους λειτουργίας των σχολείων σε σχολεία και γονείς, εφαρμογή των συγχωνεύσεων των σχολικών μονάδων με συνέπεια τμήματα με 28 και 30 μαθητές, εκπαιδευτικοί εξαθλιωμένοι οικονομικά, με πολλούς πλέον να στριμώχνονται στο ταμείο ανεργίας. Γονείς κι εκπαιδευτικοί είναι ανάστατοι και οι καταγγελίες για τις συνέπειες από την εφαρμοζόμενη πολιτική πέφτουν βροχή. Όπως σημειώνει η ΟΛΜΕ σε ανακοίνωση κάλεσμα προς τους γονείς για την οικοδόμηση πανεκπαιδευτικού μετώπου, ο εκσυγχρονισμός του Νέου Σχολείου της Διαμαντοπούλου «περνάει μέσα από τη δεκαετία του ‘50» και όπως είπαμε στην αρχή η παραδοχή αυτή ήρθε πρώτα από την ηγεσία του ΥΠΔΒΜΘ. Στο μεταξύ οι δάσκαλοι ήδη αποφάσισαν την πρώτη 24ωρη απεργιακή κινητοποίηση της σχολικής χρονιάς στις 22 Σεπτεμβρίου.
Κόντρα Διαμαντοπούλου με το Ελεγκτικό για τα βιβλία
Το στίγμα της έναρξης δίνει φέτος το απίστευτο αλαλούμ με τα σχολικά βιβλία: για το οποίο οι ευθύνες ακόμη αναζητούνται καθώς ο ένας ρίχνει την ευθύνη στον άλλο και δεν είναι και λίγοι αυτοί που εμπλέκονται: το υπουργείο Παιδείας, το υπουργείο Οικονομικών, το υπουργείο Ανάπτυξης, το υπουργείο Εσωτερικών, ο ΟΕΔΒ και το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Πρώτη απ’ όλους αποποιήθηκε των ευθυνών της η υπουργός Άννα Διαμαντοπούλου επιρρίπτοντας την ευθύνη στο Ελεγκτικό Συνέδριο για την καθυστέρηση της δημοσιοποίησης εκ μέρους του της μη έγκρισης του διαγωνισμού για την αγορά χαρτιού. Σύμφωνα με την υπουργό (Βήμα FM, 5/9) «η απορριπτική απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου κοινοποιήθηκε στις 19 Ιουλίου, 12 ημέρες αφού έστειλα την επιστολή». Τότε, λέει η υπουργός «ξεκίνησε ένας μαραθώνιος» καθώς «έπρεπε να γίνει απευθείας ανάθεση».
Ο αντιπρόεδρος όμως του Ελεγκτικού Συνεδρίου, Νικόλαος Αγγελάρας, ο οποίος εξέδωσε τη δεύτερη αρνητική απόφαση για την προμήθεια του χαρτιού, δήλωσε πως «σε παραδεκτό χρόνο» κρίναμε «ότι ο διαγωνισμός για την προμήθεια «χάρτου λευκού εκτυπώσεων» του Οργανισμού Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων είναι παράνομη. Η κρίση μας αυτή ανακοινώθηκε (γραπτώς και προφορικώς) εγκαίρως στην υπουργό Παιδείας, κα Άννα Διαμαντοπούλου. Αυτή είναι και η μόνη αδιάψευστη αλήθεια».
Στις 18 Αυγούστου πάντως, η υπουργός παιδείας είχε ελαφρώς προϊδεάσει λέγοντας ότι με την επιστροφή στα θρανία στόχος είναι «να έχουν παραδοθεί όλα τα βασικά βιβλία και το επόμενο 20ήμερο να παραδοθούν τα υπόλοιπα».
Σύμφωνα πάντως με τους εργαζόμενους του ΟΕΔΒ, οι οποίοι και αυτοί με τη σειρά τους περιέγραψαν την κατάσταση με μελανά χρώματα, οι ευθύνες επιμερίζονται και στα τέσσερα συναρμόδια υπουργεία με το Ελεγκτικό Συνέδριο να μπαίνει τελευταίο στο πλάνο. Και βέβαια κομβικής σημασίας ζήτημα είναι το γεγονός ότι ο Οργανισμός τελεί υπό κατάργηση ως το τέλος του χρόνου, με συνέπεια να λειτουργεί με ελάχιστο προσωπικό, ενώ σε κρίσιμες θέσεις υπηρετεί μόνο ένας εργαζόμενος. Για μήνες ο ΟΕΔΒ δεν μπορούσε να προσλάβει εποχικούς υπαλλήλους για τη λειτουργία του ούτε να προχωρήσει ένα μέρος των εκτυπώσεων με το διαθέσιμο χαρτί που είχε στις αποθήκες του (5.000 τόνοι) λόγω της έλλειψης πιστώσεων αφού με ευθύνη του υπουργείου Οικονομικών ανοίχτηκαν στα τέλη Ιουνίου, αντί για τον Μάρτιο – Απρίλιο. Στο μεταξύ στο αίτημα για εποχικό προσωπικό το υπουργείο Εσωτερικών δεν απάντησε ποτέ.
Από Νοέμβρη και αν...
Ωστόσο, ζήτημα είναι πλέον αν η διανομή των βιβλίων (1.200 τίτλοι και 32 εκατ. αντίτυπα συνολικά) θα έχει ολοκληρωθεί ως τα τέλη Νοεμβρίου την ώρα που αύριο θα βρίσκεται στα σχολεία το 20% - με 30% των βιβλίων από τα οποία λιγότερα από τα μισά είναι πρώτης προτεραιότητας. Το περίεργο είναι ότι στα βιβλιοπωλεία τα βιβλία διατίθενται κανονικά, ενώ αίσθηση προκάλεσε η ανακοίνωση του Συλλόγου Προσωπικού του υπουργείου με την οποία καλούσε όσους συναδέλφους θέλουν βιβλία για τα παιδιά τους να καταθέσουν αίτηση. Την ανακοίνωση έδωσε στη δημοσιότητα ο υπεύθυνος Παιδείας της ΝΔ, Άρης Σπηλιωτόπουλος. Ο Σύλλογος των υπαλλήλων εξέδωσε και διορθωτική ανακοίνωση στην οποία διευκρινίζεται ότι τα βιβλία θα διανεμηθούν στους υπαλλήλους του υπουργείου στο χρόνο που θα διατεθούν και στα σχολεία.
Ωρομίσθιοι για πάσα χρήση
Σύμφωνα με την ΟΛΜΕ η κατάσταση φέτος όσον αφορά την επάρκεια διδακτικού προσωπικού καθορίζεται από το γεγονός ότι τα τελευταία δύο χρόνια «συνταξιοδοτήθηκαν συνολικά στην εκπαίδευση πάνω από 17.000 εκπαιδευτικοί» και «στη θέση τους η κυβέρνηση προσέλαβε λιγότερους από 3.400». Σε αντιστάθμισμα της μείωσης του εκπαιδευτικού προσωπικού το υπουργείο προχώρησε σε συγχωνεύσεις και καταργήσεις 2000 σχολείων σε όλη την Ελλάδα ανεβάζοντας τον αριθμό ανά τμήμα σε 28 με 30 μαθητές.
Οι μόνιμοι διορισμοί που ανακοινώθηκαν στα τέλη Αυγούστου ανέρχονται σε 546 συνολικά και στις δύο βαθμίδες (119 στην πρωτοβάθμια, 427 στην δευτεροβάθμια), με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο βάρος να πέσει στις προσλήψεις αναπληρωτών και ωρομισθίων οι οποίες θα ανέλθουν φέτος σε 20.720, αισθητά μειωμένες σε σχέση με πέρυσι. Τις προηγούμενες μέρες το υπουργείο ανακοίνωσε προσλήψεις και ονόματα 1.412 αναπληρωτών πλήρους ωραρίου για τα Δημοτικά, 1.097 επίσης αναπληρωτές πλήρους ωραρίου του κλάδου των νηπιαγωγών, καθώς και 888 αναπληρωτές στη Δευτεροβάθμια.
Τη συνολική εικόνα στη πρωτοβάθμια εκπαίδευση όσον αφορά τα διδακτικά κενά, τις ελλείψεις σε βιβλία, και τα εργασιακά των δασκάλων και νηπιαγωγών θα δώσουν αύριο σε συνέντευξη Τύπου οι εκπρόσωποι της ΔΟΕ (12 μ. στα γραφεία της Ομοσπονδίας, Ξενοφώντος 15α).
Μαρία Μητσοπούλου
TO ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΑ WIKILEAKES
Σπέκχαρντ και Διαμαντοπούλου προσβλέπουν στην... ΠΟΣΔΕΠ
Σύμφωνα με τα έγγραφα που αποκαλύπτει το wikileaks, μετά από συνάντηση του πρέσβη των ΗΠΑ, Ντ. Σπέκχαρντ με την υπουργό Παιδείας Α. Διαμαντοπούλου, στις 17/12/2009, ο πρώτος ενημερώνει την κυβέρνησή του για τη συνάντηση λέγοντας: «Η Διαμαντοπούλου ανέφερε ότι το συνδικάτο των πανεπιστημιακών, η ΠΟΣΔΕΠ, το οποίο έχει αρχίσει να αμβλύνει τη ρητορική του επιδεικνύοντας μια πιο μετριοπαθή και μεταρρυθμιστική προσέγγιση, εργάζεται από κοινού με το υπουργείο για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση». «Το συνδικάτο θα δώσει το έναυσμα για τις μεταρρυθμίσεις και το υπουργείο θα τις υποστηρίξει».
Για να κερδίσουν την προτίμηση και τον εναπομείναντα οβολό του λαού τα ιδιωτικά κολέγια, χρειάζεται να απαξιωθεί ο «ανταγωνιστής», δηλαδή το δημόσιο πανεπιστήμιο -με την αντικατάσταση του πτυχίου από τίτλους σπουδών, την υποβάθμιση της ποιότητας των σπουδών και την απουσία επαγγελματικής κατοχύρωσης-, να απαλειφθεί το σημαντικό μειονέκτημα των διδάκτρων -με την εισαγωγή διδάκτρων και στον «ανταγωνιστή». Εδώ ακριβώς δηλαδή που βρισκόμαστε με το νέο νόμο 4009 της Διαμαντοπούλου. Και ίσως επειδή πολλά κολέγια είναι αμερικανικών συμφερόντων, η υπουργός Παιδείας ένοιωσε την ανάγκη να διαβεβαιώσει τον πρέσβη των ΗΠΑ ότι η ηγεσία των πανεπιστημιακών θα συναινέσει στη στρατηγική της.
Να εκφράσουμε τη θέληση της εκπαιδευτικής κοινότητας
Hδη οι αντιδράσεις στο νόμο Διαμαντοπούλου για την ανώτατη εκπαίδευση παίρνουν τη μορφή χιονοστιβάδας τόσο στο μαζικό επίπεδο, με καταλήψεις, συγκεντρώσεις, αναβολές εξεταστικών κ.τ.λ. όσο και εξαιτίας της στάσης που ακολουθούν πολλά από τα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας. Στην προκειμένη περίπτωση, ο πρώην αντιπρύτανης του ΕΜΠ Μάκης Σπαθής, αρνείται στο όνομα του συντάγματος να δεχτεί τη συμμετοχή του σε μια επιτροπή που ορίζει ο νέος νόμος ενώ καλεί παράλληλα τους συνάδελφούς του να πράξουν το ίδιο. Ακούμε συχνά και συνεχώς ότι για την κρίση του χρέους φταίνε τάχα τα «προνόμια» των εργαζομένων, το 1 εκατομμύριο των δημοσίων υπαλλήλων, οι «διαπλεκόμενοι» πρυτάνεις, οι «απείθαρχοι» φοιτητές, ενώ οι δανειστές μας, οι τράπεζες, η φοροαπαλλαγή, η διαφθορά του αστικού πολιτικού προσωπικού θα απαλλαγεί κάθε κατηγορίας. Συστηματικά από διάφορες πλευρές λοιδορείται κάθε κοινωνική αντίσταση, ενώ το ίδιο συμβαίνει και στα πανεπιστήμια. Οι κυβερνητικές φωνές και τα τσιράκιά τους δεν φείδονται ανάλογων επιθέσεων στο σύνολο της πανεπιστημιακής κοινότητας. Η άρνηση αυτή μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες. Η στιγμή όμως για όλες τις πλευρές είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η πανεπιστημιακή κοινότητα προσδοκά από τους εκλεγμένους πρυτάνεις να αρθούν στο ύψος των περιστάσεων και να μην δεχτούν τις διαπιστωτικές πράξεις για τη συγκρότηση των πενταμελών επιτροπών που θα αναλάβουν τις διαδικασίες εκλογής των Συμβουλίων Διοίκησης. Όντας εκλεγμένοι πρυτάνεις από το σύνολο της πανεπιστημιακής κοινότητας οφείλουν να εκφράσουν τη θέληση της κοινότητας που εκπροσωπούν και βέβαια, όσων αντιδρούν στην πολιτική της κυβέρνησης. Το κείμενο παραίτησης που ακολουθεί εντάσσεται στην προσπάθεια που καταβάλλει το σύνολο αυτής να αντισταθεί στη μη εφαρμογή και στην οριστική κατάργηση του νέου νόμου - πλαισίου για τα ΑΕΙ.
Μ. Σπαθής: «Δεν θα συμμετάσχω στη συγκρότηση της 5μελούς επιτροπής»
Κύριε Πρύτανη, αγαπητοί συνάδελφοι,
Μετά την ψήφιση του πρόσφατου νόµου για την τριτοβάθµια εκπαίδευση, σύµφωνα µε το άρθρο 76, παραγ. β των µεταβατικών διατάξεων που αναφέρεται στην εκλογή οργάνων των ΑΕΙ, η έναρξη των διαδικασιών εκλογής των οργάνων διοίκησης γίνεται µε τη συγκρότηση 5µελούς επιτροπής. Η επιτροπή αυτή προβλέπεται να απαρτίζεται από τους δύο προηγούµενους Πρυτάνεις του ΑΕΙ και τρεις Αντιπρυτάνεις κατά σειρά της πλέον πρόσφατης υπηρεσίας τους στην Πρυτανεία. Από την ανάγνωση του άρθρου αυτού προκύπτει και η δική µου συµµετοχή, λόγω του ότι διετέλεσα Αντιπρύτανης στην προηγούµενη Πρυτανεία του ΕΜΠ.
Με την επιστολή µου αυτή θα ήθελα να καταστήσω σαφή την απόφασή µου να µην συµµετάσχω στη συγκρότηση αυτής της επιτροπής για τους κάτωθι λόγους:
1. Έχω κατ’ επανάληψιν εκφράσει δηµοσίως, γραπτώς και προφορικώς την αντίθεσή µου στο νέο νόµο πλαίσιο για τα ΑΕΙ/ΤΕΙ, µε τη βαθιά πεποίθηση ότι ο νόµος αυτός θα έχει τραυματικές συνέπειες στο περιεχόμενο και την ουσία των πανεπιστημιακών σπουδών, των χορηγούμενων πτυχίων, και στο μέλλον της νέας γενιάς. Θα επιφέρει βαρύ πλήγμα στις δημοκρατικές κατακτήσεις που διαπερνούν την πανεπιστημιακή λειτουργία µε την επαναφορά ενός ολιγαρχικού, αυταρχικού συστήματος διοίκησης, που θα στηρίζεται στην άσκηση ανεξέλεγκτης εξουσίας µονοπρόσωπων οργάνων και μηχανισμών πειθάρχησης των διδασκόντων και των φοιτητών.
2. Δεν δέχομαι να συμμετάσχω στην υλοποίηση αντισυνταγµατικών διατάξεων όπως είναι, για παράδειγμα, η κατάργηση εκλεγμένων οργάνων διοίκησης και ιδιαίτερα του κορυφαίου θεσμού του Πρύτανη.
Με την επιστολή µου αυτή, θα ήθελα να απευθύνω έκκληση και στους συναδέλφους Καθηγητές της πρώτης βαθµίδας του ΕΜΠ, που θα κληθούν να συμπληρώσουν την εν λόγω επιτροπή, σε περίπτωση µη αποδοχής µου ως ο νόμος κατ αρχήν ορίζει, να μην αποδεχτούν και τη δίκη τους συμμετοχή. Με τον τρόπο αυτό θα δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις έτσι ώστε ο Πρύτανης του ΕΜΠ να µην προβεί στην διαπιστωτική πράξη ορισμού της επιτροπής.
Το επιχείρηµα της υποχρέωσης για συμμόρφωση στους ψηφισμένους νόμους της Πολιτείας δεν ευσταθεί όταν παραβιάζεται το Σύνταγµα της χώρας, το οποίο στο ακροτελεύτιο άρθρο του ορίζει «ως θεµελιώδη υποχρέωση όλων των Ελλήνων το σεβασμό στο Σύνταγμα και στους νόμους που συμφωνούν µε αυτό».
Με αυτή την επιλογή µου φιλοδοξώ να επισπεύσουµε συλλογικά την κρίση για την αντισυνταγµατικότητα του νόµου, όπως αυτή έχει αναδειχθεί από την Πανεπιστηµιακή Κοινότητα και όχι µόνο.
Κύριε Πρύτανη, αγαπητοί συνάδελφοι, πιστεύω ακράδαντα πέρα από την ιδιαίτερη ιδεολογική, πολιτική, ηθική ή άλλου είδους αξιακή ταυτότητα που καθορίζει τον καθένα µας, η ευθύνη απέναντι στο κοινωνικό σύνολο και ιδιαίτερα τη νέα γενιά, αποτελεί το υπέρτατο καθήκον που επιτάσσει να ακολουθούµε το νόµο της δικής µας συνείδησης και τις αρχές του ορθού λόγου εντός του οποίου αυτή έχει συγκροτηθεί. Απαλλαγµένοι έτσι από κάθε επιταγή οποιασδήποτε εξουσίας, πορευόµαστε µε ήσυχη τη συνείδησή µας ως ελεύθεροι ακαδηµαϊκοί δάσκαλοι.
Με εκτίµηση
Γεράσιµος Σπαθής,
καθηγητής ΕΜΠ
Σύνθετοι οι παράγοντες της σχολικής επιτυχίας ή αποτυχίας
ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΧΡ. ΚΑΤΣΙΚΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ
Του
Κωνσταντίνου Καραλή
Λίγες μέρες μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των πανελληνίων εξετάσεων, οι καθηγητές ενός Επαγγελματικού Λυκείου έκαναν πάρτυ, μαζί με τους μαθητές τους, γιορτάζοντας την επιτυχία πολλών από αυτούς, οι περισσότεροι των οποίων ήταν αλβανικής καταγωγής (που μάλλον δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ανήκουν σε ευνοημένη κοινωνική τάξη). Αντίστοιχα, η μικρή Ρ. (προερχόμενη από οικογένεια χαμηλής εισοδηματικής τάξης) γιόρτασε την εισαγωγή της στη σχολή της πρώτης προτίμησής της (τεχνολογικής κατεύθυνσης), που είχε υψηλή βάση. Η χαρά της ήταν δικαιολογημένη γιατί όταν ήταν στην δευτέρα λυκείου, είχε επιδόσεις στα θετικά μαθήματα κάτω από τη βάση. Όμως, βρέθηκε σε φροντιστήριο που τη βοήθησε να αποκτήσει εμπιστοσύνη στον εαυτό της, να μάθει να σκέπτεται και να εργάζεται μεθοδικά (και μάλιστα μειώνοντας σημαντικά την οικονομική της επιβάρυνση σε επίπεδο που μπορούσε να αντέξει η οικογένειά της). Έτσι, πήρε θάρρος και, με τεράστια προσπάθεια, βρέθηκε μεταξύ των αριστούχων.
Αυτά είναι δύο μόνο παραδείγματα μαθητών στους οποίους αναφέρθηκε ο Χρήστος Κάτσικας με άρθρο του στην «Εποχή» της 28ης Αυγούστου με τίτλο: «Οι πρώτοι, οι έσχατοι και η συνταγή της επιτυχίας», σύμφωνα με το οποίο η επιτυχία των μαθητών δεν πρέπει να ανάγεται στις ικανότητες και την προσπάθειά τους, αλλά σε ένα γενικότερο πλέγμα κοινωνικο-οικονομικών συνθηκών.
Οι κοινωνικοί όροι
Πράγματι, πολλές έρευνες στο χώρο της κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης έχουν καταστήσει κοινό τόπο τόσο την πολλαπλότητα των παραγόντων που συνιστούν αυτό που παραδοσιακά ονομαζόταν «ευφυΐα», όσο και την επίδραση της κοινωνικής θέσης στη σχολική επίδοση. Όμως, στο παραπάνω άρθρο επιχειρείται η ολοκληρωτική αναγωγή της ατομικής επίδοσης των μαθητών (εν προκειμένω στις πανελλήνιες εξετάσεις) στην κοινωνική τους θέση. Έτσι, όμως, δίνεται μια απλοϊκή ανάλυση της πραγματικότητας, που «πρέπει πάση θυσία» να αντιστοιχεί στη θεωρία που την περιγράφει (μια θεωρητική διαδικασία γνώριμη δυστυχώς και σε μερικές εκδοχές του μαρξισμού), καθώς παραγνωρίζονται τρεις ουσιώδεις παράγοντες, που επιδρούν στην σχολική επίδοση όσο και στους ταξικούς φραγμούς στη μόρφωση.
Ο πρώτος είναι η δομή και τα χαρακτηριστικά του εκπαιδευτικού συστήματος, ο δεύτερος είναι η εκπαιδευτική διαδικασία σε σχέση με την ύλη των διαφόρων μαθημάτων και τις απαιτήσεις της μορφής των εξετάσεων και ο τρίτος είναι το σύνολο των στοιχείων που χαρακτηρίζουν όντως την προσωπική προσπάθεια των μαθητών.
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού συστήματος
Η διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήματος μπορεί να επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την κοινωνική κινητικότητα μεταξύ των βαθμίδων του. Μπορεί π.χ. να περιλαμβάνει παράλληλα συστήματα, στα οποία να μην έχουν την ίδια ελευθερία πρόσβασης οι μαθητές διαφορετικών κοινωνικών τάξεων, ή μπορεί να εισάγει την εξειδίκευση, διαχωρίζοντας σε γενική και επαγγελματική εκπαίδευση (πράγμα που φαντάζει μεν ως αναγκαίο για την οικονομία και είναι σύμφωνο με το όραμα της κ. Διαμαντοπούλου για την παιδεία που είναι προσαρμοσμένη στην κοινωνία, αλλά αποτελεί έναν πολύ καλό τρόπο ταξικής διαίρεσης μέσω του εκπαιδευτικού συστήματος). Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι, όπως γράφει ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς στο κλασικό βιβλίο του «Εξάρτηση και Αναπαραγωγή», το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα ήδη από το 1830 και μέχρι το 1922, σε αντίθεση με τα παραπάνω, ήταν πολύ πιο δημοκρατικό, χωρίς δίδακτρα, με μία μόνο ροή από την πρωτοβάθμια προς την τριτοβάθμια εκπαίδευση και κανένας κλάδος του σχολικού μηχανισμού δεν θεσπίσθηκε, ούτε και λειτούργησε για να «εκπαιδεύσει τις κατώτερες τάξεις για μια απασχόληση που θα ανταποκρίνεται στην κατώτερη κοινωνική τους θέση με κατώτερους δασκάλους», όπως γινόταν π.χ. στην Αγγλία. Αντίστοιχος είναι και ο μεγάλος βαθμός κοινωνικής κινητικότητας που συνδέεται με το ελληνικό σχολείο, παρά τις οικονομικές δυσκολίες που έκαναν πολλούς να σταματούν στα πρώτα στάδια.
Αυτό δεν σημαίνει, ότι δεν υπήρχαν ταξικοί φραγμοί, αλλά ότι ήταν περισσότερο έμμεσοι. Ας προσέξουμε εδώ ότι στις σχετικές αναφορές της κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης, που εμφανίζονται και στην ελληνική βιβλιογραφία των τελευταίων χρόνων, τα παραδείγματα προέρχονται κυρίως από τις ΗΠΑ και την Αγγλία, καθώς η ελληνική περίπτωση δεν μπορεί να εξηγηθεί με τη μηχανιστική χρήση αυτών των θεωρητικών σχημάτων (σε αντίθεση με τη δουλειά του Τσουκαλά). Ας προσέξουμε ακόμα ότι η σταδιακές μετατροπές του συστήματος των πανελληνίων εξετάσεων ειδικά μετά το 1981, όσο πιο «δημοκρατικά» χαρακτηριστικά έχουν, με ευκολότερη και λιγότερη ύλη, τόσο ενισχύουν την ταξική διαίρεση, όπως δείχνει η ανάλυση της προέλευσης των επιτυχόντων στις διάφορες χρονιές, πράγμα που επίσης αντιβαίνει στα μηχανιστικά αγγλοσαξονικά μοντέλα της κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης, στην οποία αναφέρεται ο Χρ. Κάτσικας. Σημειώνω μάλιστα ότι οι Συσπειρώσεις των φοιτητών, κατά την εμφάνιση του συστήματος των Δεσμών, έκαναν σκληρή επίθεση στο σύστημα αυτό, υποστηρίζοντας (σε αντίθεση με τα σημερινά ΕΑΑΚ) ότι η περισσότερη παπαγαλία, που διευκολύνθηκε από τη λιγότερη ύλη, θα ενισχύσει την ταξική διαίρεση του φοιτητικού πληθυσμού και θα εισάγει τον συντηρητισμό στο ελληνικό πανεπιστήμιο, πράγμα που όντως έγινε, με τη διαρκή ενίσχυση της ΔΑΠ και όχι μόνο.
Ο ρόλος της προσωπικής προσπάθειας
Σημαντικό ρόλο στην σχολική επίδοση παίζει επίσης η μορφή της εκπαιδευτικής διαδικασίας, η οποία επηρεάζει μεν κάθε μαθητή με διαφορετικό τρόπο, αλλά πάντως τον επηρεάζει. Μπορεί δηλαδή, ανάλογα με την εκπαιδευτική διαδικασία, ο ίδιος μαθητής να έχει καλύτερη ή χειρότερη επίδοση και όλοι έχουμε σχετική εμπειρία γι’ αυτό. Τέλος, πρέπει να καταλάβουμε ότι είναι αδύνατο να έχει ένας μαθητής πολύ καλή επίδοση σε μαθήματα όπως τα μαθηματικά, η φυσική και η χημεία, και μάλιστα σε εξετάσεις πάνω σε μεγάλα «κομμάτια» ύλης, χωρίς φιλομάθεια, επιμέλεια, εργατικότητα και μεθοδικότητα.
Η Αριστερά δεν πρέπει να υποβαθμίζει την ατομική προσπάθεια των μαθητών, στο όνομα μιας δήθεν αναγνώρισης της σημασίας των κοινωνικών παραγόντων, σε μία εποχή όπου η ελαττωμένη προσπάθεια μαζί με την πολυδιάσπαση της προσοχής και την αδυναμία συγκέντρωσης που προκαλεί η χρήση του διαδικτύου τείνει να αποτελέσει βασικό της χαρακτηριστικό. Όταν μάλιστα η ατομική αυτή προσπάθεια είναι αναγκαία για την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, της μόνης που μπορεί να δώσει συμμάχους στους αγώνες για την αντιμετώπιση της νεοφιλελεύθερης λαίλαπας σε όλα τα επίπεδα. Αναγνωρίζοντας τα κοινωνικά φαινόμενα στην πολυπλοκότητά τους, θα έπρεπε να ενδιαφέρεται ώστε η προσπάθεια αυτή να μην πηγαίνει χαμένη. Κι αυτό δεν απαιτεί ούτε νέο εξεταστικό σύστημα, ούτε πανάκριβη υλικοτεχνική υποδομή. Αρκεί τα θέματα των εξετάσεων να μην προωθούν την παπαγαλία ή την απομνημόνευση τεχνικών και η εξεταστέα ύλη να χαρακτηρίζεται από λογική ακολουθία, χωρίς χάσματα, όπως δυστυχώς συμβαίνει σήμερα σε όλα τα θετικά μαθήματα του λυκείου. Όσο για τις επιπτώσεις της μηχανιστικής μεταφοράς θεωρητικών μοντέλων από άλλα πλαίσια, τις βλέπουμε με τις περίφημες συνταγές σωτηρίας των νεοφιλελεύθερων οικονομολόγων, που έχουν ενσκήψει στη χώρα μας.
ΡΕΘΥΜΝΟ: Αστυνομικοί θέλανε να κάνουν επιτόπια έρευνα στο πανεπιστήμιο για καταλήψεις
Τέσσερις μέρες μετά τη δημοσίευση του νόμου Διαμαντοπούλου εμφανίστηκαν δύο αστυνομικοί της Ασφάλειας Ρεθύμνου στην πύλη του πανεπιστημίου του Γάλλου. Σύμφωνα με τη σχετική αναφορά στο βιβλίο συμβάντων «στις 7.30 π.μ. αστυνομικοί θέλησαν να μπουν στο χώρο του πανεπιστημίου να κάνουν έλεγχο αν γίνονται καταλήψεις προκειμένου να ενημερώσουν το αρμόδιο υπουργείο».
Το γεγονός προκάλεσε την αντίδραση της πανεπιστημιακής κοινότητας υποχρεώνοντας τον υφυπουργό Προστασίας του Πολίτη, Μ. Όθωνα, να δηλώσει: «Στο βαθμό που ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα τα όσα αναφέρει και ισχυρίζεται ο φύλακας του πανεπιστημίου για την παρουσία αστυνομικών οργάνων στο χώρο του πανεπιστημίου, αυτά συγκροτούν παραβατική υπηρεσιακή συμπεριφορά από πλευράς των αστυνομικών οργάνων, αφού όχι όχι μόνο δεν υπήρξε καμιά σχετική εντολή, αλλά δεν υπάρχει ούτε η παραμικρή ανοχή για το περιστατικό».
Όπως σημειώνει και σε ανακοίνωσή του το Δίκτυο Πανεπιστημιακών «αυτό που δεν ξέρουμε είναι αν τα αστυνομικά όργανα διευκρίνισαν ποια ακριβώς είναι η προϊστάμενη αρχή στην οποία αναφέρονται. Ο κ. Παπουτσής ή οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες, στις οποίες ο πρώην πρόεδρος της ΕΦΕΕ μέχρι τον προηγούμενο -τουλάχιστον- μήνα ευπειθώς υπάκουε για να πετύχει την αποτροπή του απόπλου του στολίσκου αλληλεγγύης για τη Γάζα; Η κα Διαμαντοπούλου ή ο αμερικανός πρέσβης, με τον οποίον το από τα φοιτητικά του χρόνια «αδιάφθορο» κυβερνητικό στέλεχος συνεργαζόταν στενά για την εξυπηρέτηση -μεταξύ άλλων- των οικονομικών συμφερόντων των αμερικανικών κολεγίων στη χώρα, και στον οποίο έδινε αναφορά για το σχέδιο «μεταρρύθμισης» της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όπως μάθαμε πριν από λίγες ημέρες από διαρροές στον Τύπο; Σε κάθε περίπτωση, εντολείς και εντολοδόχοι ας μην βιάζονται. Δεν είναι ικανοί ούτε να φοβίσουν, ούτε βέβαια να καταλύσουν το πανεπιστημιακό άσυλο, μια δημοκρατική κοινωνική κατάκτηση συνδεδεμένη με τους αγώνες του λαού μας για δημοκρατία, ελευθερία, παιδεία και δικαιώματα».
•
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
