Θεραπεία για τους χρήστες, αλλά πού;
* Αίρεται η επιβαρυντική διάταξη της υποτροπής για τους χρήστες
* Ευνοϊκή μεταχείριση στους εξαρτημένους ακόμα και για αδικήματα που δεν αφορούν τα ναρκωτικά (π.χ. κλοπή)
* Εισπρακτικού χαρακτήρα κάποιες από τις ρυθμίσεις
* Δεν αποποινικοποιείται, τελικά, η γλαστρούλα!
Την εβδομάδα που μας πέρασε δόθηκε στη δημοσιότητα από το υπουργείο Δικαιοσύνης το πολυαναμενόμενο σχέδιο νόμου για την αλλαγή του κώδικα ναρκωτικών και ξεκίνησε η δημόσια διαβούλευση για τυχόν αλλαγές ώστε να πάρει το δρόμο για ψήφιση από τη Βουλή περίπου στα μέσα του Οκτώβρη. Αδίκημα πλέον αποτελεί μόνο η εμπορία (διακίνηση ποσότητας που κοστολογείται πάνω από 50 χιλιάδες ευρώ) και όχι η προμήθεια και κατοχή ναρκωτικών για προσωπική χρήση. Επιπλέον οι χρήστες ναρκωτικών ουσιών αντιμετωπίζονται ως ασθενείς που χρήζουν θεραπείας.
Αναλυτικά οι βασικές αλλαγές στον κώδικα ναρκωτικών:
• Δεν τιμωρείται όποιος συλλαμβάνεται με ναρκωτικά που προορίζονται για προσωπική χρήση. Για να διαπιστωθεί αυτό συνεκτιμάται το είδος, η καθαρότητα και η ποσότητα, σε συνδυασμό με τη συχνότητα χρήσης, το χρόνο χρήσης, την ημερήσια δόση και τις ιδιαίτερες ανάγκες του συγκεκριμένου χρήστη.
• Τιμωρείται, όμως, όποιος συλλαμβάνεται να καλλιεργεί κάνναβη, ακόμα και για δική του χρήση, με κράτηση μέχρι τριών μηνών (εξαγοράσιμη προς 20 ευρώ η μέρα) και με πρόστιμο μέχρι 1.000 ευρώ, καθώς και όποιος κάνει χρήση ναρκωτικών σε δημόσιο χώρο με κράτηση μέχρι έξι μηνών και 2.000 ευρώ.
• Πλέον δεν τιμωρούνται με την επιβαρυντική διάταξη της υποτροπής οι εξαρτημένοι χρήστες, αλλά όσοι μη εξαρτημένοι έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για κακούργημα σχετικό με τα ναρκωτικά μέσα στην προηγούμενη δεκαετία.
• Για τη βεβαίωση της εξάρτησης απαιτείται πραγματογνωμοσύνη αλλά συνεκτιμώνται πιστοποιήσεις αναγνωρισμένων υπηρεσιών απεξάρτησης, ψυχολογικά και κοινωνικά δεδομένα που αφορούν τον κατηγορούμενο, ευρήματα εργαστηριακών εξετάσεων που διαπιστώνουν χρήση ναρκωτικών για μακροχρόνιες περιόδους.
• Αλλαγή υπάρχει και στο πλαίσιο των επιβαλλόμενων ποινών. Για το αδίκημα της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών το εύρος των ποινών διαμορφώνεται από 5 έως 20 έτη, ενώ ο προηγούμενος νόμος προέβλεπε ως ποινή βάσης τα 10 χρόνια.
• Οι εξαρτημένοι χρήστες που διαπράττουν αδικήματα που τελούνται ως απόρροια της χρήσης τους (π.χ. κλοπή) έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν θεραπευτικά προγράμματα απεξάρτησης εκτός φυλακής. Εφόσον απεξαρτηθούν δικαιούνται ν’ αποφυλακιστούν με όρους εφόσον έχουν εκτίσει το 1/5 της ποινής τους. Η συγκεκριμένη διάταξη αφορά και όσους βρίσκονται σήμερα στη φυλακή.
• Η συμμετοχή κατηγορούμενου σε θεραπευτικά προγράμματα λειτουργεί ευνοϊκά. Συγκεκριμένα ο αρμόδιος εισαγγελέας, με τη συναίνεση του ανακριτή, μπορεί να αναστείλει ένταλμα σύλληψης αν ο διωκόμενος παρακολουθεί εγκεκριμένο πρόγραμμα απεξάρτησης. Επίσης το δικαστήριο μπορεί να αναστείλει την εκτέλεση της ποινής φυλάκισης αλλά και των χρηματικών ποινών προσώπου που παρακολουθεί θεραπευτικό πρόγραμμα απεξάρτησης.
• Οι κρατούμενοι χρήστες έχουν τη δυνατότητα, εάν το δηλώσουν, να συμμετάσχουν σε πρόγραμμα απεξάρτησης μέσα στη φυλακή. Εάν δεν υπάρχει πρόγραμμα στο κατάστημα όπου κρατούνται, πρέπει να μετάγονται σε φυλακή όπου λειτουργεί σχετικό πρόγραμμα.
• Δίνεται, τέλος, η δυνατότητα σε δήμους και κοινότητες, φιλανθρωπικά σωματεία, εκκλησιαστικούς φορείς και ΑΕΙ ή ΤΕΙ να ιδρύουν συμβουλευτικούς σταθμούς και θεραπευτικά κέντρα για την αντιμετώπιση των ναρκωτικών.
Ανεπαρκείς οι αλλαγές
Αυτές οι αλλαγές, ενώ κινούνται στη σωστή κατεύθυνση, είναι ανεπαρκείς. Είναι απίστευτο εν έτει 2011 να συζητάμε ακόμα αν ο εξαρτημένος πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ασθενής και όχι ως εγκληματίας. Συγκεκριμένα, τα πρόστιμα των 1.000 και των 2.000 ευρώ, αλλά και οι ποινές κράτησης που είναι εξαγοράσιμες και θα επιβάλλονται κυρίως στους χρήστες κάνναβης είναι ένα ακόμα εισπρακτικό μέτρο της κυβέρνησης που καμία σχέση δεν έχει με την αποποινικοποίηση της χρήσης. Η διατήρηση της μεγάλης ψαλίδας των ποινών (5 έως 20 χρόνια) αλλά και ο μη προσδιορισμός των ποσοτήτων ατομικής χρήσης αφήνει στο δικαστήριο μεγάλο περιθώριο ερμηνείας και εφαρμογής του νόμου. Και όπως όλοι ξέρουμε, οι δικαστές δεν συνηθίζουν να επιβάλλουν τα κατώτατα όρια ποινών.
Τέλος δεν αίρεται η άδικη διάκριση: Για όλα τα αδικήματα που τιμωρούνται με ισόβια ο κρατούμενος εκτίει μέχρι 20 χρόνια και δικαιούται να αιτηθεί υφ’ όρον απόλυση στα 16. Όσοι, όμως, έχουν καταδικαστεί για ναρκωτικά, 25 και 20 χρόνια αντίστοιχα.
Το σημείο, όμως, του σχεδίου νόμου που προβληματίζει περισσότερο ως προς την εφαρμογή του, αφορά την ευνοϊκή μεταχείριση, ακόμα και την μη φυλάκιση, του κατηγορούμενου αλλά και του κρατούμενου που παρακολουθεί προγράμματα απεξάρτησης. Στις φυλακές το ΚΕΘΕΑ αυτή τη στιγμή λειτουργεί 4 προγράμματα συμβουλευτικής και θεραπείας με 2.000 κρατούμενους, όμως μετά την απόφαση του υπουργείου Οικονομικών να περικόψει το 51% του προϋπολογισμού του δηλώνει αδυναμία λειτουργίας των μονάδων που ήδη υπάρχουν, πόσο μάλλον την ίδρυση καινούργιων. Οι ανάγκες για προγράμματα θεραπείας και υποστήριξης μέσα και έξω από τις φυλακές είναι τεράστιες και η κυβέρνηση, ενώ νομοθετεί προς την κατεύθυνση της θεραπείας και όχι της φυλάκισης, αναιρεί την ίδια της την απόφαση, περικόπτοντας στο ελάχιστο τη χρηματοδότηση του ΚΕΘΕΑ και του ΟΚΑΝΑ.
Συνέντευξη τύπου ΚΕΘΕΑ
Την τραγική κατάσταση στην οποία κινδυνεύει να περιέλθει το ΚΕΘΕΑ περιέγραψαν σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν την προηγούμενη εβδομάδα ο διευθυντής του οργανισμού Χ. Πουλόπουλος, ο πρόεδρος του ΔΣ Γ. Νοταράς, ο πρόεδρος του συλλόγου εργαζομένων Θ. Τζιούμπας και ως αντιπρόσωπος των συλλόγων γονέων των θεραπευόμενων ο κ. Γεωργιάδης.
Ο Γ. Νοταράς τόνισε ότι το ΚΕΘΕΑ πληροφορήθηκε τις προθέσεις της κυβέρνησης από τα ΜΜΕ και πως αυτές δεν έχουν καμία σχέση με το σχέδιο δράσης που είχε συμφωνηθεί μεταξύ κυβέρνησης και φορέων θεραπείας. Ενώ η κυβέρνηση είχε προαναγγείλει μόνο μια μικρή περικοπή της χρηματοδότησης στην αρχή του χρόνου, χωρίς καμία προειδοποίηση, έκοψε το 51% των 23 εκατ. ευρώ που αρχικά είχε δεσμευτεί ότι θα δώσει. Η δόση του Ιουλίου, δηλαδή, ήταν η τελευταία για φέτος. Από τη στιγμή δε που το ΚΕΘΕΑ έχει ήδη καταναλώσει τα περίπου 11 εκατ. ευρώ της χρηματοδότησης, καθώς ο ετήσιος προϋπολογισμός του είχε δομηθεί πάνω στις αρχικές δεσμεύσεις, αυτό πρακτικά σημαίνει στάση πληρωμών των εργαζομένων, περικοπές στη σίτιση και στέγαση των ατόμων στα κλειστά προγράμματα θεραπείας και κλείσιμο θεραπευτικών μονάδων μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Παράλληλα ωθεί τον οργανισμό στην ανυποληψία καθώς κανένας δωρητής δεν θα ήθελε να προσφέρει χρήματα σε ένα φορέα που το μέλλον του τίθεται εν αμφιβόλω.
Ο διευθυντής κι ο πρόεδρος των εργαζομένων μίλησαν για τα αποτελέσματα που θα έχει η υπολειτουργία του ΚΕΘΕΑ. Όσον αφορά τους χρήστες θα επιδεινωθεί η σωματική και ψυχική τους υγεία ενώ θα μειωθεί και το κίνητρο παρακολούθησης των προγραμμάτων. Αποτέλεσμα όλων αυτών θα είναι ο πολλαπλασιασμός των θανάτων από την χρήση, η αύξηση κρουσμάτων σοβαρών ασθενειών όπως HIV και ηπατίτιδα καθώς κι η δυσκολία κοινωνικής επανένταξης των χρηστών αλλά και η αύξηση της παραβατικότητας.
Και οι τέσσερις ομιλητές υποστήριξαν πως η κυβέρνηση υποστηρίζει μια πολιτική των υποκατάστατων τα οποία συντηρούν και δεν θεραπεύουν το χρήστη, οδηγώντας τους φορείς απεξάρτησης στην απαξίωση. Η λογιστική αυτή λογική που βάζει τους αριθμούς πάνω από τους ανθρώπους ανοίγει το δρόμο σε αμφιβόλου ποιότητας ιδιωτικές κλινικές.
Δεν παρέλειψαν να αναφερθούν και στο νέο νομοσχέδιο για τον κώδικα ναρκωτικών. Όσον αφορά τις μονάδες θεραπείας του ΚΕΘΕΑ μέσα στις φυλακές, τα προβλήματα αναφέρθηκαν παραπάνω. Αναφέρθηκε επίσης το κόστος φυλάκισης ενός χρηστή είναι 8 φορές μεγαλύτερο από το κόστος ενός θεραπευτικού προγράμματος παρακολούθησης και 4 φορές από ένα πρόγραμμα διαμονής.
Τέλος οι άνθρωποι του ΚΕΘΕΑ τόνισαν πως δεν παζαρεύουν την ύπαρξη του κράτους πρόνοιας και τις ανθρώπινες ζωές, ειδικά όταν έχουν ήδη προχωρήσει αυτοβούλως σε περικοπές τα προηγούμενα χρόνια. Γι’ αυτό το λόγο θα συντονίσουν τις κινήσεις τους με τους υπόλοιπους φορείς απεξάρτησης προκειμένου να προχωρήσουν σε αγώνα διαρκείας. Σε αυτόν τον αγώνα ζητούν τη συμπαράσταση και τη συμμετοχή της κοινωνίας.
Αφροδίτη Μπαμπάση
Στράτος Νούρος
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
